چرا جرثقیل‌ها سقوط می‌کنند

چهارمین جادیثه در 5 ماه

سقوط چهار جرثقیل غول‌پیکر هنگام انجام عملیات عمرانی از ابتدای سال‌جاری تاکنون در تهران، اتفاقی است که یک عضو کمیسیون عمران مجلس علت بروز آن را نبود آموزش کافی، مسایل ایمنی و امکانات نوین می‌داند. مجید کیان‌پور به «فراز» می‌گوید: «سازمان استاندارد، شهرداری، وزارت‌خانه‌های کشور، کار و راه‌وشهرسازی باید با تشکیل کارگروهی حوادث ناشی از کار را به حداقل ممکن برسانند.»

4 حادثه در ۹ ماه

بامداد ۱۳ خرداد امسال نخستین حادثه سقوط جرثقیل در خیابان ملاصدرای پایتخت به وقوع پیوست. حادثه در کارگاهی ساختمانی با وسعت بیش از یک‌هزار و ۵۰۰مترمربع با حدود ۳۰متر گودبرداری رخ داد. زمانی که کارگران مشغول نصب یک دستگاه تاورکرین (نوعی جرثقیل سنگین) بودند جرثقیل نیز حدود ۳۰متر ارتفاع گرفته بود. کارگران روی بدنه این جرثقیل در حال کار بودند که یک‌باره بخشی از این دستگاه سنگین شکست و سقوط کرد. در این حادثه چهار کارگر مصدوم و یکی از آنان به دلیل شدت جراحات وارده قطع عضو شد.

6روز پس از این حادثه، دومین سقوط جرثقیل در بولوار ارتش تهران اتفاق افتاد. این جرثقیل برج‌ساز تاورکرین در یک پروژه ساختمانی مشغول به کار بود که بازوی جلویی آن به دلایل نامعلوم شکست و یک کارگر به‌ دلیل برخورد با قطعات جرثقیل روانه بیمارستان شد. پس از وقوع این حادثه برخی منابع، فرسودگی جرثقیل را علت حادثه اعلام کردند.

سومین حادثه درست وسط تابستان امسال در خیابان نیاوران حوالی سه‌راه یاسر رخ داد. ماجرا از این قرار بود که این‌بار جرثقیل تاورکرین از قسمت بوم جلویی شکست. در این حادثه جرثقیل برج‌ساز در محوطه‌ای کارگاهی به ارتفاع بیش از ۲۰متر مشغول کار بود که دچار این حادثه شد. البته این حادثه مصدوم و تلفات جانی نداشت.

حالا در تازه‌ترین اتفاق، یک هفته پیش حوالی ظهر روز ۱۳مهر یک جرثقیل سنگین هنگام کار بار دیگر خبرساز شد و این بار ۲کشته نیز به همراه داشت و همچنین سه کارگر نیز مصدوم شدند. این جرثقیل در شهربازی بزرگراه بسیج مشغول کار بود که سقوط کرد. همان روز حادثه پیمانکار این جرثقیل با حکم قضایی بازداشت شد.

همه این حوادث درحالی در هفت ماه رخ داده که سال گذشته نیز چنین حوادثی در تهران اتفاق افتاده است. آخرین حادثه سقوط جرثقیل در سال ۹۷ در ۲۸ بهمن‌ماه در منطقه شهرک نفت پایتخت به وقوع پیوست که به دلیل سقوط جرثقیل 60تنی، اپراتور این جرثقیل که مردی ۳۵ساله بود، جان باخت. در این حادثه قطعات جرثقیل روی چهار کانکس، یک اتاقک برق و همچنین دیوار مشرف بر یک ساختمان مسکونی، سقوط کرد.

توجه ویژه کشورهای پیشرفته به ایمنی کار

مروری بر این پنج حادثه در کمتر از یک سال گذشته درحالی است که «کشورهای پیشرفته حساسیت زیادی بر حکمفرمایی ایمنی در هنگام کار دارند»؛ گزاره‌ای که یک عضو کمیسیون عمران در مجلس بر آن تاکید دارد و می‌گوید: «در ایران برقراری کامل ایمنی در کارگاه‌ها و واحدهای تولیدی و صنعتی جا نیفتاده از همین‌رو کارفرما، پیمانکار و نیروی کار برای توجه به مسایل ایمنی توجیه نشده است.»

به گفته کیان‌پور «وزارت‌خانه‌های کار و راه‌وشهرسازی، شهرداری، نظام مهندسی و سازمان استاندارد نقش مهمی در کاهش حوادثی مثل سقوط جرثقیل دارند. البته وزارت کشور هم به‌عنوان ناظر عملکرد شهرداری باید در این حوزه وارد عمل شود. بیشترین آسیبی که در این بخش به حوزه کار و افراد وارد می‌شود از کم‌توجهی این نهادها به سه مقوله مهم آموزش به نیروی کار، بررسی مولفه‌های ایمنی حین انجام کار و بهره‌مندی از تکنولوژی‌های نوین در ابزار و امکانات لازم برای کار است.»

