جای خالی بانک‌ها در عرصه مشارکت و سرمایه‌گذاری

در همایش سالانه اقتصاد مقاومتی و توسط مدیرعامل بانک پاسارگاد مطرح شد

ششمین همایش سالانه اقتصاد مقاومتی با موضوع «نظام بانکی در خدمت تولید» در دانشگاه علم وصنعت ایران با حضور رییس کل بانک مرکزی، محمدجواد ایروانی، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، مدیرعامل بانک پاسارگاد، مدیرعامل بانک توسعه صادرات، مدیرعامل بانک قرض‌الحسنه رسالت و جمعی از استادان اقتصاد دانشگاه‌های مختلف برگزار شد.

در این همایش مجید قاسمی، مدیرعامل بانک پاسارگاد با قدردانی از برگزاری این برنامه مهم در سالروز ابلاغ اقتصاد مقاومتی و سیاست کلی آن، گفت: «قبل از طرح بحث باید گفت که مرحوم شهید سردار قاسم سلیمانی از بنیان‌گذاران این حرکت اجتماعی بسیار مهم بود و اهتمام ویژه به موضوع اقتصاد مقاومتی داشت.»
مدیرعامل بانک پاسارگاد با اشاره به چگونگی سرمایه‌گذاری بانک‌ها، افزود: «امروز بحثی که در این‌باره مطرح می‌شود این است که چرا بانک‌ها بنگاهداری می‌کنند؟ بارها هم تذکر داده شده و تاکید کردند که این قضیه باید روشن شود.»
به گفته قاسمی «بعضی از بانک‌ها ممکن است کار ناصحیحی انجام دهند که عدول از مقررات است اما در ماده هشت قانون عملیات بانکی بدون ربا گفته شده بانک‌ها می‌توانند سرمایه‌گذاری مستقیم کنند اما تذکر نیز داده شده که نباید در کالاهای مصرفی، غیرضروری، تشریفاتی و لوکس و غیره وارد شوند که برای اقتصاد ملی ارزش افزوده‌ای ندارند. همچنین دولت باید هر ساله چارچوب این موضوع را در برنامه‌ها بگنجاند و در بودجه هم گزارش دهد.»
به عقیده او «با بنگاهداری تمام مسوولیت‌های ماده هشت زیرپا گذاشته شده و نتیجه این شده که میلیاردها تومان صرف سرمایه‌گذاری‌هایی می‌شود که در این شرایط اقتصادی هیچ برازندگی ندارند. ادبیاتی که در این‌باره استفاده می‌کنم ادبیاتی است که در دنیا اجرا می‌شود.»

مدیرعامل بانک پاسارگاد با بیان اینکه «ما بر سر سرمایه‌گذاری‌ها می‌زنیم و می‌گوییم بانک‌ها باید واسطه وجوه باشند»، اظهار کرد:« بله، بانک‌ها سپرده‌ها را جذب می‌کنند، وکیل هستند، منابع را تجهیز می‌کنند و این‌ها را براساس مجوزهای قانونی می‌توانند یا سرمایه‌گذاری یا تسهیلات ارایه کنند. بانک‌ها وکیل هستند؛ طبق قانون مدنی وکیل موظف است به بهترین شکل منافع موکل خود را رعایت کند. چارچوب‌های قانونی را هم داریم که طبق آن سرمایه‌گذاری مستقیم اجازه داده می‌شود.»

قاسمی با اشاره به اینکه «بعد از جنگ جهانی دوم در ژاپن حدود دو هزار و 700 بانک ریز و درشت، محلی و استانی وجود داشت که توان سرمایه‌ای آن‌ها کم بود. آن‌ها نمی‌توانستند کار بزرگ انجام دهند برای همین تصمیم گرفتند بانک‌ها را ادغام کنند و نزدیک به 80 بانک بزرگ مانند میتسوبیشی را راه‌اندازی کردند.»به گفته او «هدف آن‌ها این بود که کل اقتصاد را به این بانک‌ها بسپارند و همین کار را هم کردند و همچنان نیز ادامه دارد. بزرگترین هلدینگ‌های اقتصاد ژاپن براساس همین نقطه مرکزی که یک بانک است و مابقی شرکت‌ها حول این بانک قرار گرفته‌اند که این بانک در آن‌ها هم سهم مالکیتی و هم سهم اعتباری دارد.»

