چرخه خودروسازی ایران در بحران

ترکیه و پاکستان با نیم قرن فاصله پس از ایران خودروی ملی تولید می کنند

فراز_ اگر تاکنون خودروسازی ملی ایران را با کره جنوبی مقایسه می کردید اکنون ترکیه و پاکستان را هم به لیست خود اضافه کنید. البته این لیست در حال تکمیل است  و به زودی کشورهایی به آن اضافه می شوند که حتی تصورش را هم نمی کردید خودروی ملی مرغوب و باکیفیت تولید کنند. اما ایران که از سال ها قبل خودروی ملی تولید می کرده است در کدام مرحله است؟ در مرحله تولید تیبا و ساینا. البته تولید پراید متوقف شده است، این نشان می دهد مدیران خودروسازی کشور آنقدرها هم بی عقل نیستند که خودروی معروف به آدم کشی را همچنان روانه بازار کنند و جای شکر آن باقی است، اما به حدی مدیریت نامناسب دارند که تولید خودروی ملی را رسما نابود کنند. دولت نیز نه مدیریت کلان اقتصادی دارد و نه حاضر است درهای خودرا به روی خودروسازی های دنیا باز کند، تنها چیزی که مهم است منافع جناح ها و باندهای مختلف است.
ترکیه نیز یک شبه موفق به تولید خودروی ملی با کیفیت نشد؛این کشور این کشور که سال‌هاست به پایگاه مونتاژ و تولید محصولات برند‌های مشهور جهانی از جمله رنو، نیسان، تویوتا و فیات تبدیل شده، دارای قطعه‌سازی مدرن و متصل به دانش فنی روز دنیا است و این موضوع کمک بزرگی به پروژه خودروی ملی ترکیه کرده است. درواقع به پشتوانه همین دانش مهندسی و قطعه‌سازی است که ترکیه قدم در راه طراحی و تولید برندی ملی گذاشته و برنامه‌های بسیاری نیز برای توسعه آن دارد. اگر مسیر طی‌شده توسط ترکیه را با آنچه در خودروسازی ایران گذشته است، مقایسه کنیم، تفاوت‌های آشکاری میان آنها خواهیم دید. ترکیه ابتدا زیرساخت‌های قطعه‌سازی و مونتاژی خود را قوی کرد و سپس با همکاری شرکت‌های جهانی و همچنین استفاده از تجربیات خود، قدم در راه طراحی و تولید خودروی ملی گذاشت. اینکه پلت فرم خودروی موردنظر از ابتدا طراحی شده یا متعلق به «ساب» سوئد است، خیلی اهمیتی ندارد؛ زیرا ترکیه از همین ابتدا چند مدل مختلف را روی آن طراحی کرده است و قصد دارد آن را به‌عنوان برندی ملی توسعه بدهد. این در حالی است که خودروسازی ایران با وجود طراحی سمند و تیبا به‌عنوان محصول ملی، آن طور که شایسته بود، برای توسعه آنها وقت نگذاشت و هزینه نکرد. در واقع خودروهای ملی ایران نتوانستند خود را با استانداردها و تکنولوژی روز دنیا از جمله همین برقی‌سازی تطبیق دهند. نکته دیگر اینجاست که ترکیه قصد دارد خودروی ملی خود را به بازارهای خارجی عرضه کند و در این مورد سرمایه‌گذاری زیادی نیز انجام داده و خواهد داد؛ اما خودروهای ملی ایرانی هیچگاه نتوانستند نمایندگان شایسته و ماندگاری برای خودروسازی کشور در بازارهای جهانی باشند.

معرفی پرنس؛ اولین خودروی ملی تولید داخل پاکستان

کشور پاکستان موفق شدن به اولین خودروی بومی خود دست پیدا کند. این خودرو بانام «پرنس»معرفی‌شده و محصولی از شرکت «ریگل موتورز» خواهد بود که برای آن مصرف سوخت بسیار پایینی پیش‌بینی‌شده است و از ابتدای سال جدید میلادی نیز به تولید انبوه رسیده و به بازار عرضه خواهد شد.
پرنس ساخته شرکت ریگل موتورز است که در شهر لاهور پاکستان فعالیت داشته و همچنین سومین کارخانه بزرگ تولید خودرو در پاکستان به شمار می‌رود، هرچند شرکت‌های خودروساز چینی، کره‌ای و ژاپنی هم در کشور پاکستان دارای خط تولید جداگانه هستند و همچنین قرار است تا سال 2021 میلادی خودروسازان چینی دیگری هم خطوط تولید خود را در کشور حدودا 200 میلیون نفری پاکستان راه‌اندازی کنند.

