جراحی اقتصادی؛ ترمز آسیب‌های اجتماعی

«نرخ بیکاری و تورم اثر مثبتی بر میزان جرم و جنایت در ایران می‌گذارد.» گزاره‌ای که به‌تازگی به نقل از ابراهیم مساوات، جامعه‌شناس اینطور بیان شده است: «اگر تورم و بیکاری در کنار هم یک واحد افزایش پیدا کنند، میزان وقوع جنایت و جرم در جامعه ۴.۵برابر می‌شود.» اتفاقی که به‌نظر می‌رسد در ایران رخ داده چراکه مصومه آقاپورعلیشاهی، عضو هیات رییسه کمیسیون اقتصادی به «فراز» می‌گوید: «نرخ ارتکاب جرم در آذرماه امسال در مقایسه با آذرماه سال گذشته 5/4برابر رشد داشته که نشان‌دهنده تورم افسارگسیخته و مشکلات اقتصادی جامعه است.»

«مجرمان اینترنتی رکورد زدند»، «قتل عمد هفت درصد افزایش یافته است» و «سرقت مسلحانه 28درصد رشد داشته است» این‌ها فقط سه نمونه از روند صعودی نرخ جرایم و آسیب‌های اجتماعی در سال جاری را نشان می‌دهد. رویدادهای منفی اجتماعی که هر یک به‌تنهایی می‌تواند تیر خلاص را بر پیکره جامعه وارد و هزینه‌های تحمیلی از چرخه تند آسیب‌ها را به کشور تحمیل کند.

جامعه‌شناسان، آسیب‌شناسان و حتی اقتصاددانان بارها افزایش آسیب‌های جامعه را نتیجه نابه‌سامانی اوضاع اقتصادی اعلام کرده‌اند. دیدگاهی که نمود آن در ایرانِ این روزها نمایان شده و آمار و ارقام هم موید آن است.

صدمه به بنگاه‌های صنایع غذایی

یک عضو هیات رییسه کمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به همین آمار به «فراز» می‌گوید: «افزایش قیمت بنزین و به‌دنبال گران شدن کالاهای مختلف، ایجاد تنش‌ در عراق و اثر آن بر صادرات ایران با توجه به اینکه این کشور یکی از شرکای بسیار خوب ایران در این حوزه است، همه و همه موجب شده تا به بنگاه‌های اقتصادی کوچک و متوسط به‌ویژه بنگاه‌های صنایع غذایی ایران صدمه‌ای جدی وارد شود. نتیجه نهایی هم اثری است که این وضعیت بر نرخ تورم و افزایش جرایم می‌گذارد.»

به گفته «معصومه آقاپورعلیشاهی»، «رشد آسیب‌های اجتماعی همچنین تحت تاثیر نرخ بیکاری است. وزارت صمت با همکاری وزارت اقتصاد باید هرچه زودتر مشکلاتی گمرکی به‌وجود آمده در عراق را رفع کند تا بازار جدیدی برای بنگاه‌های اقتصادی صنایع غذایی ایران ایجاد شود و شاغلان این حوزه به کار بازگردند.»

تاکید این عضو فراکسیون امید مجلس بر این است که «ناهماهنگی میان میزان افزایش حقوق کارگران با نرخ تورم باعث بروز مشکلات سلامت و تحصیل و رشد آمار جرایمی مثل سرقت و حتی قتل در جامعه می‌شود.»

نتیجه ناهماهنگی تلاش افراد با حقوق

موضوعی که یک جامعه‌شناس نیز به آن اشاره می‌کند و به ایسنا می‌گوید: «یکی از مباحثی که در شرایط تورم و گرانی بسیار اهمیت دارد این است که افراد احساس از خودبیگانگی پیدا می‌کنند؛ چراکه به اندازه‌ی تلاش و کارشان، پول دریافت نکرده و میزان دریافتی نیز متناسب با رشد تورم و گرانی در جامعه نبوده و بسیار از شرایط جامعه و اقتصاد عقب است. همین باعث می‌شود افراد احساس بدی نسبت به خودشان داشته باشند و از خودشان فاصله بگیرند. علاوه‌بر این، احساس محرومیت نسبی افراد جامعه بیش از پیش برجسته و به موازات آن احساس شادی و رفاه ذهنی آنان کمرنگ می‌‌شود.»

گلوله‌های اقتصادی صدا ندارند

در این میان، نکته‌ای که در چنین وضعی «معصومه آقاپورعلیشاهی» بر آن تاکید دارد این است که «اقتصاد ایران نیازمند پوست‌اندازی کامل است. جراحی اقتصادی با چاقوی سیاسی امکان‌پذیر نیست بنابراین زیربنای اقتصاد کشور باید درست شود.»

به اعتقاد عضو هیات رییسه کمیسیون اقتصادی مجلس «گلوله‌های اقتصادی به قلب‌ها شلیک می‌شود، صدا ندارد اما اگر شلیک شود مرگ حتمی را برای کشور و جامعه به‌دنبال خواهد داشت. آسیب‌های اجتماعی یکی از این مرگ‌هاست که باید برای جلوگیری از شدت آن فکری اساسی شود.»

آقاپور علیشاهی پیشنهاد می‌کند: «برای کاهش مشکلات اقتصادی و بنگاه‌های این حوزه باید جای مسوولان و بخش خصوصی عوض شود. مسوولان باید یاد بگیرند که به بخش خصوصی «چشم» بگویند و خواسته‌های آن‌ها را بدانند و اجرا کنند. بدون هماهنگی با این بخش آیین‌نامه‌ها را تغییر ندهند.»

تغییر جای مسوولان با بخش خصوصی

به گفته این نماینده مجلس «با وجود بروکراسی حاکم بر کشور مشکلات بنگاه‌های اقتصادی ایران نه‌تنها حل نمی‌شود که به قبلی‌ها می‌افزاید. هر زمان مسوولان به این باورها رسیدند که باید برای بخش خصوصی ارزش قائل باشند می‌توان به پوست‌اندازی اقتصاد کشور امیدوار شد. تقویت این بخش و بهبود وضع اقتصاد به مرور چالش‌های اجتماعی را نیز کاهش خواهد داد.»

همه این اظهارنظرها درحالی است که تورم نه‌تنها در زندگی اقتصادی که در لایه‌های پیدا و پنهان زیست اجتماعی و اخلاقی یک جامعه نیز نقش دارد. تورم حتی عامل بی‌ثباتی و کاهش اشتغال، تخریب سرمایه‌ اجتماعی و افزایش جرم و جنایت نیز می‌شود. همه این‌ها زنگ خطری است که سال‌ها صدای آن در آمده اما تاکنون گوش شنوایی برای درمان حال بد اقتصاد و جامعه ایران وجود نداشته است.

ممکن است به این مطالب نیز علاقمند باشید

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.