آتش نفت در جان اقتصاد

درآمدهای نفتی ایران به شدت کاهش یافته است و دولت راهکارهای جایگزین بسیاری را برای جبران این امر در نظر گرفته است

وزیر نفت اعلام کرده است که وزارت نفت صورت خود را با سیلی سرخ نگه می دارد و درآمدهای این وزارتخانه به شدت کاهش یافته است. اگرچه تحریم های سختگیرانه آمریکا علیه ایران، توصیه دونالد ترامپ، رییس جمهور آمریکا به دیگر کشورها و حتی تحت فشار گذاشتن آن ها برای خودداری از خرید نفت از ایران منجر به این شرایط شده است اما وزارت نفت یکی از ثروتمندترین وزارتخانه های کشور محسوب می شود، حال که شرایط این وزارتخانه چنین است، دیگر وزارتخانه ها و نهادهای دولتی کشورمان در چه وضعیتی قرار دارند؟ اقتصاد ایران، اقتصادی نفتی است و نفت، صادرات اصلی آن به شمار می رود، زمانی که این محصول به فروش نمی رود، چرخ اقتصادی ایران چگونه خواهد چرخید؟ چندی پیش خبری منتشر شده بود مبنی بر این که رشد اقتصادی ایران به صفر رسیده است، بسیاری از موسسات جهانی اقتصادی و کارشناسان اقتصادی بین المللی براین باروند که رشد اقتصادی ایران منفی شده است و نفت نقش بسیار مهم و اساسی در این امر دارد. بازهم مسئولان معتقدند تحریم ها هیچ تاثیری بر روی اقتصاد کشور برجای نگذاشته است؟ کارشناسان معتقدند که آمار دقیقی از میزان صادرات نفتی ایران صادر نمی شود چراکه در جنگ اقتصادی هستیم و عاقلانه ترین کار این است که آماری اعلام نشود، در غیر این صورت به سرعت راه های دورزدن تحریم ها نیز مسدود شده و صادرات نفتی ایران از این هم کمتر می شود.

درآمد نفتی به شدت کاهش یافته است

بیژن زنگنه وزیر نفت با بیان اینکه همه بدانند که وزارت نفت با سیلی صورت خود را سرخ نگه می دارد، گفت:«همیشه همه حملات متوجه وزارت نفت است. همه دارایی وزارت نفت ۱۴.۵ درصد درآمد صادراتی نفت است که تقریبا به عدد بسیار کمی رسیده است.»

وزیر نفت با اشاره به کمک وزارت نفت برای بازسازی مناطق سیل زده خوزستان، تصریح کرد:«بسیاری از پروژه های تولید را تعطیل کردیم زیرا پول نداریم که خرج کنیم. همچنین بسیاری از پروژه های جنبی را خیلی وقت است که تعطیل کرده ایم اما برای سیل چاره ای جزء کمک کردن به مردم نبود.»

زنگنه با بیان اینکه سال ها است برنامه هایی در بحث کمک های اجتماعی و بهبود روابط اجتماعی توسط وزارت نفت در حال اجرا شدن است، عنوان کرد:«آموزش و بهداشت اولویت اصلی وزارت نفت برای کمک است. در این زمینه اگر بخواهیم نگاه قشری داشته باشیم، زنان و کودکان در اولویت هستند. این کمک ها باید مستمر باشد تا در سال های زیادی شاهد آثار مفید این کمک ها باشیم.»

او ادامه داد:«برای سوسنگرد یک مرکز فنی و حرفه ای زیر نظر وزارت آموزش و پرورش در کلاس بین المللی برای آموزش پرسنل فنی ایجاد خواهد شد. با پیگیری های انجام گرفته امیدواریم این کار از سال آینده آغاز شود. مانند این مرکز در جاسک و عسلویه نیز احداث خواهد شد.»

وزیر نفت با بیان اینکه اکنون در دنیا و ایران دیگر گرفتن مدرک ارزش ندارد، گفت:«مدرک اهمیت ندارد و کارایی و توانمندی افراد دارای اهمیت است.»

زنگنه با اشاره به مشکلاتی که بخاطر آتش سوزی های پتروشیمی در خوزستان رخ می دهد، گفت:«پایه و اساس مرکز آموزش آتش نشانی نفت کشور در مناطق نفتخیز است‌ و در این زمینه اقدامات خوب دیگری را پیگیری خواهیم کرد.»

او بیان کرد: «مهم ترین مساله در بحران ها، فرمانده ای است که حرفه او فرماندهی باشد. اینکه وزیر هستم‌ دلیل بر آن نیست که بتوانم فرماندهی بحران را انجام دهم. فرمانده بحران، حرفه است و با جایگاه فرد مشخص نمی شود.»