تاییدیه ایمنی اجباری شود

تاکید این نماینده مجلس بر این است که «دو وزارتخانه کار و راه‌وشهرسازی مبحث جدیدی را درباره مهندسی ایمنی و نظارت بر فعالیت‌ها در کارگاه‌ها و واحدهای تولیدی تعریف کنند به‌طوری که تایید ایمنی در این بخش‌ها از سوی مهندس ناظر اجباری شود.»

نکته دیگری که کیان‌پور آن را مهم در به‌حداقل رساندن حوادث ناشی از کار می‌داند، تربیت نیروی حرفه‌ای و فنی است. به اعتقاد او «ضعف بزرگی که در حیطه کار و نیروی انسانی در ایران وجود دارد این است که نیروی فنی به اندازه کافی وجود ندارد. همین موضوع باعث می‌شود در مورد سقوط جرثقیل گاهی تشخیص داده شود کار توسط نیروی مهارت‌دیده انجام نشده است درحالی که سازمان فنی‌وحرفه‌ای وجود دارد که زیرنظر وزارت کار فعالیت می‌کند و وظیفه‌اش آموزش به افراد در مقوله‌های مختلف شغلی است. اگر این رویه به صورت اصولی پیش برود به مرور افراد متخصص وارد بازار کار می‌شوند.»

استفاده غیراصولی از جرثقیل‌ها

موضوعی که رییس کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای شهر تهران نیز به آن اشاره می‌کند. زهرا صدراعظم‌نوری چندی پیش در جلسه علنی شورای شهر تهران با اشاره به حادثه سقوط تاورکرین در شهربازی بسیج، در توضیح بیشتر می‌گوید: «استفاده غیراصولی از جرثقیل‌های متحرک و برجی در محیط شهری یکی از مسایلی است که در سال‌های اخیر به دلیل نبود رویه واحد، کارآمد و مهم‌تر از آن به‌روز رسانی نشدن اطلاعات با توجه به استانداردهای معتبر ملی، جهانی و ضوابط ایمنی کار، بروز حوادثی را در پی داشته که منجر به خسارات مالی و جانی شده است.»

عضو کمیسیون عمران در مجلس هم معتقد است: «بررسی ابزار کار از داربست‌ها تا جرثقیل و توجه به عمر مفید خودروهای سنگینی که در کار مورد استفاده قرار می‌گیرند امری بدیهی است چون دستورالعمل‌های لازم در این زمینه وجود دارد و باید به کار گرفته شوند.»

حمایت از آسیب‌دیدگان

این سخنان مقام‌های مسوول درحالی است که بروز حوادث حین کار وجه دیگری هم دارد و آنهم کارگران و افرادی است که در هنگام بروز حوادثی مانند سقوط جرثقیل، جان‌شان را از دست می‌دهند درحالی که نان‌آور خانواده خود بودند یا قطع عضو می‌شوند و یک عمر را باید با معلولیت سپری کنند. کیان‌پور در این‌باره می‌گوید: «این افراد آسیب‌دیده باید از سوی اداره‌کار و تامین اجتماعی حمایت شوند.»

همه این‌ها درحالی است که سقوط خودروی سنگینی همچون جرثقیل خبر هولناکی است که خوشبختانه تلفات جانی آن در همین چند حادثه اخیر زیاد نبوده اما همین تعداد کم هم نباید اتفاق بیفتد تا خانواده‌هایی در چرخه آسیب‌های بعدی آن گرفتار نشوند آنهم وقتی که نهادها و مسوولان می‌توانند با انجام وظیفه خود، بررسی دوره‌ای ادوات کاری و تربیت نیروهای تخصصی، وقوع چنین حوادثی را به کمترین میزان ممکن برسانند نه اینکه در هفت ماه چهار حادثه اینچنینی رخ بدهد.

به‌عنوان مثال مروری بر ماده ۵۰ و تبصره‌های مشمول آن در قانون شهرداری‌ها بیان‌کننده این است که یکی از وظایف شهرداری‌ها رفع خطر از اماکنی است که امکان بروز حادثه در حوالی آن ممکن است، همین وظیفه اگر از سوی شهرداری انجام شود و سایر دستگاه‌های اجرایی نیز دیگر بخش‌های مرتبط با مسایل ایمنی حین کار را جدی بگیرند آن‌وقت وقوع سقوط جرثقیل در پایتخت حادثه‌ای تکرارشونده نخواهد شد.

ممکن است به این مطالب نیز علاقمند باشید

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.