سهم ایران از صنعت پالایشگاهی در جهان چقدر است؟

ایران روزانه ظرفیت پالایش 2 میلیون و 500 هزار بشکه در روز دارد

 

مشکلات صنعت نفت، گاز و پتروشمی ایران یکی دو تا نیست. از یک سو تحریم و سوی دیگر بحرانی غیر قابل پیش‌بینی به نام ویروس «کرونا»، مشکلات این صنعت عظی را یکی از پس دیگری عیان کرده است. مشکلاتی که گاه از کلان اقتصاد نشات گرفت و در برخی موارد نیز خود تاثیر منفی بر اقتصاد کشور گذاشته است.

یک پیش‌بینی خوشبینانه!

زمستان سال گذشته بود مرکز پژوهش‌های مجلس در آخرین گزارش خود پیش‌بینی کرد سال 99 تورم 20 تا 25 درصد باشد از دولت خواسته تا تدبیری برای کسری بودجه سال آینده خود بی‌اندیشد، اما حتی در همان زمان نیز به باور بسیاری از دست‌اندرکاران اقتصادی پیش‌بینی مرکز پژوهش‌های مجلس با نگاهی خوش‌بینانه اعلام شده؛ چرا که به زعم کارشناسان با تحلیل عملکرد بخش‌های مختلف اقتصادی به روشنی می‌توان دریافت، همان ابر تورمی که  وزارت امور اقتصادی و داریی و همچنین بانک مرکزی آن را مهار شده اعلام کرده بودند، در کمین نشست و حالا  با همدستی کرونا،  روزهای پر فرازو نشیبی را رقم  برای اقتصاد ایران رقم می‌زند. برآیند کلی از اظهار نظر کارشناسان و دست‌اندر کاران در بخش‌های مختلف اقتصادی حاکی از آن است که فضا ملتهب‌تر خواهد شد. به چه دلیل؟ آمارها بهتر در این باره سخن می‌گویند.

نفت تمام شد…

در ارزیابی آنچه به زعم کارشناسان موجب  تشدید بحران اقتصادی در ایران است، وضعیت بازار جهانی نفت است.  تاثیر نوسان قیمت نفت بر اقتصاد ایران از چند منظر قابل بررسی است. نکته اول این که ایران تکیه خود را بر صادرات فرآورده‌های نفتی و پتروشیمی گذاشته است.

از این رو می‌توان گفت به دلیل آنکه قیمت فرآورده از قیمت روز نفت تاثیر نمی‌گیرد، پذیرش این تحلیل را که عدم توافق کشورهای عضو اوپک نخواهد توانست اقتصاد ایران را با بحران مواجه کند، قابل قبول خواهد بود.  اما از سوی دیگر این پرسش قابل طرح است که درآمد حاصل از فروش فرآورده‌های نفتی چه میزان جایگزین درآمدهای نفتی شده‌اند؟ در حال حاضر چند پالایشگاه  فعال وجود دارد که بتواند کاهش وابستگی بودجه به در آمدهای نفتی را جبران کند؟

وضعیت پالایشگاه‌های ایران  

بررسی‌ها نشان می‌دهد ایران تنها با پالایش 2 میلیون و 300  هزار بشکه نفت در روز در لیست 10 کشور آخر ، به لحاظ  برخورداری  از سهم صنعت پالایشگاهی در جهان قرار گرفته است. به همین علی رغم همه افزایش ظرفیت‌ها اما سهم ایران از ظرفیت پالایشگاهی جهان تنها 2 درصد است.

در حال حاضر 9 پالایشگاه نفت (آبادان، اصفهان، بندرعباس، تبریز، تهران، شازند، شیراز، کرمانشاه، لاوان در کشور فعال هستند. ظرفیت پالایشی روزانه  این پالایشگاه‌ها در حدود یک میلیون و هشتصد هزار بشکه در روز است. همچنین که میانگین سن این پالایشگاه ها بیش از 35 سال گزارش شده است.

غول‌های صنعت پالایش

از سوی دیگر تا پایان سال گذشته، از سوی وزات نفت اعلام شد که ظرفیت پالایشی نفت ایران به روزانه 2 میلیون و پانصد هزار بشکه رسید.  بررسی‌ها نشان می‌دهد از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۸ میلادی بیشتر کشورهای جهان به سمت افزایش ظرفیت پالایشی خود به منظور ایجاد ارزش افزوده و حداکثر سازی سود خود حرکت کرده اند.  بر اساس این گزارش، آمریکا، چین، روسیه و هند ابرقدرت‌های پالایشی در دنیا هستند. آمریکا تا پیش از کرونا روزانه 18 میلیون بشکه نفت پالاش کرده است و سهم چین در این صنعت 13 میلیون بشکه در روز بوده است.

بعد از کرونا چه می‌شود؟

اگر چه  کرونا همه معادلات کشورهای نفتی را بر هم زد. آن طور که بسیاری از رسانه‌های خارجی اعلام کرده‌اند با وجود این که تولیدکنندگان اوپک پلاس تلاش می‌کنند قیمتهای نفت را بالاتر ببرند اما معامله گران سوخت و پالایشگاهها بدبینی بیشتری نسبت به چشم‌انداز اقتصاد جهانی و حمل‌ونقل تا پایان سال ۲۰۲۰ پیدا کرده‌اند.

بحران نفت و کرونا

حالا پالایشگاهها بین اوپک پلاس که می‌خواهد مازاد ذخایر نفت را هر چه سریعتر کاهش داده و قیمت‌ها را بالا ببرد و تقاضای ضعیف برای بنزین و دیزل در بازار گرفتار شده‌اند. بر اساس گزارش رویترز، تا زمانی که بحران ویروس کرونا تحت کنترل درآید یا سیستم حمل‌ونقل روند عادی خود را ازسربگیرد، قیمتهای نفت برای افزایش پایدار مشکل خواهند.

بسیاری از تحلیلگران نفتی چشم به دوران پس از کرونا دوخته‌اند تا بتوانند تولید، پالایش و فروش نفت خود را از سر بگیرند. اما باید پرسید، حتی در آن دوران ایران چه وضعیتی خواهد داشت. به نظر می‌رسد افت 30 درصدی سرمایه‌گذاری در ساخت پالایشگاه در ایران و نیز  فشارهای بیرونی از جمله تحریم،  تهدیدهایی جدی برای این صنعت است.

ممکن است به این مطالب نیز علاقمند باشید

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.