کنترل تورم در عملیات «بازار باز»

بانک مرکزی مدعی دورخیز برای کنترل تورم دورقمی ایران شد

درحالی رییس‌ کل بانک مرکزی سیاست جدید کنترل تورم را استمرار مدیریت اضافه‌برداشت بانک‌ها و به‌کارگیری عملیات بازار باز اعلام کرده که اقتصاددانان پاییز امسال طبق بررسی روند نرخ تورم و حجم پول از ابتدای دهه ۹۰ توضیح دادند؛ «آمار روند کلیت‌های پولی به سیاست‌گذار نشان می‌دهد که رد پای حجم پول برای رصد تورم و پیش‌بینی آن در میان‌مدت مسیر درست‌تری را بیان می‌کند.»

ایران رکورددار طولانی‌ترین تورم دو رقمی دنیاست. ایران درحالی این عنوان را به یدک می‌کشد که بسیاری از کشورهای دنیا سال‌هاست برای معضلی به‌نام «نرخ تورم بالا» فکری اساسی کرده‌اند. سیاست‌گذاران این کشورها توانسته‌اند با بهره‌گیری از ابزار صحیح و اعمال سیاست‌های پولی مناسب، نرخ تورم را متناسب با فضای اقتصادی کشور خود تنظیم کنند.

اقتصاددانان برجسته به این باور رسیده‌اند که نرخ تورم باید در محدوده تک رقمی و کمتر از ۵درصد کنترل شود. حتی بسیاری از کشورها برای جابه‌جایی نرخ تورم به میزان ۵/۰درصد برنامه‌ریزی می‌کنند. این در حالی است که بحث تورم در کشور ما هنوز حل نشده است.

تیر خلاص به امنیت روانی اقتصاد

با این حال رییس کل بانک مرکزی در نخستین روز هفته جاری در صفحه اینستاگرام خود درباره تلاش‌های این بانک برای مدیریت نرخ سود بازار بین‌بانکی مطلبی را منتشر کرد تا سیاست‌های مجموعه خود را برای کاهش نرخ تورم اعلام کند. عبدالناصر همتی در تازه‌ترین یادداشت در این شبکه اجتماعی نوشت: «این روزها، با استناد به لایحه بودجه 99، فضای تبلیغاتی مملو از مطالب و شایعات در مورد بانک‌ها، روند تورم، نرخ ارز و غیره است. این فضاسازی‌ها، به‌طورمرتب و روزانه امنیت روانی اقتصاد کشور را نشانه گرفته است. فارغ از اهداف گویندگان این‌گونه مطالب، واقعیت این است که در اوج تحریم، فشار حداکثری و علی‌رغم تأثیر مقطعی اصلاح قیمت بنزین بر شاخص تورم، بانک مرکزی تدابیر لازم را برای تداوم کنترل و مهار تورم انجام داده است. برای سال آینده، از جمله مهم‌ترین برنامه‌ها، مجوزهایی است که در لایحه بودجه 99 آمده و به این ترتیب خرید و فروش اوراق خزانه نقش کلیدی در کنترل نقدینگی و سیاست پولی پیدا کرده است.»او در ادامه نوشته است: «در این راستا، بانک مرکزی، ضمن استمرار مدیریت موفق اضافه‌برداشت بانک‌ها، با به‌کارگیری عملیات بازار باز، تلاش خواهد کرد تا نرخ سود بازار بین‌بانکی را به‌گونه‌ای مدیریت کند که نرخ تورم در مدار کاهشی موردنظر قرار بگیرد. بانک‌ها باید خود را با شرایط جدید سیاست پولی تطبیق داده و ترازنامه خودشان را نیز بر مبنای آن سامان بدهند.»

از تنظیم‌گری نرخ بهره تا رصد متغیرهای پولی

این یادداشت رییس بانک مرکزی درحالی است که به گزارش دنیای اقتصاد، عمده سیاست‌گذاران در شرایط کنونی سیاست‌های پولی را بر اساس تنظیم‌گری نرخ بهره انجام می‌دهند و در واقع تغییرات نرخ بهره است که مسیر را برای نیل به هدف تورمی هموار می‌سازد اما در کنار بهره‌گیری از این ابزار رصد متغیرهای پولی نیز همواره در دستورکار سیاست‌گذار قرار داده شده است.اما این رصد باید از کدام دریچه صورت گیرد؟ به تعبیر اقتصادی، برای کنترل نرخ تورم در اقتصاد ایران باید به کدام متغیر پولی نگاه کرد؟ در این خصوص دو نگاه وجود دارد و برخی «پول» را عامل مناسب‌تری برای سیاست‌گذاری تورمی معرفی می‌کنند و برخی دیگر توجه به «نقدینگی» را.

با این حال طبق این گزارش، بانک‌های مرکزی دنیا بیشتر به دنبال لنگر کردن نرخ بهره سیاستی به‌عنوان متغیر کنترل نقدینگی هستند و در سیاست‌گذاری خود نیم نگاهی به کلیت‌های پولی دارند. حال آن که در کشور ما همچنان در نظر گرفتن کلیت‌های پولی اصل اساسی کنترل نقدینگی است.

موضوعی که اوایل پاییز امسال رییس کل بانک مرکزی به این نکته اشاره کرد که این بانک درصدد تغییر چارچوب سیاست‌گذاری پولی است و قرار است با در نظر گرفتن یک نرخ بهره سیاستی به کنترل نرخ تورم بپردازد. در واقع بانک مرکزی کلید حل مشکل رشد نقدینگی، حجم پول و تورم را استفاده از ابزار جدیدی به نام عملیات بازار باز می‌داند.

اقدامی که در دیگر کشورها جواب داده است

نگاهی که در پست اینستاگرامی همتی در روز گذشته به آن اشاره شده است. به گفته همتی «از اواخر شهریور اقدامات مقدماتی این رویکرد اجرایی شده و قرار است در آن به جای تعیین دستوری نرخ سود بانکی مانند سایر کشورها، تنظیم نرخ سود با بهره‌گیری از عملیات بازار باز و به شکل مستقیم تعیین شود. اما در هر حال توجه به کل‌های پولی نیز در اقتصاد کشور همیشه در دستورکار بوده است.» با همه این‌ها، رییس بانک مرکزی وعده داده است: «سیاست‌های جدید این بانک برای کنترل تورم اثرات خود را در کنترل تورم و رونق بخش غیرنفتی نشان خواهد داد. مردم عزیز اطمینان داشته باشند که علی‌رغم همه سختی‌های این روزهای اقتصاد کشور و ناملایمات یک‌ماه اخیر، بانک مرکزی، اقدامات ثبات‌ساز خود را با قدرت ادامه خواهد داد و هدف اصلی، که همان کنترل و کاهش نرخ تورم و تقویت رشد اقتصادی است، به‌یاری خدا و یاری مردم تحقق می‌‌شود.»

ممکن است به این مطالب نیز علاقمند باشید

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.