تسکین میراث با صادرات 427 میلیون دلاری!

وضعیت صادرات صنایع دستی کشور در سال 98 بررسی شد

حوزه میراث فرهنگی در ایران علی رغم قابلیت های  گسترده در اجرای کارآمد، سال هاست در تلاش است تا به شرایط پایدار برسد. سال ٩٨ و تداوم اتفاقات غیر مترقبه نیز مزید بر علت شد تا حوزه میراث فرهنگی کشور افتان و خیزان به سوی اهداف خود گام بردارد و هنوز هم در راه باشد. در این میان باید اشاره کرد که معضلات این حوزه برخلاف سایر عرصه ها در کشور ، از بودجه سرچشمه نمی گیرد چراکه در لیست تخصیص بودجه، میراث فرهنگی یکی از حوزه هایی است که بیشترین دریافتی را دارد. اما احتمالا مدیریت نا کارآمد به همراه روند صعودی حوادث طبیعیِ کشور در سال های متمادی و در نتیجه خسارت‌های بسیاری که به بناهای تاریخی و تاسیسات گردشگری وارد شد، باعث شده که این حوزه آن چنان که باید به تعادل نرسد.

از وزارتخانه شدن تا بودجه های چند بُعدی

سهم سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری از بودجه سال ۹۸ درحالی مشخص شد که مجلس تبدیل این سازمان به وزارتخانه را بدون تحمیل هیچ‌گونه بار مالی به دولت، مصوب کرد. به این ترتیب، سهم سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری از بودجه ۱۷۰۳ هزار میلیارد تومانی دولت، یک هزار و ۱۱۰ میلیارد و ۳۷۲ میلیون تومان (۱۱,۱۰۳,۷۲۰ میلیون ریال) بود که این بودجه در دو بخش هزینه‌ای و تملک دارایی‌های سرمایه‌ای مجزا می شد.

صادرات، راه نجات مبراث

اگر صادرات صنایع دستی ایران را که از محصولات پرطرفدار در سراسر جهان است، راه نجاتی برای بحران های میراث فرهنگی تعریف کنیم، چندان بیراه هم نرفته ایم. مصداق این مدعا، صادرات ٧٣ میلیون دلاری صنایع دستی ایران تنها در نیمه نخست سال ٩٨ است؛ صادراتی که طبق گفته های مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان تهران، نشان از رونق تولید در سال ٩٨ داشت. ۱۵ درصد از این گردش مالی در نمایشگاه، ٢۰ درصد در بازارچه‌ها و ۶۰ درصد در فروشگاه‌ها شکل گرفت. این رقم که بیش از ۱۰۰۰ میلیارد تومان است به همراه بودجه یک تریلیونی حوزه میراث، احتمالا می توانست بخش عظیمی از خسارات ناشی از حوادث و بلایای طبیعی و غیر طبیعی را در سال گذشته سرشکن کرده و به حوزه گردشگری که در پایان سال ٩٨ توسط ویروس کرونا، تیر خلاص خورده بود، جان تازه بخشد.

تداوم روند صعودی صادرات تا پایان سال ٩٨

صادرات در نیمه دوم سال ٩٨ نیز همان روند صعودی و قابل قبول را ادامه داد تا در نهایت و در پایان سال ، سهم صادرات در میراث،۴۲۷ میلیون دلار، به گفته معاون صنایع دستی وزارت میراث فرهنگی و صنایع گردشگری باشد.
بررسی روند گذشته نشان می‌دهد صادرات صنایع‌دستی در این سال ٩٨ در مقایسه با ۱۱ ماهه سال ۹۷، به لحاظ ارزشی ۱۳.۳ درصد و به لحاظ وزنی ۸ درصد رشد داشته است.
در همین راستا پویا محمودیان، معاون صنایع دستی وزارت میراث فرهنگی و صنایع گردشگری در مصاحبه ای با خبرگزاری مهر اعلام کرد که بر اساس آمار رسمی گمرک، صادرت غیرنفتی کشور در ۱۱ ماهه منتهی به بهمن ۹۸ نسبت به مدت مشابه سال قبل به لحاظ ارزشی ۴/۴۸ درصد کاهش و به لحاظ وزنی ۱۷/۶۱ درصد افزایش داشته است. با این وجود رشد صادرات صنایع دستی در کشور حتی با وجود مشکلات گمرکی، قابل قبول و امیدوار کننده است.
از طرفی بر اساس آمار اعلام شده از سوی ۲۰ استان ارزش تقریبی صادرات چمدانی نیز بیش از ۱۹۰ میلیون دلار است که بنابر این مجموع صادرات اشاره شده، به ارزش ۴۲۷ میلیون دلار و با درصد تحقق ۹۷ درصد است.
البته هدف کلی سال ۱۳۹۸ بنابر سند برنامه ششم توسعه و طبق ادعای محمودیان، ۴۴۰ میلیون دلار بود که با صادرات ۴۲۷ میلیون دلار صنایع‌دستی به صورت رسمی و چمدانی، ۹۷ درصد این هدف محقق شد.

از تغییرات موثر تا معضلات مخرب

اگر بخواهیم بیشترین درصد تغییرات ذکر شده را به لحاظ ارزشی با سال های گذشته مقایسه کنیم، به گروه کالایی فلزات گران‌بها می رسیم که ۲۵۸ درصد یعنی بخش عمده آن از مبادی خروجی استان‌های تهران و اصفهان صورت گرفت . همچنین عمده کشورهای طرف معامله صادراتی این نوع کالاها نیز ترکیه و عراق بود. در این میان باید اشاره کرد با توجه به شیوع کرونا، صادرات چمدانی از اسفند ۹۸ کاملاً متوقف و صادرات رسمی نیز در این ماه با افت مواجه شد اما خوشبختانه این توقف نتوانست تاثیر چندانی در فاصله گرفتن صنایع دستی از اهداف مالی خود بگذارد. با این حال مساله حمل و نقل صنایع دستی همچنان یکی از اصلی ترین بحران های این حوزه محسوب می شود. به زعم بسیاری از مدیران این حوزه، بسته بندی مخصوص صادرات و حمل و نقل ، گاهی به مراتب هزینه بالاتری نسبت به تولید همان شی صنایع دستی دارد. حال اگر این معضل را به بحث انتقال ارز صادراتی جنس صنایع دستی در کشور اضافه کنیم درمی یابیم که صنایع دستی ایران ، علیرغم شمایل فریبنده ظاهری، در بطن مشکلاتی به ظاهر ساده دارد که در صورت تداوم و عدم رسیدگی ممکن است تاثیرات مخرب بر این حوزه بگذارد.

ممکن است به این مطالب نیز علاقمند باشید

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.