اولین خودروی ملی ترکیه رونمایی شد

ترکیه رویای ۶۰ ساله خود را مبنی برساخت یک خودروی کاملا داخلی عملی کرد تا این کشور حالا دیگر یک مونتاژکننده نباشد و به جمع خودروسازان جهانی بپیوندد. به‌تازگی ترکیه در مراسمی با حضور اردوغان، از نخستین خودروی ملی خود به نام توگ (TOGG) رونمایی کرد. این خودرو که در پنج مدل مختلف به تولید می‌رسد و کاملا برقی است، در سال ۲۰۲۲ به تولید انبوه خواهد رسید.سال ۲۰۱۵ بود مقامات صنعتی ترکیه اعلام کردند این کشور قصد طراحی و تولید یک خودروی کاملا داخلی را دارد. در آن زمان گفته شد ترکیه  حق تولید نسل دوم خودروی قدیمی ساب ۹-۳ را از سازمان خودروهای برقی ملی سوئد خریداری کرده است. شورای تحقیقات علمی و فناوری ترکیه همکاری با سوئدی‌ها را آغاز کرد و قصد داشت این خودروی قدیمی را در قالب «خودروی ملی» به محصولی جدید تبدیل کند. از همان زمان نیز مقامات ترکیه‌ای تاکید داشتند که محصول ملی این کشور تمام برقی خواهد بود؛ زیرا قرار است مطابق با تکنولوژی روز دنیا ساخته شود.

ترکیه با رونمایی از «توگ» به رویای خودروساز شدن خود پس از سال‌ها زیرساخت‌سازی و کارآموزی نزد بزرگان صنعت خودروی جهان تحقق بخشید. خودروی موردنظر حاصل سرمایه‌گذاری ۷/ ۳ میلیارد دلاری از سوی دولت ترکیه و سایر بخش‌های فعال در خودروسازی این کشور است که تیراژی ۱۷۵ هزار دستگاهی در سال برای آن در نظر گرفته‌شده است. خودروسازی ترکیه این محصول را در دو نسخه مجهز به باتری‌های لیتیوم یونی با توان پیمایش بالغ‌بر ۳۰۰ کیلومتر و ۵۰۰ کیلومتر به تولید می‌رساند و مشتریان قادر خواهند بود با توجه به نیاز خود، اقدام به سفارش و خریداری مدل‌های مربوطه کنند. گفته می‌شود این خودروی الکتریکی در کمتر از ۳۰ دقیقه بیش از ۸۰ درصد شارژ می‌شود و احتمالا گارانتی هشت‌ساله خواهد داشت. تولید انبوه این خودرو نیز از سال ۲۰۲۲ میلادی آغاز می‌شود و محل ساخت آن شهر بورسا است.

TOGG با همکاری پینین‌فارینا و با توجه به خواسته‌های مشتریان ترکیه‌ای، این خودرو را طراحی کرده است. این طراحی با استفاده از طرح گل لاله در بخش‌های مختلف خودرو نشانگر فرهنگ ترکیه است. طراحان نقوش گل را روی جلوپنجره و چرخ‌ها قرار داده‌اند تا ارتباط خودرو با ترکیه را به تصویر بکشند.

TOGG C-SUV با ساختار انعطاف پذیرش می‌تواند خیلی راحت به رانندگی خودکار سطح سوم دست پیدا کند. اتصال همیشگی TOGG به اینترنت برای آپدیت نرم‌افزاری، به آن اجازه می‌دهد با ابزار هوشمند ارتباط برقرار کند.

عدم برنامه‌ریزی کلان اقتصادی

بابک صدرایی، کارشناس خودرو به فراز گفت: «داستان صنعت خودرو در ترکیه بسیار متفاوت از ایران است. بااینکه از سال‌ها پیش خودروسازی ملی در ایران آغازشده اما با عدم برنامه‌ریزی صنعت خودرو به‌کلی نابودشده است.»