مدیرعامل بانک پاسارگاد افزود: «سهم مالکیتی از آن جهت که اعتباری که ارایه می‌دهد، هدر نرود باید درست هزینه و در جای خودش مصرف شود. ما با نفی بانکداری سرمایه‌گذاری مستقیم در بانکداری بدون ربا، کاری که انجام می‌دهیم این است که تسهیلات را با عنوان سرمایه در گردش ارایه می‌دهیم. هیچ ابزار نظارتی نیز نداریم وقتی سراغ‌شان می‌رویم و می‌گوییم بیایید به شما کمک کنیم؛ چراکه شما زمین‌گیر شده‌اید و نمی‌توانید کارتان را پیش ببرید، طلب‌مان را از شما نمی‌گیریم اما اجازه دهید حسابرسی کنیم تا متوجه شویم ضعف کار شما کجاست که کار راه بیفتد، اما با این حال اجازه نمی‌دهند.»

استیفای حقوق سرمایه گذاران لازم است

به گفته قاسمی «وقتی برای استیفای حقوق سپرد‌ه‌گذاران یا ذی‌نفعان خودمان کارها را پیگیری می‌کنیم، رد پول را که می‌گیریم متوجه می‌شویم بخشی از آن تبدیل به یک بنز 600 شده و زیر پای خانم مسوول آن واحد است و بخشی به ویلایی در ونیز ایتالیا یا فرانسه تبدیل شده؛ اینگونه آیا می‌شود نظارت کرد؟»
او با ذکر مثالی در این زمینه توضیح داد: «در آلمان هیچ بانکی نیست که در شرکتی که درحال ارایه تسهیلات است قدرت مالکیتی نداشته باشد؛ اگر شده یک درصد فرد باید متوجه شود در سیستم چه خبر است اینطور نیست که فکر کنیم بانک‌ها یک یا دو میلیارد یورو در آلمان به یک سرمایه‌گذار پول می‌دهند بدون اعمال مدیریت مالکیتی یعنی بحث حاکمیتی شرکتی در آلمان بسیار سخت‌تر از حتی ژاپن است و باید رد پول‌ها مشخص باشد.»
مدیرعامل بانک پاسارگاد با اشاره به بازدید خود شرکت از ایرباس در حومه هامبورگ، گفت: «از راهنمای آنجا پرسیدم ایرباس مال چه کسی است؟ گفتند 40درصد متعلقه به فرانسه، 40درصد آلمان، 15درصد انگلیس و پنج درصد اسپانیاست. پرسیدم این 40درصد آلمان مال چه کسی است؟ گفتند بنز، بوش و زیمنس مالکش هستند، پرسیدم مالک این سه برند چه کسی است؟ گفتند بانک‌ها. این نکته‌ای است که تحت عنوان بنگاهداری بانک‌ها، یک امر گمشده است که نه مبنای تئوریک و نه مبنای عملی دارد.»

قاسمی با تاکید بر اینکه «بانک‌ها باید واقعا منابعی که تخصیص می‌دهند را مدیریت کنند» افزود: «در آلمان یک پروژه یک میلیارد یورویی یه دویچ‌مال مراجعه می‌کند و این شرکت می‌گوید در ابتدا باید یک اس‌پی‌وی درست کنید، سرمایه‌اش هم باید 20درصد شود پس 200میلیون یورو از آن باید سرمایه‌اش باشد و من با پنج درصد در این اس‌پی‌وی مشارکت می‌کنم اما از پنج عضو هیات‌مدیره وکالت می‌گیرم بدون قابل برگشت، یا اختیار می‌گیرم که از آن پنج عضو، سه عضو هیات‌مدیره را من انتخاب کنم اما می‌گویند این ممکن نیست این فرد نیز می‌گوید نمی‌شود پس من 51درصد از آن 200میلیون یورو را که ایکوئیتی این اس‌پی‌وی است را می‌آورم برای اینکه آن سه عضو را بگذارم اگر می‌خواهد باید آن 800میلیون یورو بقیه را تامین کند، این شکلی است که در دنیا اجرا می‌شود.»

