اسکلت‌های شکننده ایرانیان

در گفت و گو با رییس کمیسیون بهداشت مجلس بررسی شد مصرف لبنیات کشور، یک‌سوم میزان استاندارد جهانی است

«مصرف پایین شیر در ایران»؛ کلید واژه‌ای که گاهی از سوی برخی مسوولان مطرح و بررسی می‌شود اما در عمل قدمی برای رفع این فاجعه ملی برداشته نمی‌شود. «یارانه» این راهکار جهانی برای حل این مشکل هم، در کشور چندان راهگشا نبوده به‌طوری که رییس کمیسیون بهداشت مجلس در این‌باره به «فراز» می‌گوید: «تصویب تخصیص 10درصد از محل هدفمندی یارانه‌ها و یک درصد از بخش مالیات بر ارزش افزوده به حوزه سلامت در مجلس با هدف پوشش چنین مشکلاتی در جامعه بود اما دولت هیچ‌یک از این‌ها را اختصاص نداده است.»

«مصرف لبنیات کشور، یک‌سوم میزان استاندارد جهانی است»، «فاصله مصرف استاندارد لبنیات در ایران و جهان، فقط یک عدد نیست و می‌تواند فاجعه بزرگی را برای مردم کشورمان رقم بزند» و «مصرف شیر در کشوری که رو به سالمندی است دیگر یک انتخاب نیست بلکه اضطرار است» این‌ها تنها بخشی از سخنان مشاور انجمن صنایع فرآورده‌های لبنی ایران با خبرگزاری ایلناست که رییس کمیسیون بهداشت مجلس در واکنش به این گزاره‌ها می‌گوید: «اگر یک‌سوم از ایرانی‌ها هم لبنیات مصرف کنند خوب است. در برخی مناطق کمتر است. عامل اصلی مصرف کم فرآورده‌های لبنی در بین ایرانی‌ها، گرانی آن است. دلیل دیگر هم دسترسی نداشتن مردم در برخی مناطق دورافتاده به‌ویژه در روستاها به آن‌هاست. روستاهایی وجود دارند که دامپروری ندارند یعنی شیر و انواع لبنیات در آنجا تولید نمی‌شود و محصولات لبنی هم به آن منطقه نمی‌رسد.»

کارمندان هم شیر نمی‌خورند

به گفته حسینعلی شهریاری «با گرانی لبنیات مردم ساکن شهرها هم برای خرید لبنیات با مشکل مواجه هستند. این موضوع به اقشار دهک پایین و فرودست جامعه هم خلاصه نمی‌شود برخی کارمندان هم برای گنجاندن این محصولات در سبد غذایی خود توان مالی ندارند.»

این سخنان نماینده مجلس درحالی است که راهکار حل چنین وضعی به اعتقاد مشاور انجمن صنایع فرآورده‌های لبنی ایران، تخصیص یارانه به محصول لبنی مثل شیر است. به گفته حسین چمنی «شیر مدرسه هدفمندترین یارانه‌ای است که دولت می‌تواند در این حوزه پرداخت کند، توزیع شیر مدارس در کشورهای توسعه‌یافته 100سال سابقه دارد در حالی که این طرح در ایران همیشه با مشکل روبرو بوده و حدود یک دهه است تقریبا متوقف شده است.»

یارانه با هدف پیشگیری از هزینه درمان

شهریاری نیز با بیان اینکه تخصیص یارانه با هدف ورود به مبحث پیشگیری از بیماری‌هاست، توضیح می‌دهد: «دولت به شکر یا روغن یارانه می‌دهد که ضرورتی هم ندارد اما به شیر که به‌طور مستقیم با سلامت مردم سروکار دارد، تخصیص نمی‌دهد. دولت هر وقت گفته به فلان موضوع یارانه اختصاص می‌دهد اما این کار را نکرده یعنی در جای خودش مصرف نشده است. سوال این است که درحال حاضر همین یارانه شیر مدارس کجا صرف می‌شود.»

این نماینده مجلس معتقد است: «اینکه دولت در این زمینه صرفا به‌دنبال تبلیغ باشد رفتار درستی نیست. وقتی شیر در مدارس کلانشهرها توزیع شود اما در مناطق روستایی یا دورافتاده خبری از اجرای این طرح نباشد و به دست نیازمندان واقعی نرسد، مصداق چنین رفتارهایی است.»

