بی‌شناسنامه‌های «جازموریان» گمشده در معادله‌های دولت

فراز- «بی‌شناسنامه‌های جازموریان از سبد معیشتی دولت جا مانده‌اند.»؛ خبر کوتاه بود اما تامل‌برانگیز. صحبت از کسانی است که در اوج محرومیت هستند اما در طرحی نادیده گرفته شده‌اند که دولت مدام تاکید دارد ویژه افراد آسیب‌دیده و فقیر جامعه ایران است. نایب رییس کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس از حوزه‌ انتخابیه جیرفت در محدوده این منطقه، درباره این خبر به «فراز» می‌گوید: «چالش اساسی کشور این است که وقتی دولت طرحی را اجرا می‌کند آماری از جامعه هدف ندارد. صدای مردمان جازموریان را کسی نمی‌شنود بنابراین در معادلات دولت هم نمی‌گنجند.»

بی‌شناسنامگی مانند یک درخت می‌ماند. وقتی یک مرد بی‌شناسنامه باشد یعنی تمام فرزندان او بی‌شناسنامه می‌شوند. اگر فرزند این بی‌شناسنامه‌ها پسر باشند در آینده همین چرخه تکرار می‌شود مگر اینکه جلوی این روند جایی گرفته شود. این افراد هیچ خدمات دولتی مثل آموزش یا بهداشت را دریافت نمی‌کنند و کمترین هم که یارانه است به آنها تعلق نمی‌گیرد. مهم‌تر از همه، این افراد هویت ندارند. این‌ها سخنان سروش صلواتیان، خالق هشتگ «جازموریان تنها نیست» با پایگاه خبری رکناست. به گفته این فعال اجتماعی «کسی که شناسنامه نداشته باشد اصلا جزو آمار مملکت حساب نمی‌شود. کمک‌های کمیته امداد، بهزیستی و حتی مسکن مهر اهدایی دولتی در مناطق محروم نیز به این افراد تعلق نمی‌گیرد چراکه هویت ندارند یعنی آن‌ها فقط در جامعه حضور فیزیکی دارند.»

افراد بی‌سواد چطور وارد سامانه شوند؟

از آنجایی که جازموریان در مرز استان‌های کرمان و سیستان‌وبلوچستان واقع شده و بخشی از آن مربوط به شهرستان جیرفت است، نماینده این شهرستان در مجلس درباره وضعیت مردم این منطقه، می‌گوید: «در مناطق محرومی مانند جازموریان افرادی هستند که سواد ندارند تا بتوانند وارد سامانه‌های اینترنتی شوند یا توانایی خواندن زیرنویس و آگاهی از طرح‌های دولتی را ندارند بنابراین از بسته حمایتی دولت بی‌نصیب می‌مانند.»

به گفته یحیی کمالی‌پور «عده‌ای هم هستند که بنا به دلایل مختلفی، شناسنامه ندارند بنابراین در حساب‌وکتاب دولت شمارش نمی‌شوند. این افراد نه‌تنها در جازموریان و استان‌هایی مثل کرمان و سیستان‌وبلوچستان که در گوشه‌وکنار ایران وجود دارند و تا الان کسی صدای آن‌ها نشنیده و توجهی هم نکرده است.»

زیرساخت‌هایی که باید مدت‌ها پیش ایجاد می‌شد

نایب رییس کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس معتقد است: «دولت طرح کمک‌معیشتی را درحالی اجرا کرده که از هر کسی می‌پرسیم آن را دریافت نکرده است. از طرفی، جامعه هدف این طرح، اقشار محروم جامعه هستند اما تعدادی از همین افراد که در مناطقی مانند جازموریان زندگی‌ می‌کنند در آمار دولت به حساب نمی‌آیند چون شناسنامه ندارند.» نکته‌ای که علی ساری، عضو کمیسیون اجتماعی مجلس هم به آن اشاره کرده و به رکنا گفته است: «افراد بی‌شناسنامه از محروم‌ترین افراد جامعه ایرانی محسوب می‌شوند. در این میان، طبق آمار سبد حمایتی دولت را همه نگرفته‌اند. مسوولان در حال بررسی افرادی هستند که باید از این سبد برخوردار شوند درحالی که این زیرساخت‌ها باید از مدت‌ها پیش انجام می‌شد تا امروز تمامی جامعه هدف، از آن برخوردار شوند. هرچند که این مبلغ برای جبران تبعات ناشی از وضعیت فعلی کافی نیست.»

