بنزین سوپر

در روزهایی که انتظار می‌رود سهمیه‌بندی بنزین برای جلوگیری از قاچاق رو به افزایش سوخت اجرا شود خبر از کمیاب شدن «بنزین سوپر» به گوش می‌رسد. در سال‌های گذشته این کمبود به دلیل تعمیرات اساسی پالایشگاه‌ها عنوان شده بود اما این بارهمایون صالحی، دبیر انجمن جایگاه‌داران آن را ناشی از صادرات نفتی می‌داند. این در حالی است که خودروهای وارداتی و برخی خودروهای داخلی مثل سمند، در صورت استفاده از بنزین معمولی دچار استهلاک زود هنگام شوند.

از طرف دیگر سازمان ملی استاندارد ایران می‌گوید بنزین تولیدی ایران مشکلی نداشته و شمار پایین روزهای ناسالم هوای تهران دلیلی بر این مدعاست. مسئولان شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی نیز در توجیه عدم عرضه و توزیع بنزین سوپر در کشور تاکید دارند که بنزین یورو 4 و 5 با اکتان 90 تا 91 می تواند جایگزین مناسبی برای بنزین سوپر باشد این درحالی است که احتراق و میزان آلایندگی بنزین سوپر با اکتان 93 تا 95 به مراتب کمتر از بنزین یورو 4 و 5 است.

اما علت کمیابی چه می‌تواند باشد؟

ایران بعد از ونزوئلا ارزان‌ترین بنزین را در جهان دارد. بنزین ایران با دلار 11 هزارتومانی تنها 9 سنت قیمت دارد در حالیکه نرخ حقیقی بنزین  54 سنت آمریکاست که معادل 7 هزار تومان می‌شود. این به معنای این است که دولت ماهانه 16 هزار و 380 میلیارد تومان به عنوان سوبسید بنزین پرداخت می‌کند. به عبارتی ماهانه 202 هزارتومان از جیب هر ایرانی. حال آن که تنها 43 درصد از خانوارهای ایرانی  در کشور صاحب اتومبیل بنزین‌سوز هستند. این اختلاف قیمت منجر به افزایش قاچاق می‌شود. طبق آخرین آمار ناجا که توسط پایگاه اطلاع رسانی دولت منتشر شده است روزانه 20 تا 40 میلیون سوخت به کشورهای همسایه قاچاق می‌شود و میلیاردها تومان به جیب قاچاقچیان می‌رود.

با افزایش نرخ بنزین می‌توان جلوی قاچاق و تبع آن کمبود بنزین با کیفیت را در داخل جبران کرد؟

«غلامحسین حسنتاش» تحلیلگر اقتصاد انرژی، استاد دانشگاه و نايب رئيس هيئت مديره انجمن اقتصاد انرژی ايران، از جمله کسانی که مخالف افزایش قیمت سوخت در داخل است. او سال گذشته درگفتگو با فرارو در پاسخ به این که افزایش قیمت سوخت کار درستی است یا خیر گفته است: «به نظر من تفکری که بیش از نیم قرن است بر اقتصاد کشور حاکم شده است اقتصاد کشور را در دور باطلی قرار داده است که اگر در کادر آن دور باطل صحبت کنیم شاید افزایش قیمت اجتناب ناپذیر باشد. آن دور یا چرخه این است که ما  پول ملی را تضغیف می‌کنیم و با گران شدن دلار قیمت ریالی حامل‌های انرژی (و البته قیمت خیلی کالاهای دیگر) باز با  ارزش ریالی قیمت فوب خلیج فارس آن (در نرخ جدید دلار)، فاصله پیدا می‌کند و بعد دوباره قیمت حامل‌های انرژی و بعضی کالاهای دیگر را افزایش می‌دهیم (که با فوب خلیج‌فارس تطبیق بدهیم) و باز در اثر این افزایش و آثار مستقیم و غیرمستقیم آن، گرفتار افزایش سطح عمومی قیمت‌ها یا همان  تورم می‌شویم بعد دوباره بعد از مدتی می‌گوییم دلار در سطح جدید قیمت‌ها ارزان شده است و دوباره دلار را گران می‌کنیم یعنی دوباره پول ملی را تضغیف می‌کنیم و دوباره همان چرخه از نو آغاز می‌شود. در این چرخه پارامترهای مهم و اصلی اقتصادمان ‌دائما نوسان پیدا می‌کند و موجب بی‌ثباتی اقتصاد می‌شود و بی‌ثبانی اقتصادی بزرگترین آفت سرمایه‌گذاری و رشد اقتصادی و اشتغال است. بنده اصولا با این چرخه مشکل دارم. اگر از منظر برنامه انرژی و اصول قیمت‌گذاری حامل‌های انرژی یا حتی از منظر برنامه حمل و نقل و بطور جامع‌تر از منظر برنامه توسعه هم به مساله نگاه کنیم، ملاک گرفتن قیمت فوب خلیج فارس به نظر من نوعی اعتراف ضمنی به بی‌برنامه‌گی است».

موافقان چه می‌گویند؟

در این میان «حسن مرادی» استاد حقوق انرژی دانشگاه تهران از موافقان افزایش نرخ سوخت در ایران در گفتگو با فراز عنوان کرد:« اطلاعی دقیقی از قاچاق بنزین سوپر در دست نیست. اما نظرم در این باره مثبت است و معتقدم همانطور که در گذشته با رساندن قیمت بنزین به 1000 تومان قاچاق کاهش پیدا کرد قطعا دوباره می‌توان تکرار کرد. بنابراین با متعادل کردن قیمت بنزین می‌توان ترتیبی را اتخاذ کرد تا روی تورم تاثیری نگذارد و به طبقات فقیر جامعه سهمیه‌ای تعلق گیرد. این سهمیه می‌تواند شامل خودروهایی که ثبت شده‌اند،معاینه فنی دارند البته بر اساس پیمایش و ظرفیت سیلندرشان شود.» او در پاسخ به اینکه چه راهکارهای دیگری برای مبارزه با قاچاق سوخت وجود دارد گفت: « من بارها پیشنهاد کرده‌ام، اتومبیل یا پمپ بنزین‌های سیاری را می‌توان در تمام نقط مرزی ساخت که مرزنشینان و حتی همسایگان ما به خرید از آن مبادرت ورزند. ما در این زمینه علم و تکنولوژی مورد نیاز را هم داریم و در صورت تحقق آن سود زیادی نصیب دولت خواهد شد».

 

 

ممکن است به این مطالب نیز علاقمند باشید

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.