بازی با کارت ژاپن برای کاهش فشار تحریم

«حسن روحانی، رییس‌جمهوری، در آخرین روزهای ماه جاری به ژاپن سفر می‌کند»؛ آیا این سفر می‌تواند منجر به دستاورد اقتصادی برای ایران شود؟ این پرسشی است که قاسم محب‌علی، مدیرکل پیشین بخش خاورمیانه وزارت امور خارجه در پاسخ به آن، به «فراز» می‌گوید: «میانجی‌گری ژاپن برای کاهش تنش‌های مناسبات ایران با آمریکا، می‌تواند به رفع یا کاهش تحریم‌ها منجر شود و نتیجه آن بهبود وضعیت اقتصادی ایران و معیشت ایرانی‌هاست.»

واشنگتن به ژاپن برای میزبانی از رییس‌جمهوری ایران چراغ سبز نشان داده است. این گزاره‌ای است که هفته پیش روزنامه ژاپن‌تایمز به نقل از منابع دیپلماتیک در توکیو نقل کرده است. براساس این گزارش، آمریکا با طرح توکیو برای سفر رییس‌جمهوری ایران به این کشور موافقت کرده است. از طرفی، حسن روحانی به‌دنبال خروج از بن‌بست پیش آمده در مساله توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ است.

سفر به توکیو بعد از ۱۹سال

البته این منابع هنوز خبری درباره پیشنهاد طرف مقابل به ایران مطرح نکرده‌اند. براساس این گزارش، یک مقام ارشد آمریکایی به دولت ژاپن پیام داده است که واشنگتن از توکیو خواسته نتیجه دیدار روحانی با «شینزو آبه»، نخست‌وزیر این کشور به اطلاع آنها رسانده شود. این منابع گفته‌اند که مقامات ایرانی و ژاپنی دیدار روحانی و آبه را برای روز ۲۰ دسامبر(۲۹ آذر) برنامه‌ریزی کرده‌اند. این اولین سفر یک رییس‌جمهوری ایران به ژاپن از زمان سفر سیدمحمد خاتمی در اکتبر سال ۲۰۰۰ است.

به برجام پایبند بمانید

این روزنامه ژاپنی در ادامه نوشت: شینزو آبه که یکی از رهبران نزدیک به «دونالد ترامپ» رییس‌جمهوری آمریکا است در ماه ژوئن به ایران سفر کرده بود تا در زمینه اختلافات میان تهران و واشنگتن میانجی‌گری کند. او اولین نخست‌وزیر ژاپن بود که از سال ۱۹۷۸ به تهران سفر می‌کرد. به گفته منابع دیپلماتیک، نخست‌وزیر ژاپن در این دیدار از ایران خواهد خواست که به برجام پایبند بماند.

تلاش برای صلح خاورمیانه

این گمانه‌زنی‌ها درحالی است که مدیرکل پیشین بخش خاورمیانه وزارت امور خارجه معتقد است: «رابطه ژاپن با آمریکا راهبردی و استراتژیک است و منوط به رابطه با ایران نیست بنابراین از نگاه ژاپنی‌ها منطقه خاورمیانه باید آرام شود تا خطر جنگ یا از بین برود یا به حداقل ممکن برسد.» موضوعی که چندی پیش آبه هم به آن اشاره کرد و گفت: «ژاپن می‌خواهد هر تلاش ممکنی را در راستای ارتقای صلح خاورمیانه انجام بدهد.»

منافع ملی مطرح است نه جناحی

از طرفی، برخی فعالان سیاسی طیف اصولگرا، در شبکه‌های اجتماعی با مطرح کردن مباحثی، سفر روحانی به توکیو را نوعی تنفس مصنوعی به آنچه «جریان غربگرای دولت» می‌نامند لقب داده‌اند. محب‌علی در این‌باره می‌گوید: «در اینجا منافع ملی ایران مطرح است نه مسایل جناحی، بنابراین باید مناسبات خارجی ما کاهش یابد تا تحریم‌ها از بین برود چون در این ماجرا بیشترین خسارت را مردم متحمل می‌شوند. وضعیت ارز، تورم، بیکاری، بحران بودجه و کسری آن ناشی از همین مناسباتی است که ایران با آمریکا، اروپا و کشورهای عربی دارد. همه این‌ها موجب شده تا وضع اقتصادی ایران با بحران مواجه باشد از این‌رو برای توسعه اقتصادی باید هزینه‌های ملی را کاهش دهد تا بیش از این مردم آسیب نبینند.»

آیا روحانی حرف تازه‌ای دارد؟

تاکید این تحلیل‌گر مسایل منطقه بر این است که «باید دید که آقای روحانی از سفر به توکیو چه قصدی دارد، آیا هدف او با سفر آقای آبه به تهران که به نیت میانجی‌گری میان ایران و آمریکا بود، همسو است یا صحبت‌های جدیدی قرار است از سوی رییس‌جمهوری ایران در این دیدار مطرح شود.»

مدیرکل پیشین بخش خاورمیانه وزارت امور خارجه با بیان اینکه درحال حاضر خرید نفت و سایر روابط ژاپنی‌ها با ایران قطع است، می‌گوید: «تامین انرژی ژاپن توسط ایران و صادرات آن‌ها به کشور ما منوط به گشایش روابط ایران و آمریکاست. با توجه به قدرت‌گیری چین و رقبای جدی ژاپن در شرق آسیا به‌ویژه کره‌جنوبی، چین و حتی کره‌شمالی، این کشور علاقه‌مند به گسترش روابط اقتصادی با ایران است. از طرفی، ژاپنی‌ها به هیچ‌وجه تمایل ندارند رابطه خود را با آمریکا برهم بزنند برای همین در نقش واسط عمل می‌کنند و تلاش‌شان بر این است که خصومت میان ایران و آمریکا را کنترل کنند.»

مردم هزینه می‌دهند

به اعتقاد محب‌علی «دیدار رییس‌جمهوری ایران با نخست‌وزیر ژاپن می‌تواند منجر به بهبود رابطه ایران، چه با کشورهای منطقه و چه با آمریکا شود. با این توضیح که ایران باید برای مواردی مثل مسایل هسته‌ای چاره‌ای اساسی بیندیشد چراکه هزینه آن را مردم می‌پردازند.»

سخنان این کارشناس مسایل خاورمیانه درحالی است که مصاحبه اخیر عباس عراقچی، معاون سیاسی وزیرخارجه ایران با شبکه «ان.اچ.کی» ژاپن در وین هم چراغ امید را روشن کرده چراکه او اظهارامیدواری کرده است که «سفر رییس‌جمهوری ایران به ژاپن به تقویت روابط اقتصادی دو کشور کمک کند.»

ممکن است به این مطالب نیز علاقمند باشید

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.