کاهش صادرات بر اثر تحریم ها

کارشناسان دلیل کاهش دارایی را تحریم ها و در نتیجه کاهش صادرات نفت می دانند و معتقدند آمار دقیقی از میزان صادرات نفت ایران منتشر نشده است که در شرایط تحریم ها اقدام بسیار درستی است.

«نرسی قربان»، کارشناس نفت و انرژی به «فراز» گفت: «گفته های وزیر نفت درباره کاهش درآمدها و دارایی وزارت نفت صحیح است.»

او در رابطه با دلیل کاهش درآمدها و دارایی های این وزارتخانه بیان کرد:«صادرات نفت به شدت کاهش یافته است و اکنون هم صادرات آن با دورزدن تحریم ها انجام می شود.»

قربان درباره میزان صادرات نفت گفت:« آماری از صادرات دقیق نفت منتشر نشده است و باتوجه به شرایط کنونی و تحریم های سختی که برای ایران در نظر گرفته شده است، عدم اعلام آمارهای دقیق اقدام درستی بوده و نباید اعلام شود.»

او تاکید کرد: «وزارت نفت همواره ۱۴.۵ درصد از فروش نفت را به سرمایه گذاری و دیگر هزینه های این وزارتخانه اختصاص می داد و این امر در بودجه وزارت نفت نیز در نظر گرفته شده است اما به دلیل کاهش فروش نفت دارایی وزارت نفت نیز کاهش یافته است.»

ساختار اقتصادی ایران، نفتی است

کارشناسان معتقدند ساختار اقتصادی ایران همواره نفتی بوده و نمی توان یک روزه آن را تغییر داد.

«کامران ندری»، کارشناس اقتصادی به «فراز» گفت:«ساختار اقتصادی ایران و وابستگی به درآمدهای نفتی، ساختاری است که در طی زمان شکل گرفته و به راحتی نمی توان صنایع دیگر را به عنوان جایگزین برای صادرات نفتی در نظر گرفت.»

او افزود: «در شرایطی که ایران تحت تاثیر شوک های بیرونی و تحریم های شدید وسخت قرار گرفته است، جایگزینی صنعت نفت کار ساده ای نیست.»

ندری با اشاره به اینکه ساختار اقتصادی کشور برپایه درآمدهای نفتی شکل گرفته بیان کرد:«صنایع کشور به نوعی وابسته به درآمدهای نفتی و دلارهایی است که از صادرات نفت حاصل می شوند. دولت به درآمدهای نفتی وابسته است و به همین دلیل نظام مالیاتی توسعه نیافته است.»

نفت،‌دلیل عدم توسعه بازار مالی

او افزود: «همچنین بازار مالی کشورمان نیز به دلیل وابستگی به درآمدهای نفتی توسعه نیافته است و کشورهای همسایه مانند پاکستان نیز بازارهای مالی توسعه یافته تری نسبت به ایران دارند. سیاست پولی کشورمان نیز توسعه نیافته است.»

این کارشناس اقتصادی تاکید کرد: «کاهش درآمدهای نفتی بیش از هرچیز دولت و بودجه دولتی را تحت تاثیر قرار می دهد.»

مدیریت منابع ارزی

او در پاسخ به این پرسش که راهکار جبران کاهش درآمدهای نفتی چیست، بیان کرد:‌«راهکارهای کوتاه مدتی که دولت در پیش گرفته است راهکارهای مناسبی به شمار می روند؛ بانک مرکزی تلاش می کند نرخ ارز و منابع ارزی را مدیریت کند به همین روی در حال مدیریت تقاضای ارزی بوده و تقاضاهای غیرضروری را حذف می کند.»

ندری تاکید کرد:«از سویی دیگر نرخ ارز به گونه ای در نظر گرفته شده که صادرکنندگان محصولات غیرنفتی تشویق شده اند محصولات بیشتری را به خارج از کشور صادر کنند.»

کاهش معافیت های مالیاتی

او با اشاره به کاهش معافیت های مالیاتی بیان کرد:«همچنین دولت تلاش می کند درآمدهای حاصل از مالیات را افزایش دهد و با این اقدام بخشی از هزینه های خود را جبران کند.»

این کارشناس اقتصادی با بیان اینکه فروش اوراق قرضه از دیگر راهکارهای جبران کاهش درآمدهای نفتی به شمار می رود، گفت:«اکنون بازار اوراق قرضه دولتی شکل گرفته و دولت با انتشار اوراق قرضه بخشی از هزینه های خود را تحت پوشش قرار می دهد.»

ندری تاکید کرد: «این راهکارها اقدامات مناسبی هستند، می توان به سرعت و نحوه اجرای دولت انتقادات بسیاری وارد کرد اما راه حل های در نظر گرفته شده، اقدامات درستی هستند.»

ممکن است به این مطالب نیز علاقمند باشید

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.