رنج عدم امنیت شغلی کارگران در هجوم کرونا

این روزها کارگران نه تنها در هراس از ابتلا به کرونا هستند بلکه خطر از دست دادن شغل و معاش نیز آن ها را پریشان کرده است

بر اساس آمارها 13.4 میلیون نفر کارگر تحت پوشش بیمه تامین اجتماعی در کشور وجود دارد و 3 میلیون نفر کارگر نیز بیمه نشده اند. در این میان 95 درصد از قراردادهای کارگری از 3 ماه تا یک ساله بوده و موقتی هستند. بنابراین با وجود بحران ویروس کرونا در کشور و مشکلاتی که کسب و کارهای خرد با آنها مواجهه هستند می توان تخمین زد بسیاری از کارگران یا هم اکنون اخراج شده اند و یا پس از اتمام قرارداد باید در جستجوی کار جدیدی باشند. دولت اعلام کرده است که بسته های حمایتی را برای کسب و کارهای خرد و مشاغلی که در معرض خطر تعطیلی هستند در نظر گرفته است، دولت نیز از بیمه بیکاری برای کارگران خبر داده است، اقدامی که براساس قانون موظف است انجام دهد. با اینهمه کارشناسان معتقدند تا زمانی که این گفته ها اجرایی نشوند نمی توان روی آنها حساب کرد.

10 رسته شغلی آسیب پذیر

به تازگی بانک مرکزی ۱۰ رسته شغلی آسیب دیده از کرونا را اعلام کرده است؛ مراکز تولید و توزیع غذاهای آماده اعم از رستوران‌ها، بوفه‌ها، طباخی، تالارهای پذیرایی، قهوه خانه‌ها، اغذیه فروشی‌ها از جمله مشاغل آسیب دیده از کرونا به شمار می روند. مراکز مربوط به گردشگری شامل هتل‌ها، هتل آپارتمان‌ها، مجتمع های گردشگری، مهمانپذیرها مهمانسراها، مسافرخانه ها، زائرسراها، مراکز بوم گردی، مراکز اقامتی و پذیرایی و تفریحی و خدماتی بین راهی و موارد مشابه نیز جزو این گروه ها هستند.
حمل و نقل عمومی مسافر درون شهری و برون شهری اعم از هوایی، جاده ای، ریلی و دریایی، دفاتر خدمات مسافرتی و گردشگری، مراکز تولید و توزیع پوشاک و مراکز تولید و توزیع کیف و کفش نیز به شدت آسیب دیده اند.
همچنین مراکز توزیع آجیل، خشکبار، قنادی، بستنی و آبمیوه، مراکز و مجتمع های ورزشی و تفریحی، مراکز و مجتمع های فرهنگی و آموزشی و مراکز تولید، توزیع و فروش صنایع دستی نیز بیشترین آسیب را از کرونا دیده اند.

95 درصد قراردادها یک ساله هستند

با وجود موقتی و کوتاه بودن قراردادهای کارگران اکنون بسیاری از آنها وحشت از دست دادن شغل خود را دارند. عدم امنیت شغلی به معیشت کارگران آسیب می زند.رئیس کمیته دستمزد شورای‌عالی کار گفت: ۹۵ درصد قراردادهای کارگری در کارگاه‌های کوچک و متوسط یکساله و زیر یکسال است.
«فرامرز توفیقی» در مورد قراردادهای موقت کار گفت:«از زمانی که قانون جدید کار در سال ۱۳۶۹ تصویب شد، ماده ۷ این قانون اجرا نشده و این امر باعث ایجاد قراردادهای موقت کار شده است.»
به گفته توفیقی ابتدا قراردادها به صورت موقت یک و دو ساله بودند که بعدا زمان آنها کاهش یافته و هم اکنون به قراردادهای ۶، ۳ و دو ماهه و حتی قراردادهای سفید امضا رسیده‌اند.
این نماینده کارگری گفت:« ۹۵ درصد جمعیت شاغلان کارگری دارای قرارداد موقت یکساله و کمتر و حتی برخی دارای قراردادهای سفید امضا و قراردادهای شفاهی هستند و برخی نیز قراردادهای کوتاه مدت مانند ۳، ۲ و یک ماه هستند.»
توفیقی در مورد تعداد کارگران و تعداد کارگاه‌ها گفت:«درحال‌حاضر ۱۳.۴ میلیون نفر بیمه شده اصلی برای تامین اجتماعی وجود دارند و تعداد کارگاه‌ها نیز زیاد است، ولی بیشتر کارگاه‌ها زیر ۵۰ نفر شاغل دارند.»