اگرچه ساری معتقد است که «سازوکار طرح بسته‌های معیشتی تا حدی از نظر نفر، عدالت دارد اما می‌گوید: «ممکن است یک نفر شرایط مشابهی با دیگری نداشته باشد اما این پرداخت‌ها به صورت یکسان است بنابراین از این دید می‌توان گفت که طرح دولت عدالت‌محور نیست.»

دولت قانون را اجرا نمی‌کند

سخنان این عضو کمیسیون اجتماعی مجلس درحالی است که کمالی‌پور در پاسخ به این سوال که تا به حال چه اقدامی برای مردم مناطق محروم انجام داده‌اید، توضیح می‌دهد: «درباره شناسنامه، قانون وجود دارد بنابراین خلای قانونی وجود ندارد. از سوی دیگر، مجلس کار اجرایی نمی‌کند بنابراین این وظیفه دولت است که خانوارهای درآمد پایین را در کشور شناسایی کند تا با اجرای طرح کمک‌معیشتی بتواند به اهداف تعریف شده، دست یابد اما دولت قانون را اجرا نمی‌کند که اگر اجرا کرده بود حالا ساکنان جازموریان از این طرح دولتی بهره‌مند شده بودند.»

به گفته نماینده مردم جیرفت و عنبرآباد در مجلس «نمایندگان وظیفه خود را که اطلاع‌رسانی مشکلات مناطق مربوط به حوزه انتخاباتی‌شان است، انجام می‌دهند. به‌عنوان مثال با پیگیری نمایندگان، قانون مرتبط با ازدواج زنان ایرانی با اتباع بیگانه تصویب شد. درباره مشکلاتی مثل بی‌شناسنامه ماندن مردم مناطق محروم هم دولت باید پای کار بیاید و آن‌ها را شناسایی کند.»

خطای بزرگ‌تر دولت

تاکید او بر این است که «سه برابر شدن نرخ بنزین اتفاقی بود که نمایندگان مجلس با آن مخالف بودند اما بنا به مصلحت این طرح اجرا شد. به‌دنبال آن آسیب‌های جدی به کشور وارد شد که خطای دولت بود. حالا هم افرادی برای دریافت سبد حمایتی دولت از آمار جا مانده‌اند بنابراین خطای دولت بزرگ‌تر شده است درحالی که شرط دولت برای کمک نباید داشتن شناسنامه باشد. این نظام، نظام مستضعفان است و باید از آن‌ها حمایت کند.»

مشکل در سیستان‌وبلوچستان جدی‌تر است

به گفته کمالی‌پور «مشکلاتی همچون شناسنامه نداشتن افراد در شهرستان جیرفت کمتر است این مشکل در سیستان‌وبلوچستان جدی‌تر است که دولت باید برای آن فکری کند.»

سخنان این دو نماینده و فعال اجتماعی درحالی است که یک پرسش همچنان بی‌پاسخ مانده است؛ اینکه وقتی بسیاری از ایرانی‌ها که در شهرهای بزرگ زندگی می‌کنند در آمار دولت و دریافت بسته حمایتی به حساب نیامده‌اند آیا می‌توان انتظار داشت مردمان مناطق محروم به حقوق خود دست پیدا کنند؟ افرادی که سال‌هاست از کمترین امکانات و حمایت‌ها محروم مانده‌اند.

ممکن است به این مطالب نیز علاقمند باشید

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.