او افزود:«ما صنعت خودرو را جناحی کرده‌ایم، برنامه کلان اقتصادی تدوین نکردیم. این در حالی است که به‌منظور توسعه خودروسازی نخست می‌بایست یک برنامه کلان اقتصادی تدوین شود، سپس برنامه کلان صنعتی و بعد برنامه خودروسازی ایجاد شود.»صدرایی در رابطه با توسعه خودروسازی در ترکیه بیان کرد: «ترکیه از ۳۰ سال پیش دروازهای خود را به روی خودروسازان جهانی باز کرد. بسیاری از خودروسازی‌های بزرگ دنیا در ترکیه کارخانه احداث کردند. سپس کارخانه‌های قطعه‌سازی در ترکیه توسعه یافتند، پس‌ازآن برخی از کارخانه‌های بزرگ خودروسازی مانند رنو و هیوندای برخی از مدل‌های خود را به‌طور انحصاری در ترکیه تولید می‌کردند.»

ما هنوز اندرخم یک کوچه ایم

او گفت:«رشد هماهنگ و پایدار خودروسازی در ترکیه موجب شد که بتواند خودروی ملی مرغوب تولید کند. پروژه خودروی ملی از ۱۹ سال قبل در ترکیه آغاز شد اما در ایران چنین برنامه‌ها و اقداماتی انجام نشد.»

این کارشناس خودرو تاکید کرد: «در ایران از مرحله اول به مرحله آخر رسیدیم و حتی تولید سمند نیز در زمان خودش مناسب بود. ما از پیکان به سمند رسیدیم اما دروازه‌های کشور را باز نکردیم که ۱۰ شرکت خارجی خودروسازی در کشور فعالیت کنند، توانایی قطعه‌سازی‌ها را ارتقا نداده و برنامه‌ریزی برای توسعه قطعه‌سازی‌ها در نظر نگرفتیم و به‌جای پیشرفت مرحله‌به‌مرحله اقدام به تولید خودروی ملی کردیم.»

چرخه خودروسازی از بین رفت

او گفت: «پروژه تولید خودروی ملی نیز اقدام مناسبی بود اما مدیریت آن بسیار بد بود. به همین دلیل در ایران چرخه خودروسازی از بین رفت.»صدرایی با اشاره به اینکه اکنون پاکستان هم به مرحله تولید خودروی ملی رسیده است بیان کرد:‌ «ما باید خودروی ملی به‌روز و باکیفیت تولید کنیم نه اینکه محصولاتی مانند ساینا و تیبا را خودروی ملی بدانیم و به آن‌ها افتخار کنیم. این خودروها مایه افتخار نیستند.»او تاکید کرد: «دور خودمان یک دیوار بتنی کشیده‌ایم و اجازه حضور خودروسازی‌های بزرگ دنیا را نمی‌دهیم اما توقع داریم در عرصه تولید خودروی ملی پیشرفت کنیم.»این کارشناس خودرو درباره دلایل گرانی خودروهای ملی در ایران نسبت به دیگر کشورها گفت:«متاسفانه دولت بابت همه‌چیز از خودروسازی عوارض دریافت می‌کند. حتی عده‌ای می‌گویند بنزین در ایران ارزان است بنابراین باید با گران کردن خودرو آن را جبران کنیم.»

به‌زودی همه کشورها از ما جلو می‌زنند

او گفت: «تا چند سال دیگر تمامی  کشورهایی که حتی تصور نمی‌کنیم صاحب صنعت خودروسازی و خودروی ملی می‌شوند و ما همچنان به این فکر می‌کنیم که تیبا را با رینگ تولید کنیم یا خیر.»صدرایی درباره برجام و فرصت حضور صنایع خودروسازی در کشور گفت:«برجام در سال 94 رخ داد، در آن زمان فرصت خوبی بود تا با صنایع خودروسازی بزرگ دنیا همکاری کنیم اما کدام خودروسازی جهانی حاضر به همکاری با ما شد؟ تنها شرکت رنو حاضر شد در ایران همکاری کند اما ما بلایی سر آن آوردیم که فرار کرد. به حدی درگیر باندبازی و بوروکراسی و منافع نهادها و افراد مختلف بودیم که به‌محض تحریم‌های جدید کمپانی رنو از ایران فرار کرد.»او با اشاره به اینکه همه مشکلات خودروسازی و عدم حضور شرکت‌های بزرگ خودرو در ایران تحریم نیست بیان کرد: «زیرساخت‌ها و روابط داخلی به‌اندازه‌ای پیچیده و بغرنج هستند که برندهای جهانی خودرو حاضر به همکاری با ایران نیستند.»صدرایی گفت:‌ «در هیچ مرحله‌ای از خودروسازی پیشرفتی نداشته‌ایم. نه در مونتاژکاری نه قطعه‌سازی و نه تولید خودروی ملی.»

ممکن است به این مطالب نیز علاقمند باشید

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.