به گفته او «در ساختار بانک سو‌می‌موتو ژاپن 36 شرکت در حد و اندازه هلدینگ است که در این کشور 440 شعبه و 17 شعبه خارجی دارد، در بنگاه‌های مالی دنیا سرمایه‌گذاری کرده و در گروه، متقابلا سرمایه‌گذاری انجام شده است که در حال حاضر پابرجاست. گروه میتسوبیشی هم همینطور است؛ پر از فعالیت‌های مالی است که این بانک نیز 766 شعبه دارد.»
مدیرعامل بانک پاسارگاد با بیان اینکه «تعداد سرانه شعبه‌ها در ایران کمتر از فرانسه، انگلیس، آمریکا، ژاپن است»، گفت:«به‌رغم این که آن‌ها از لحاظ بانکداری مجازی از ایران پیشرفته‌تر هستند. در بانک‌های آمریکایی نیز تمام فعالیت‌ها در چارچوب بانکداری سرمایه‌گذاری مدیریت می‌شود. در واقع، در پذیره‌نویسی حتما این‌ها «اندررایتر» می‌شوند تا بتوانند بخشی از سهام را داشته باشند و مدیریت کنند.»
قاسمی تاکید کرد: «به اعتقاد بسیاری از اقتصاددانان بخش عمده‌ای از جهش اقتصادی کشورهای اروپایی و آمریکایی در ابتدای قرن بیستم مدیون الگوی اقتصادی است که بانک‌ها در آن مالک و سرمایه‌گذار تعداد زیادی بنگاه‌های اقتصادی هستند. از طرفی، شرکت‌های هلدینگ بانکی هستند که کارشان این است که بانک‌ها را به صورت هلدینگ مدیریت می‌کنند.»

او افزود: «در بازار آمریکا اتفاق دیگری هم افتاد و آن این بود که تا سال 1966 بانک‌ها همه نیازها را برطرف می‌کردند و اقتصاد آمریکا آنقدر رشد کرد که دیگر بانک‌ها توان این کار را نداشتند بنابراین به این فکر افتادند تا بازار ضعیف سرمایه‌ای‌شان را تقویت کنند، قانونی را که تا آن سال وجود داشت را حذف کردند و قانون بازار سرمایه را نوشتند که در آن، این بازارها رقیب بانک‌ها شود.»

مدیرعامل بانک پاسارگاد با بیان این که «در همان سالی که آمریکایی‌ها قانون بازار سرمایه خود را پاره کردند و قانون جدید را نوشتند ما روی کپی قبلی نوشتیم قانون بورس اوراق بهادار»، گفت: «متاسفانه از این قانون در ایران تا سال 82 تبعیت شد. قانون اصلاح شده در این سال نیز به گفته رییس کل بانک مرکزی 90درصد تامین مالی برای کشور در بازار پولی درحال اتفاق است و 10درصد در بازار سرمایه، پول همین 10درصد هم از بانک می‌آید؛ اینطور نیست که در بانک نباشد.»
قاسمی با اشاره به اینکه «در تحریم هستیم، اجازه سرمایه‌گذاری خارجی وجود ندارد و شرایط خاصی است»، افزود: «در چنین وضعی، دولت نیز به‌دلیل کسری بودجه امکان سرمایه‌گذاری ندارد و در ارقام که نگاه می‌کنیم در نهایت سرمایه‌گذاری در کشور ما رشد منفی داشته و در سال 98 هم خودش منفی بوده است؛ اقتصادی که آب می‌رود، خودش را جمع می‌کند، منقبض می‌شود آیا می‌تواند اشتغال‌زایی کند، با تورم مبارزه کند و قدرت خرید مردم را حفظ کند.»

به گفته او «جا دارد اینجا از جایگاه یک اقتصادخوانده از نگاه جدید رییس کل بانک مرکزی به اقتصاد تقدیر کنیم؛ قبل از ایشان جکوزی با دلار 140هزار تومان وارد مناطق مرفه‌نشین شهر می شد یعنی دلار با 140هزار تومان توجیه پیدا می‌کرد. قبل از ایشان هر سفارشی در وزارت صمت مهر ارز رقابتی می‌خورد و مهرش در بانک مرکزی عوض می‌شد، ارز متقاضی از عواملی بود که بازار را تحریک کرده و تقاضا را در بازار برده بود.»
مدیرعامل بانک پاسارگاد با بیان اینکه «یکسری ادبیات دیگر درباره سرمایه‌گذاری بانک‌ها وجود دارد که بزرگترین اقتصاددانان از آن حمایت می‌کنند»، گفت: «در بحران 2007 بانک‌هایی که موفق شدند از آن عبور کنند بانک‌هایی بودند که کارهای مشارکتی انجام می‌دادند. در بحران 1930 تا 1933 نیز همینطور؛ بانک‌هایی توانستند از این بحران عبور کنند که وارد عرصه مشارکتی و سرمایه‌گذاری شدند.»

ممکن است به این مطالب نیز علاقمند باشید

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.