آمار کارگران فاقد بیمه در کشور

به نظر می رسد دولت نظارت چندانی بر روی کسب و کارها و فعالیت های کارفرمایان ندارد چراکه آمار کارگران بیمه نشده بسیار زیاد است و در این شرایط به طور حتم بامشکلات بسیاری مواجه خواهند شد؛ چه در درمان و چه گذران زندگی. پرسش اینجاست که دولت برای این کارگران نیز بیمه بیکاری در نظر می گیرد یا خیر.
«هادی ابوی» دبیرکل کانون عالی انجمن‌های صنفی کارگران گفت:«بیش از 3 میلیون کارگر فاقد بیمه در کشور داریم.»دبیرکل کانون عالی انجمن‌های صنفی کارگران معتقد است تعداد کارگران فاقد بیمه در کشور بیش از سه میلیون نفر است و وزارت کار باید از ظرفیت تشکل‌های کارگری به ویژه انجمن‌های صنفی که در صنوف حضور دارند، برای شناسایی کارگران فاقد بیمه و زیرزمینی استفاده کند.

دولت موظف است از کارگران حمایت کند

«محسن باقری»، نایب رییس شورای اسلامی کار تهران به «فراز» گفت: «در مواقع بحرانی مانند شیوع ویروس کرونا در کشور، در قانون تمهیدات و راهکارهایی پیش بینی شده است و بر اساس این مقررات، دولت موظف است از کارگران و کسب و کارهای خرد حمایت کند.»
او افزود: «یکی از قوانین در مورد کارگرانی که قراردادهای موقت داشته و یا اخراج شده اند، بیمه بیکاری است. ویروس کرونا هم مصداق حوادث غیرمترقبه بوده و دولت موظف است که بیمه بیکاری به کارگران اختصاص داده و از کارفرمایان حمایت کند تا کسب و کارهای خرد و بنگاه های کوچک اقتصادی بسته نشوند.»

دولت موظف به نظارت است

باقری دررابطه با ۳ میلیون کارگری که بیمه نشده اند بیان کرد: «اگر کارفرما در وظیفه خود کوتاهی کرده است دولت موظف است که به این کارگران هم بیمه بیکاری اختصاص داده و کوتاهی خود را جبران کند. در شرایط بحرانی حتی کارگرانی که به دلیل تخلف کارفرما بیمه نشده اند نیز باید بیمه بیکاری دریافت کنند. در طول سال نیز دولت باید بر روی عملکرد کارفرمایان نظارت داشته و بازرسان وزارت کار و سازمان تامین اجتماعی موظفند کسب و کارها را رصد کنند و آن دسته ای که کارگران خود را بیمه نکرده اند را جریمه کنند.»
او تاکید کرد: «همچنین دولت باید صندوق بیکاری تاسیس کند تا در مواقع بحرانی مانند شیوع ویروس کرونا به مشکلات کارگران رسیدگی کند.»

سامانه بیمه بیکاری قابلیت اجرایی ندارد

باقری در رابطه با اقدامات دولت گفت: « وزیر کار و رفاه اجتماعی اعلام کرده بود سامانه ای وجود داردکه بدون نیاز به مراجعه به وزارت کار کارگران می توانند در آن ثبت نام کرده و بیمه بیکاری خود را دریافت کنند. اما من برای بررسی این سامانه در آن ثبت نام کرده و خود را به عنوان یک کارگر بیکار ثبت کردم و مشاهده کردم که این سامانه قابلیت اجرایی نداردو برای ثبت درخواست بیمه بیکاری باید حضورا به وزارت کار مراجعه شود.»
او در رابطه با آمار کارگران کشور بیان کرد: « براساس آخرین آمارهای منتشر شده 13 میلیون نفر کارگر تحت پوشش بیمه بیکاری در کشور داریم که با خانواده هایشان مجموعا 43 میلیون نفر تحت پوشش بیمه این سازمان قرار گرفته اند.»
با این که کارشناسان ادعا می کنند دولت باید حتی کارگران بیمه نشده را نیز مشمول بیمه بیکاری کند اما به نظر نمی رسد چنین امری در عمل شدنی باشد.

ممکن است به این مطالب نیز علاقمند باشید

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.