بنزین 3 هزار تومانی، خودرو را گران کرد!

ماجرای گرانی بنزین و اثرگذاری آن بر دیگر بخش‌ها به نظر می‌رسد حالاحالاها ادامه دارد. آنطور که خبرگزاری ایلنا گزارش داده است «پس از تغییرات قیمت و سهمیه‌بندی بنزین قیمت خودروهای گازسوز از 7 تا 10میلیون تومان و خودروهای هیبریدی از 100 تا 150 میلیون افزایش یافته است.» یک عضو هیات رییسه کمیسیون صنایع و معادن مجلس در این‌باره به «فراز» می‌گوید: «وقتی ثبات اقتصادی وجود نداشته باشد، ارکان تولید، زنجیره مصرف و همه موارد مربوط به این حوزه تحت‌الشعاع این نوسان قرار می‌گیرد. راه چاره هم خروج از تحریم‌های بین‌المللی است.»

در همه جای دنیا وقتی قیمت بنزین افزایش می‌یابد قیمت خودرو کاهش می‌یابد اما این رویه در ایران کاملا برعکس است. در این 11روز که ناگهان قیمت بنزین سه برابر شد اگرچه مسوولان بارها اعلام کردند همه چیز تحت کنترل است و گرانی بنزین نباید بر دیگر کالاها اثر بگذارد اما در واقعیت این اتفاق نیفتاده است. اقتصاد ایران در همه سال‌های گذشته چنان دچار نوسان شده که خودرو تبدیل به کالای سرمایه‌ای شده است. در این میان، مسوولان و کارشناسان درباره اثر روانی افزایش قیمت بنزین بر مردم هم اظهارنظرهای زیادی داشته‌اند. بی‌اعتمادی به وضعیت اقتصاد کشور موجب شده با بالا رفتن قیمت ارز، طلا و سکه یا در مورد اخیر یعنی بنزین مردم به سمت کالاهای دیگر و خریداری آن‌ها هجوم ببرند و دیگر بخش‌ها هم متاثر از گرانی بنزین شود.

این رفتار مسوولان و به تبع آن بروز نگرانی‌ در جامعه درحالی است که به‌عنوان مثال در دوره اصلاحات چنین اتفاق‌هایی نمی‌افتاد یعنی شما وقتی خودرویی را خریداری می‌کردید، پس از مدتی آن را باید با تفاوت قیمت تقریبا زیاد به ضرر می‌فروختید. آن موقع اقتصاد به شکلی بود که برای ایرانی‌ها کالایی مثل خودرو حکم سرمایه نداشت. افزایش قیمت بنزین در این برهه به‌گونه‌ای بود که افزایش قیمت بنزین تدریجی بود و مابقی موارد را هم چندان متاثر از خود نمی‌کرد.

رویکرد سیاست خارجی باید تغییر کند

حالا از آن زمان سال‌ها می‌گذرد و قبول که افزایش 200درصدی بنزین عجیب و دور از انتظار بوده اما به هرحال شرایط فعلی کشور را باید با وجود فشارهای ناشی از تحریم‌های بین‌المللی در نظر گرفت. نکته‌ای که عضو هیات رییسه کمیسیون صنایع و معادن مجلس نیز بر آن تاکید دارد. به گفته عبدالله رضیان «ایران در وضعیت اضطرار ناشی از تحریم قرار گرفته است بنابراین تغییر رویکرد سیاست خارجی لازمه برون‌رفت از این نوسان‌های اقتصادی است. تحریم‌ها باید برداشته شوند چراکه مردم و کشور از آن آسیب فراوان دیده‌اند.»

نماینده مردم قائم‌شهر، سوادکوه و جویبار در مجلس با اظهار شرمندگی از اتفاق‌های پیش آمده، می‌گوید: «افزایش قیمت خودروهای گازسوز به میزان تولید و تقاضا بازمی‌گردد و چندان ارتباطی به قیمت بنزین ندارد. وقتی تولید به اندازه تقاضا نیست، وقتی تولید رقابتی نباشد و وقتی تولید انحصاری باشد وقوع چنین اتفاق‌هایی بعید نیست.«

رابطه معکوس قیمت بنزین با قیمت خودرو

به گفته رضیان «در دیگر کشورها قیمت بنزین با قیمت خودرو رابطه معکوس دارد اما در ایران این‌گونه نیست. در وضعیتی که به دلیل تحریم قطعه کم است و تولیدات خودرو وارد بازار نشده‌اند ارزش خودرو بالاتر می‌رود. این موضوع درباره خودروهای گازسوز صادق است که با گرانی بنزین تقاضا بالا رفته است. خودروهای هیبریدی هم گران شده چون مصرف سوخت کمی دارند،  مشکل دیگر درخصوص این نوع خودروها ممنوعیت واردات آن‌هاست.»

