معضل صدور شناسنامه، این‌بار برای کودکان خارج از ازدواج

موضوع صدور شناسنامه برای کودکان خارج از ازدواج و یا کودکانی که از ازدواج‌هایی متولد می‌شوند که ثبت رسمی نشده، بارها و بارها مورد واکاوی فرار گرفته‌است.

این پدیده جامعه‌شناختی از ابعاد گوناگونی قابل‌بررسی است. حقوق‌دانان بسیاری نیز بر مهم‌ترین وجه آن که وجه حقوقی‌اش محسوب می‌شود اظهار نظر کرده‌اند.

سیف الله ابوترابی سخن‌گوی سازمان ثبت‌احوال گفته‌‌بود که برای کودکان خارج از ازدواج با نام پدری فرضی شناسنامه صادر می‌شود، و چند ساعت بعد آن را تکذیب کرد.

صدور شناسنامه با پدر فرضی!

دختری پانزده ساله که از ارتباط با مردی باردار شده‌بود، شخصیت «ترانه» در فیلم «من ترانه ۱۵ سال دارم» ساخته رسول صدرعاملی. ماجرای فیلم را به خاطر دارید؟ هسته مرکزی فیلم حول محور شناسنامه گرفتن این دختر نوجوان برای فرزندی بود که در شکم داشت اما پدرش به هر دلیلی مفقود شده‌بود. گره اصلی داستان اما جایی بود که ترانه می‌خواست شناسنامه‌ای با نام پدر برای فرزندش بگیرد. این موضوع به‌قدری برای ترانه بااهمیت تلقی می‌شد که پیشنهادهای مادر پدر فرزندش مبنی بر این که از طرق دیگر به او مساعدت کند اما نام پسرش را در شناسنامه آن کودک نیاورد، رد کرد.

صبح دیروز سخن‌گوی سازمان ثبت احوال کشور با اشاره به صدور شناسنامه برای فرزندان حاصل خارج از ازدواج توضیح داده: «فرزندانی که پدر مشخص ندارند و حاصل ازدواج رسمی نیستند، می‌توانند شناسنامه بگیرند».

نکته قابل‌توجه در این خبر، شناسنامه‌دار شدن این کودکان نیست چراکه مادر آنان پیش از این هم می‌توانست با مراجعه به دادگاه و پس از صدور حکم توسط دادستان، برای فرزند خود شناسنامه بگیرد.

آن‌چه این خبر را حائز اهمیت می‌کند این بود که ابوترابی گفته: «سازمان ثبت احوال در شناسنامه این فرزندان، تنها نام و نام خانوادگی مادر را ثبت می‌کند و در مقابل نام پدر یک اسم فرضی می‌نویسد» و دلیل این تصمیم جدید را این‌طور بیان کرده که: «این فرزندان هم باید هویت داشته باشند تا در مدرسه و مراحل دیگر زندگی دچار مشکل نشوند».

نوشتن نامی فرضی در جایگاه پدر برای کودکان خارج از ازدواج طبیعتا بدون دردسر نخواهد بود. همین امروز پیش از آن که این تصمیم عملی شود نیز برای کاربران فضای مجازی دست‌مایه شوخی و ایجاد حاشیه شده بود.

استفاده از نامی فرضی برای پدر فرزندان خارج از ازدواج، ممکن است با فردی دیگر شباهت اسمی ایجاد کند که درنهایت هم برای پدری که تنها نام مشابهی از پدر بودن به ارث برده مشکل‌آفرین شود، هم برای کودکی که حالا انگار هم پدر مشخصی دارد و هم نه!

استفاده از نام پدر فرضی تکذیب شد!

ساعاتی بعد سخن‌گوی سازمان ثبت احوال خبر صدور شناسنامه برای فرزندان خارج از ازدواج از سوی ثبت احوال را تکذیب کرد.

سیف الله ابوترابی انتشار خبر صدور شناسنامه برای فرزندان حاصل از رابطه نامشروع به نقل از سازمان ثبت احوال را تکذیب و اظهار کرده: «این‌که سازمان ثبت احوال به فرزندان حاصل از رابطه نامشروع شناسنامه می‌دهد، نه تنها صحت ندارد بلکه ممکن نیز نیست».

ابوترابی با رد خبر پیشین یادآوری می‌کند: «موضوع شناسنامه‌دار شدن فرزندان خارج از ازدواج، موضوعی است که تنها و تنها باید توسط دادستانی تایید شود و سازمان ثبت احوال هیچ دخالتی در آن نخواهد داشت».

چگونه برای فرزندان خارج از ازدواج شناسنامه بگیریم؟

برخلاف آن‌چه به‌نظر می‌‌رسد فرایند دریافت شناسنامه برای این کودکان چندان دشوار نیست. در ماجرای صدور شناسنامه برای کودکان خارج از ازدواج، سنت و عوامل فرهنگی دست‌و‌پاگیرتر از روند اداری و حقوقی آن است.

مادران این کودکان باید پس از تولد آن‌ها به ثبت احوال مراجعه کنند و با بازگو کردن مسئله خود و دریافت یک نامه، سازمان ثبت احوال آنان را به دادگاه ارجاع می‌دهد.

دادستانی نیز با گرفتن برگه ولادت نوزاد و استشهادی محلی از زن، در نهایت دستور صدور شناسنامه‌ای را با نام‌خانوادگی مادر برای کودک می‌دهد.

روند رو به افزایش است، چه باید کرد؟

بنا بر آن‌چه سازمان ثبت‌احوال کشور می‌گوید از شمار شناسنامه‌هایی که تاکنون برای کودکان خارج از ازدواج صادر شده، هیچ‌گونه آماری در دست نیست. برای تبیین این موضوع اما بد نیست به اخباری که از گوشه‌و‌کنار بیرون می‌آید نگاهی بیندازیم.

دو روز پیش، پروانه سلحشوری نماینده پیشین مجلس در گفت‌و‌گویی با برنا گفته‌بود: «متاسفانه پدیده ازدواج سفید در کشور ما روندی رو به افزایش پیدا کرده که یکی از علت‌های مهم آن مشکلات اقتصادی است».

ازدواج سفید یک پدیده اجتماعی است و هیچ پدیده‌ اجتماعی یک علت واحد ندارد. پدیده‌های نوظهور اجتماعی متاثر از عوامل فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و… هستند.

افزون‌بر آن‌چه سلحشوری از روند صعودی افرادی ازدواج سفید در کشور می‌گوید، باید به فرزندانی که محصول این ازدواج‌ها هستند نیز توجه کرد.

بنابراین با نگاهی کلی به ماجرا درمی‌یابیم که با بالارفتن نرخ ازدواج سفید در کشور، شمار فرزندانی که خارج از ازدواج‌های رسمی به دنیا می‌آیند نیز افزایش می‌یابد و شاید باید برای صدور شناسنامه این کودکان فکری اساسی کرد.

ممکن است به این مطالب نیز علاقمند باشید

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.