یارانه، ربطی به فروش نفت ندارد

به گفته شهریاری «اگر اعتقاد واقعی به انجام کاری باشد، اختصاص یارانه به این حوزه هم در دستورکار دولت قرار می‌گیرد اما این اراده در دولت فعلی وجود ندارد هرچند فقط این دولت نبوده که در تخصیص یارانه به حوزه سلامت و به‌طور خاص برای توزیع شیر در مدارس بی‌مهری کرده است. زمانی هم که کشور برای فروش نفت مشکلی نداشت دولت‌ها تمایلی به اجرای این قانون نداشتند بنابراین این مشکل همیشه وجود داشته است.»

به گفته رییس کمیسیون بهداشت مجلس «در اینجا مشکل فقط به تخصیص نیافتن یارانه به توزیع شیر در مدارس ختم نمی‌شود چراکه چند سال پیش همان شیری که در سال‌های گذشته توزیع می‌شد یک بار شیر تاریخ مصرف گذشته بود که حاکی از نظارت نکردن مسوولان به این بخش بود.»

جامعه‌ای با اسکلت شکننده

سخنان شهریاری درحالی است که چمنی زنگ خطر کم‌توجهی مسوولان به اهمیت استفاده از محصولات لبنی را برای بار دیگر به صدا درآورده است. به گفته مشاور انجمن صنایع فرآورده‌های لبنی ایران «بخش عمده‌ای از کلسیم استخوان باید از موادغذایی و به‌طور عمده از شیر تامین شود. کمبود مصرف شیر به معنی جامعه با اسکلت‌بندی ضعیف و شکننده است، ضمن اینکه کاهش مصرف شیر بر سلامت دستگاه گوارش نیز موثر است.» موضوعی که رییس کمیسیون بهداشت مجلس نیز به آن اشاره می‌کند و می‌گوید: «کمبود ویتامین‌ها به‌دلیل مصرف نکردن فرآورده‌های لبنی موجب پوکی استخوان به‌ویژه در بانوان می‌شود و این یعنی اینکه جامعه و کشور باید هزینه درمان ناشی از کم‌توجهی به سلامت تغذیه را در سال‌های آتی بپردازد.»

علاقه‌مندی ایرانی‌ها به غذاهای مضر

اما نقش مردم در ثبت مصرف کم شیر و محصولات لبنی چیست؟ در این میان، فرهنگ‌سازی و برنامه‌های آموزشی چقدر در بهبود نمودارهای آماری در این حوزه می‌توانسته مفید باشد؟ این‌ها سوالاتی است که شهریاری در پاسخ به آن‌ها می‌گوید: «مغازه‌های فست‌فود قارچ‌گونه درحال زیاد شدن هستند که حاصل علاقه‌مندی ایرانی‌ها به این غذاهای مضر است. سبک زندگی مردم به سمتی رفته که سبد غذایی سالم چندان اهمیتی ندارد چراکه حاضرند پول خود را به خوراکی‌های ناسالم بدهند اما با گرانی، لبنیات را از سبد غذایی حذف می‌کنند. این‌ها درحالی است که اگر مردم توجیه شده بودند و کارهای فرهنگی در این زمینه انجام شده بود خیلی‌ها با برنامه‌ریزی، غذاهای مفید را هم برای تضمین سلامتی‌شان درنظر می‌گرفتند.»

به اعتقاد رییس کمیسیون بهداشت مجلس «مرگ‌ومیر ناشی از بیماری‌های غیرواگیردار در یک دهه اخیر افزایش یافته که ناشی از همین بی‌توجهی به سلامت سبد غذایی ایرانی‌هاست و همه این‌ها تحمیل هزینه درمان به کشور است درحالی که جمعیت ایران رو به سالمندی است و باید از همین الان برای جامعه در چند دهه آینده برنامه‌ریزی کرد.»

با همه این‌ها، وقتی گرانی یقه سلامت را هم محکم گرفته است و از طرفی، الگوی مناسبی برای سبک زندگی مردم تعریف نشده، دولت‌ها هم صرفا به‌دنبال انجام برنامه‌های تبلیغی برای سلامت مردم هستند، تصور آینده ایران در 30سال آینده دلهره‌آور می‌شود آن‌هم در وضعیتی که در آن زمان، جمعیت زیاد جوانان فعلی، پا به میانسالی و سالمندی گذاشته‌اند. نگران‌کننده از این جهت که دولت‌ها کاری نمی‌کنند و بسیاری از ایرانی‌ها هم با همه مشکلات اقتصادی و گرانی، تمایل به برنامه‌ریزی برای زندگی سالم ندارند.

ممکن است به این مطالب نیز علاقمند باشید

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.