در چنین شرایطی مردم به دنبال جبران نیاز خود هستند و خودروسازان هم از این وضعیت پیش آمده سوءاستفاده می‌کنند؛ این موضوعی است که این نماینده مردم در مجلس به آن اشاره می‌کند و توضیح می‌دهد: «نمی‌شود برای همه جا پلیس و ناظر گذاشت و تولیدکننده را وادار کرد که خودرو باید فلان قیمت باشد چراکه مقوله‌هایی مثل اقتصاد و تولید در دنیا دستوری نیست.»

زنجیره تلاطم قیمت

رضیان در پاسخ به این پرسش که «آیا قانون نمی‌تواند مانع سودجویی و سوءاستفاده تولیدکنندگان خودرو شود؟» می‌گوید: «این مسایل به مکانیزم‌های قانونی برنمی‌گردد به اقتصاد و شیوه‌های آن ربط دارد که اقتصاد ایران هم به سیاست وابسته است؛ زنجیره‌ای که باعث این تلاطم قیمت و وضعیت فعلی کشور شده است.»

او در بررسی ریشه‌ای‌تر شرایط پیش آمده در دو سال اخیر، معتقد است: «سال 97 اتفاق‌هایی در حوزه ارز و دلار رخ داد و مردم که به دنبال نوسان‌های اقتصادی، نقدینگی زیادی در دست داشتند به هر دری زدند تا ارزش پول خود را حفظ کنند؛ ابتدا دلار ذخیره کردند، سپس طلا و سکه خریدند و بعد خودرو را به‌عنوان کالای سرمایه‌ای در نظر گرفتند تا بتوانند فضای پیش آمده را برای زندگی خود مدیریت کنند.» به اعتقاد این نماینده مجلس «جریان رسانه‌ای و فضای مجازی هم مردم را تشویق به چنین کارهایی می‌کنند.»

مخالفت سران قوا با واردات خودرو

رضیان با بیان اینکه «به‌هرحال مردم می‌خواهند ثبات اقتصادی داشته باشند» می‌گوید: «امسال خودرو از حالت کالای سرمایه‌ای خارج و مصرفی شد اما با افزایش قیمت بنزین دچار نوسان شده است.» به گفته این عضو هیات رییسه کمیسیون صنایع و معادن مجلس «چندی پیش نمایندگان از شورای عالی اقتصادی سران قوا درخواست کردند تا ممنوعیت واردات خودرو را بردارند حتی این پیشنهاد به مجمع تشخیص مصلحت نظام هم رفت. درخواست این بود که ایرانی‌های خارج از کشور بتوانند خودروهای هیبریدی دارای مجوز وارد ایران کنند اما حرف آن‌ها این است اگر این افراد این خودروها را که به دلار خریداری شده وارد کنند به ریال می‌فروشند و در هنگام خروج از ایران آن‌ را باید از ریال به دلار برگردانند و همین منجر به خروج ارز از کشور خواهد شد. بنابراین این شورا با این پیشنهاد مخالفت کردند. نگاه آن‌ها این است که باید از تولید داخل استفاده شود درحالی که خودروساز داخلی توان تامین قطعات را ندارد. از سوی دیگر، تولید پراید تا خردادماه متوقف و همین موجب ایجاد نوسان بیشتر در این بخش می‌شود و در نهایت این مردم هستند که در چنین وضعیتی به لحاظ روانی ترغیب به خرید خودروی بیشتر و هجوم به این بازار خواهند شد.»

روان مردمی که مدام بهم می‌ریزد

سخنان این نماینده مجلس درحالی است که یک عضو اتحادیه فروشندگان و نمایشگاه‌داران اتومبیل به ایلنا گفته است: «در 10روز اخیر بازار، روند افزایشی داشته و از اوایل هفته گذشته که قیمت ارز افزایش یافت، شتاب افزایشی قیمت‌ها بیش از گذشته شد. تا پیش از اعلام ناگهانی قیمت جدید بنزین و سهمیه‌بندی آن، افزایش قیمت شیب ملایمی داشت که علت اصلی آن نیز عرضه کم از سوی خودروسازها و تعویق تعهدات آنها بود. در کنار این عوامل افزایش و سهمیه‌بندی بنزین سبب شد که دوباره جهش قیمتی در بازار خودرو شکل بگیرد.»

با همه این‌ها، نکته‌ای که در حال و روز اقتصاد ایران نباید از آن غافل شد نه‌تنها اهمیت شوک‌های ناگهانی مثل افزایش قیمت بنزین است که ایجاد بار روانی بر ذهن مردم است که دچار بی‌اعتمادی نسبت به وضعیت کشور و رفتار دولت شده‌اند. اقتصادی که صدمه زیادی از تحریم‌ها خورده و به‌طور مستقیم معیشت و روان ایرانی‌ها را نشانه گرفته است.

ممکن است به این مطالب نیز علاقمند باشید

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.