بازی با FATF در وقت اضافی

پیامدهای ورود ایران به لیست سیاه در گفت‌وگو با «علی بیگدلی»، پژوشگر حوزه آمریکا و اروپا بررسی شد

«ایران در فهرست سیاه گروه ویژه اقدام مالی (FATF) قرار گرفت.» اتفاقی که «علی بیگدلی»، پژوشگر حوزه آمریکا و اروپا درباره آن به «فراز» می‌گوید: «افزایش قیمت دلار ناشی از همین قضیه است اما فقط مشکل به همین جا ختم نمی‌شود چراکه تغذیه مالی گروه‌هایی مثل حماس -که بارها از سوی مقام‌های ارشد ایران به‌طور رسمی اعلام شده- نیز با مشکل مواجه خواهد شد.»

ورود ایران به لیست سیاه اف‌ای‌تی‌اف درحالی است که یکی از این مسئولیت‌های جدید این گروه، اعلام کشورهایی است که قوانین لازم برای مبارزه با پول‌شویی را ندارند؛ فهرستی که هر چهار ماه در بیانیه عمومی این نهاد منتشر می‌شود و به لیست سیاه اف‌ای‌تی‌اف معروف شده است. پس از توافق هسته‌ای، ایران که چند سالی بود وارد این لیست شده بود، به‌طور موقت از آن خارج شد اما حالا به دلیل برآورده نکردن همه شرط‌های اف‌ای‌تی‌اف به این فهرست بازگشته است.

اما خواسته اف‌ای‌تی‌اف از ایران چیست؛ قدم اول عضویت در کنوانسیون مبارزه با جرایم سازمان‌یافته فراملی معروف به کنوانسیون پالرمو، و گام بعدی پیوستن به کنوانسیون مقابله با تأمین مالی تروریسم یا CFT است. در واقع، دو کنوانسیون سازمان ملل که یک دهه پس از تاسیس اف‌ای‌تی‌اف ایجاد شدند.

مسدود شدن تمام ارتباطات بانکی

حالا بیش از یک سال است که دو لایحه پیوستن به این کنوانسیون‌ها، پس از تصویب در مجلس و رد شدن در شورای نگهبان، منتظر اظهارنظر مجمع تشخیص مصلحت نظام است. اتفاقی که یک کارشناس مسایل بین‌الملل درباره آن به «فراز» می‌گوید: «تعلل مجمع در تصویب این لوایح و در نهایت بی‌نتیجه ماندن آن‌ها درحالی است که نتیجه این شده تمام ارتباطات و مبادلات بانکی ایران مسدود خواهد شد.»

به گفته بیگدلی «ارتباط محدود ایران با روسیه و هند نیز براساس این تصمیم از بین می‌رود. تمام منفذهای مبادلات بانکی به سوی ایران بسته خواهد شد؛ برای همین اینکه مجمع چه تشخیصی در این مورد داده که آن را به تصویب نرساند، معلوم نیست.»

اوضاع اقتصادی بدتر یا بهتر می‌شود؟

سخن از قطع ارتباط بانکی ایران با دنیا درحالی است که چندی پیش مهدی پورقاضی، عضو اتاق بازرگانی ایران در این‌باره به «فراز» گفت: «با ملحق نشدن ایران به این لوایح همان اندک ارتباط بانکی کشور با دنیا نیز قطع و اوضاع اقتصادی بدتر از الان خواهد شد». اظهارنظری که عضو حقوقدان شورای نگهبان نگاهی کاملا متفاوت با پورقاضی به این ماجرا داد. به گفته محمد دهقان «اجرای الزامات FATF تاکنون منجر به قفل شدن اقتصاد کشور شده است.»

صحبت‌های این مقام‌ها درحالی است که پژوشگر حوزه آمریکا و اروپا با اشاره به سخنان اخیر رییس بانک مرکزی، توضیح می‌دهد: «ایشان چند وقت پیش اعلام کردند با ملحق نشدن ایران به لوایح بین‌المللی، اتفاقی نمی‌افتد درحالی که به‌طور قطع اتفاقی خواهد افتاد. بالا رفتن قیمت دلار ناشی از همین قضیه است.»

تلاش اروپا برای جلوگیری از این اتفاق

این سخنان درحالی است که در این هفته قرار است وزیران امورخارجه دو کشور اتریش و هلند در راستای تلاش‌های اتحادیه اروپا برای نجات توافق هسته‌ای و همچنین کاهش تنش‌ها بین تهران و واشنگتن به ایران سفر ‌کنند. به اعتقاد بیگدلی «سفر هماهنگ‌کننده سیاست خارجی اتحادیه اروپا و وزیران خارجه هلند و اتریش به تهران، ارتباطی به قرار گرفتن ایران در لیست سیاه اف‌ای‌تی‌اف ندارد. ماجرای FATF موضوعی انحصاری است؛ نهادی به نام سوئیفت وجود دارد که مبادلات بانکی به‌ویژه با بار دلار از طریق آن انجام می‌شود و مرکز آن در پاریس است. هدف این نهاد مبارزه با پول‌شویی، جرایم سازمان‌یافته فراملی و نهادهای تروریستی است.»

این کارشناس مسایل بین‌الملل می‌گوید: «ایران لایحه مبارزه با پول‌شویی را پذیرفت و در مجلس و در هیئت دولت نیز تصویب شد اما مجمع جلوی تصویب آن را گرفت. از طرفی، اتحادیه اروپا تلاش زیادی کرد تا این اتفاق نیفتد برای همین چندین بار مهلت داده شد اما در نهایت بی‌نتیجه ماند. حالا نیز سفر وزرای خارجه اتریش و هلند مرتبط با برجام است.»

پافشاری ایران بر سیاست‌های قبلی

به گفته بیگدلی «همه مقام‌های ارشد ایران بارها به‌طور رسمی اعلام کرده‌اند ایران به حزب‌الله، فلسطین و حماس کمک می‌کنند همه هم بدانند بنابراین ایران بر سیاست خود همچنان پافشاری خواهد کرد اما اینکه چه اتفاقی خواهد افتاد معلوم نیست. آیا قرار است تحریم‌ها دور زده شود یا کار دیگری انجام شود، مشخص نیست.»

این پژوشگر حوزه آمریکا و اروپا با بیان اینکه «سوئیفت با یک رمز بر نقل و انتقال‌های دلار نظارت می‌کند» می‌گوید: «بنابراین تمامی ارتباطات مالی قابل رصد است؛ درحالی الحاق ایران به لایحه چهارگانه امکان‌پذیر است که ایران دست از حمایت گروه‌ها و کشورهای ذکر شده بردارد. با توجه به اینکه حماس و حزب‌الله به‌عنوان نهادهای تروریستی تحریم هستند زمانی ایران می‌تواند به اف‌ای‌تی‌اف بپیوندد که هر نوع کمکی به‌ آن‌ها قطع شود.»

ارزیابی بیگدلی این است که «امکان ندارد ایران دست از حمایت این گروه‌ها بردارد چراکه مقام‌های ارشد به‌تازگی اعلام کردند که ما از حمایت دست برنخواهیم داشت و به همه نیز اعلام خواهیم کرد.»

این سخنان درحالی است که به اعتقاد کارشناسان تصمیم اف‌ای‌تی‌اف و نیز تصمیم‌های بعدی ایران درباره پیوستن یا ن‍پیوستن به دو کنوانسیون پالرمو و سی‌اف‌تی، ممکن است تصمیم‌هایی حقوقی باشند اما هر دو، پیامدهای سیاسی نیز به‌همراه خواهد داشت.

ممکن است به این مطالب نیز علاقمند باشید

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.