یارانه بنزین به جیب چه کسانی می‌رود

روز دوشنبه مجلسی‌ها در یک جلسه غیرعلنی موضوع یارانه‌های پنهان انرژی و قاچاق سوخت را بررسی کردند. همچنین در جلسه اخیر شورای هماهنگی سران قوا سهمیه‌بندی بنزین بررسی شده است. با نزدیک‌شدن زمان تقدیم لایحه بودجه به مجلس، گمانه‌زنی‌هایی پیرامون احتمال حذف یارانه‌های پنهان انرژی و سهمیه‌بندی بنزین مطرح می‌شود. سخنگوی کمسیون انرژی مجلس نیز در گفت‌وگو با «فراز» از احتمال سهمیه‌بندی بنزین خبر داده است اما می‌گوید قیمت بنزین افزایش نخواهد یافت.

بنزین گران نخواهد شد

چندی پیش یکی از اعضای کمیسیون برنامه و بودجه مجلس، در گفت‌وگو با «فراز» از پیشنهادهای دولت درباره حذف یارانه‌های پنهان انرژی خبر داده بود. لاریجانی، رئیس مجلس نیز دیروز درباره اصلاح قیمت انرژی گفته بود: «برخی پیشنهادها هم مطرح شد، اما ما راجع‌به پیشنهادها اکنون تصمیم نگرفتیم و باید در کمیسیون بودجه بعدا بحث شود. البته لایحه آن را باید دولت بدهد».

لاریجانی در این‌باره گفته بود: «همه بدانند اراده مجلس بر این است که به هیچ وجه نباید فشاری به مردم بیاید، یعنی اگر قرار باشد تغییری به‌وجود بیاید باید کاملا هدایت شده و به نفع طبقات پایین قرار بگیرد. اکنون در کشور طبقات بالاتر در ابعاد مختلف یارانه بیشتر و طبقات پایین‌تر کمتر استفاده می‌کنند».

سکینه الماسی، سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس، درباره پیشنهاد دولت مبنی بر حذف یارانه‌ سوخت به «فراز» می‌گوید: «در بحث سوخت و بنزین دولت قصد دارد از استفاده بی‌رویه بنزین جلوگیری کند. همچنین دولت می‌خواهد از این طریق کسری بودجه خود را جبران کند. حذف یارانه سوخت بحث حساسی است که می‌تواند بر تمام جنبه‌های زندگی افراد تاثیر بگذارد. آزادسازی قیمت بنزین قطعا منجر به تورم می‌شود. بنابراین فعلا چنین تصمیمی در دستور کار مجلس نیست».

به گفته الماسی «سوخت جزو کالاهای ضروری و اساسی است و بر قیمت سایر کالاها تاثیر می‌گذارد. اگرچه در حال حاضر مجلس هنوز در این‌باره تصمیم‌گیری نکرده است اما بعید است قیمت بنزین افزایش یابد».

سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس درباره احتمال سهمیه‌بندی بنزین می‌گوید: «بنزین دونرخی نخواهد شد اما احتمال سهمیه‌بندی بنزین در سال آینده وجود دارد». 

یارانه‌‌های پنهان به نفع ثروتمندان یا محرومان؟

یارانه‌های پنهان انرژی یکی از موضوعات چالش‌برانگیز اقتصادی ایران است که نظرات متفاوتی پیرامون آن وجود دارد؛ یارانه‌هایی که بنابر اعلام سازمان برنامه و بودجه حدود ۶۰۰ هزار میلیارد تومان است.

برخی اقتصاددانان اعتقاد دارند بهره‌مندترین افراد از یارانه پنهان در قیمت پرمصرف‌ترین‌ها هستند نه نیازمندان بنابراین ساکنان شهر‌های بزرگ مثل تهران و دهک‌های درآمدی بالا، چندین برابر حاشیه‌نشینان، کارگران ساده و روستاییان از یارانه پنهان بهره می‌برند.

از سوی دیگر، براساس بررسی‌های مرکز پژوهش‌های مجلس در طرح «یارانه‌های پنهان و ملاحظات آن» سهم سه دهک پردرآمد از یارانه پنهان مستقیم هفت برابر سه دهک کم‌درآمد است. همچنین میزان بهره‌مندی دهک‌های بالای درآمدی از یارانه پنهان، گاز، برق و بنزین ۲۳ برابر دهک‌های پایین درآمدی است. با این حال این گزارش نشان می‌دهد اگرچه سهم دهک اول از يارانه انرژی ۵.۰۶ درصد بوده و از ساير دهک‌ها كمتر است، نسبت يارانه انرژی به هزينه كل خانوار در اين دهک، با ۱۵ درصد بيشترين مقدار را به خود اختصاص مي‌دهد. در نتیجه معيشت دهک اول به نسبت ساير دهك‌ها به مراتب به يارانه انرژی وابستگی بيشتری دارد. بنابراین در صورت افزايش قيمت‌ها دهک اول بيش از ساير دهك‌ها متأثر خواهد شد. در سوی مخالف، بديهي است كه دهك دهم بيشترين بهره‌مندی را از يارانه انرژی دارد اما نسبت آن به ساير هزينه‌های اين دهک تنها ۵ درصد است. بنابراین اختصاص يارانه انرژی به دهک دهم نسبتاً تأثير اندكی در زندگی افراد اين دهک خواهد داشت. به همين ترتيب نسبت يارانه به هزينه زندگی دهک نهم و هشتم به‌ترتيب ۸ و ۹ درصد است.

این گزارش همچنین نشان می‌دهد در سال ۱۳۹۷، یارانه گاز، گازوئیل، برق، بنزین و آب در مجموع حدود 49.24 میلیارد دلار قابل برآورد است. باتوجه به سهم خانوار از مجموع یارانه هیدروکربوری در سال‌های ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۵، پیش از سه چهارم یارانه ضمنی هیدورکربوری به غیرخانوار اختصاص داشته و در واقع انرژی ارزان مهم‌ترین روش حمایت دولت از بخش تولید در ایران است. از این‌رو هرگونه سیاستگذاری درباره تغییر این روش منوط به توجه به تبعات و آثار افزایش قیمت انرژی بر بخش تولید است.

مرکز پژوهش‌های مجلس در این گزارش توصیه می‌کند باتوجه به حساسيت شديد اجتماعي در مورد قيمت بنزين، تغييرات قيمت انرژی از حامل‌هايی شروع شود كه كمترين واكنش اجتماعی را خواهد داشت. اين حامل‌ها بايد كمترين سهم در مجموع يارانه‌ها را داشته باشد. بنابر گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس گاز مايع و نفت سفيد از اين ويژگی برخوردار بوده و می‌توانند در اولويت افزايش قيمت و شروع فرآيند حذف يارانه انرژی قرار گيرند.

ممکن است به این مطالب نیز علاقمند باشید

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.