کاهش اثر تحریم‌ها بر اقتصاد ایران

بر اساس جدیدترین صندوق بین‌المللی پول از چشم‌انداز اقتصادی خاورمیانه و آسیای مرکزی:

صندوق بین المللی پول  (International Monetary Fund) دو بار در سال به بررسی چشم انداز اقتصادی مناطق مختلف جهان می پردازد. طی چند روز اخیر این نهاد اقدام به انتشار جدیدترین گزارش «چشم انداز اقتصادی منطقه خاورمیانه و آسیای مرکزی» کرد که چشم‌انداز اقتصادی منطقه را طی سال‌های ۲۰۱۹ و ۲۰۲۰ مورد بررسی قرار داده است. بر اساس برآورد  این نهاد بین‌المللی، تحریم‌های آمریکا علیه ایران که در سال گذشته وضع شده و در سال جاری تشدید شدند، در سال آینده تأثیر مضاعفی بر اقتصاد ایران نخواهند داشت.

***

خلاصه

بر اساس گزارش صندوق بین‌المللی پول، تحولات جهانی همچنان بر منطقه خاورمیانه و آسیای میانه تأثیر می‌گذارد. کاهش تقاضای جهانی (به خصوص در اروپا و چین) به شدت بر اقتصاد این منطقه اثرگذار بوده است. اگر چه افزایش تنش‌های ژئوپلیتیکی (از جمله موارد مرتبط با ایران، اختلالات تولید نفت عربستان و درگیری‌های مداوم در لیبی و یمن) سبب رشد قیمت جهانی نفت شده اما شرایط مالی و بودجه‌ای دولت‌های نفتی تغییر چندانی نکرده است.

 

چشم‌انداز  رشد اقتصادی منطقه

بر اساس این گزارش، چشم‌انداز منطقه خاورمیانه در کوتاه‌مدت به شدت تحت تاثیر انقباض‌های اقتصاد ایران است اما در بلندمدت این وابستگی کاهش می‌یابد. بر اساس برآورد صندوق بین‌المللی پول، رشد اقتصاد ایران از ۴.۸- درصد به ۹.۵- درصد در سال جاری میلادی کاهش خواهد یافت اما در سال ۲۰۲۰، با بهبود قابل توجه به صفر درصد می‌رسد. این در حالی است که رشد اقتصادی هم در کشورهای صادرکننده نفت و هم در کشورهای واردکننده نفت روندی افزایشی را طی مدت مذکور خواهد داشت (جدول ذیل).

این گزارش می‌افزاید: «ایران برای موازنه بودجه سال آینده‌اش نیازمند نفت بشکه‌ای ۱۹۵ دلار است که این رقم بیش از سه برابر قیمت پیش‌بینی‌شده نفت در سال آینده است.» این در حالی است که جمعه گذشته قیمت هر بشکه نفت برنت دریای شمال حدود ۶۲ دلار معامله شد و قیمت نفت برای سال آینده نیز حدود ۶۰ دلار پیش‌بینی می‌شود.

 

رشد اقتصادی کشورهای منطقه خاورمیانه

۲۰۱۸ ۲۰۱۹ ۲۰۲۰ ۲۰۲۱-۴
منطقه خاورمیانه

۱.۶

۰.۵ ۲.۷

۳.۱

کشورهای صادرکننده نفت

۰.۲

۱.۳- ۲.۱

۲.۱

کشورهای واردکننده نفت

۰.۴

۱.۱ ۲.۶

۲.۵

ایران ۴.۸- ۹.۵- ۰.۰

ـــ

 

صادرکنندگان و واردکنندگان نفت

رشد اقتصادی کشورهای صادرکنندگان نفت (به استثنای ایران و کشورهای درگیر اعتراضات مردمی) به دلیل پیش‌بینی کاهش قیمت‌های نفت امسال به ۱.۳ درصد کاهش می‌یابد. با کاهش بهره‌وری و افزایش آسیب‌پذیری‌های مالی در برخی از این کشورها، سیاست‌های مالی انبساطی فقط در تقویت خطرات ناشی از یک بازار پرنوسان نفت و پایین آمدن قیمت‌های پیش‌بینی شده نفت، تأثیر متوسطی در رشد دارند. کاهش آسیب‌پذیری‌های مالی همراه با تأکید بیشتر بر اصلاحات ساختاری، باعث تقویت فعالیت‌های خصوصی و جذب سرمایه‌گذاری می‌شود، بنابراین به افزایش بهره‌وری و رشد بالقوه کمک می‌کند.

در حالی که قیمت‌های پایین نفت به طور موقت وضعیت واردکنندگان نفت را بهبود می‌بخشد، چشم‌انداز رشد این کشورها نیز چندان مشخص نیست و رشد پیش‌بینی شده در سال جاری میلادی ۳.۶ درصد و در سال آینده میلادی، ۳.۷ درصد پیش‌بینی شده است.

 

پیش‌بینی تولید نفت

بر اساس این گزارش، تولید نفت ایران از دو میلیون و ۱۵۰ هزار بشکه طی سال‌های ۲۰۱۶ و ۲۰۱۷ به یک میلیون و ۸۵۰ هزار بشکه در سال ۲۰۱۸ کاهش یافته است. بر اساس این برآورد تولید نفت ایران در سال جاری میلادی ۶۰۰ هزار بشکه بوده که در سال آینده به ۵۰۰ هزار بشکه در روز کاهش خواهد یافت.

تولید نفت عربستان (به عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده اوپک)، از ۷ میلیون و ۳۷۰ هزار بشکه در سال گذشته به ۶ میلیون و ۹۵۰ هزار بشکه در سال جاری کاهش یافته و در سال آینده نیز به ۶ میلیون و ۷۶۰ هزار بشکه کاهش خواهد یافت.

 

چالش موسسات مالی

به گزارش صندوق بین‌المللی پول، کشورهای خاورمیانه و آسیای مرکزی با وجود قیمت‌های ناپایدار نفت، رشد فرومایه و درگیری با چالش‌های مالی قابل‌توجهی روبه‌رو هستند. موسسات مالی ضعیف در هزینه ناکارآمدی، افزایش بدهی و کسری و سیاست‌های مالی پیمانکاری به ویژه در کشورهای منطقه خاورمیانه، شمال آفریقا، افغانستان و پاکستان نقش داشته‌اند. بهبود شفافیت مالی، ایجاد چارچوب‌های معتبر مالی میان‌مدت، تقویت مدیریت مالی عمومی، تقویت تدارکات و حرکت به سمت قوانین مالی کمک می‌کند تا این آسیب‌پذیری‌ها به مرور زمان کاهش یابد.

 

پیش‌بینی صادرات و واردات

بر اساس پیش‌بینی صندوق بین‌المللی پول، صادرات کالاها و خدمات ایران از ۱۰۳ میلیارد و ۲۰۰ میلیون دلار در سال گذشته به  ۶۰ میلیارد و ۳۰۰ میلیون دلار در سال جاری میلادی کاهش یافته و در سال ۲۰۲۰ نیز باز هم با کاهش روبه‌رو شده و به ۵۵ و نیم میلیارد دلار سقوط خواهد کرد.

ممکن است به این مطالب نیز علاقمند باشید

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.