آفت استقلال تورهای «آفرود» برای محیط زیست

«طاها یزدانی»، نایب‌ رییس فدراسیون اتومبیل‌رانی در گفت‌وگو با «فراز» از بی‌تفاوتی‌های سیستماتیک مسوولان مربوطه آفرود به محیط زیست می‌گوید

آن چه امروز با اسم آفرود می‌شناسیم، به یک رشته بی ضابطه تبدیل شده است.همان رشته‌ای که به گفته «طاها یزدانی»، نایب رییس فدراسیون اتومبیل‌رانی در اواسط دهه هشتاد با برگزاری چند ایونت و مسابقه اتومبیل‌رانی وجهه طبیعت‌گردی آن کمرنگ‌تر شد و نام آفرود به میان آمد. تفریحی که امروز با منفعت‌طلبی دو نهاد متولی آن یعنی فدراسیون اتومیبل‌رانی و وزارت میراث فرهنگی، بدون آن که فرهنگ‌سازی شود حالا طرفداران زیادی پیدا کرده و صرفا بستری برای تخلیه هیجان شده است. هیجاناتی که افراد را برای برون‌ریزی آن به اعماق طبیعتی می‌‌کشاند که هیچ نظارتی بر آن نیست.

شاید نمونه اخیر تهدید بودن آفرود را همین چند روز پیش در شبکه‌های اجتماعی دیده باشیم. خودرویی که چند جوان سوار بر آن با خوشحالی و هیجان به دنبال بز کوهی نری کرده‌اند که به گفته محیط زیستی‌ها ممکن است برای یافتن جفت کمی از محل زندگیش فاصله گرفته است. غافل از آن که سرنوشت خواب دیگری برای او دیده و حالا خود را نقش بر زمین و در حالی که چند انسان مستاصل در حال آب دادن به او هستند، یافته است. بعدا فعالان محیط زیست گفتند که حیوان بیچاره ممکن است از استرس تعقیب آن غول بیابانی آهنین دچار خونریزی داخلی شده و مرده باشد. اما هر چه بود صحنه آخر فیلم منتشر شده با همدردی و شاید هم پشیمانی آفرودبازان همراه بود.

جای خالی آموزش با منفعت‌طلبی مسوولان ذی‌ربط و تا تورلیدرهای باتجربه

به گفته طاها یزدانی این رشته دو متولی دارد. یک متولی برای بخش اتومبیل‌رانی زیر نظر فدراسیون اتومبیل‌رانی و موتورسواری است. اما بخش دیگر که مربوط به سافاری و طبیعت‌گردی است، وزارت میراث فرهنگی وظیفه صدور اسناد و مدارک و مجوز برگزاری تور و ایونت‌های خارج از مسابقه را دارد.

این دو نهاد که یکی نهاد عمومی غیردولتی است و دیگری نهادی کاملا دولتی، بیش از دو دهه است که به دلیل اختلافات درون سازمانیشان رشته‌هایی که در این میان تشکیل می‌شود را بدون ضابطه و قانون خاصی وارد یک کریدور نزاع حاکمیتی می‌کنند. یعنی بدون آن که فرهنگ‌سازی و اموزش داده شود هر یک از این دو نهاد متولی می‌خواهند این رشته را به سمت خود بکشد. طبیعتا این رشته به جای آن که به سمت قانون گرایی توسعه پیدا کند، بیشتر به سمت منافع گرایش می‌یابد که همین باعث می شود با طبیعت در تضاد و تلاقی قرار بگیرد.

این مسوول فدراسیون اتومیبل‌رانی همچنین از تورها و تورلیدرهای باتجربه‌ای گله می‌کند که دغدغه‌شان برای طبیعت تنها جنبه‌ای  نمادین و  نمایشی پیدا کرده تا به این ترتیب تور خود را در فضای مجازی با انتشار عکس و فیلم متفاوت‌تر جلوه دهند. اما واقعیت ان است که در عمل خلاف آن را انجام می‌دهند.

او در ادامه به خبرنگار فراز می‌گوید: «آن چه گفته می‌شود با آن چه عمل می شود فرق دارد. من به دلیل آن که زمانی کمیته سافاری را در فدراسیون اتومیبل رانی تشکیل می‌دادم هدفم قانون‌گذاری برای توسعه فرهنگ طبیعت گردی بود. حتی من خاطرم هست از کسانی که باتجربه های این رشته بودند و سفرهای زیادی رفته بودند، خواستم که بیایند و نکات مثبتی را که آموختند را مدون کنند و من بودجه و فضا در اختیارشان می‌گذارم تا این تجربیات را آموزش بدهند. اما استقبال که نشد هیچ، بلکه مخالفت هم شد. به آن دلیل که ما در حال حاضر در کارمان استقلال داریم وهیچ نظارتی نیست. هر زمان که بخواهیم می توانیم توری برگزار کنیم و منافع آن عاید خودمان شود. اگر قرار باشد این تورهای طبیعت گردی اصولی و نظام مند و ضابطه‌مند برگزار شود، ما قاعدتا صدمه میبینیم».

انگیزه‌های مادی حتی جلوی ایجاد پیست‌های مخصوص  آفرود را نیز گرفته است

یکی از راه‌هایی که فعالان محیط زیست برای  جلوگیری از ورود آفرودبازان به عرصه‌های بکر طبیعی پیشنهاد می‌کنند، ایجاد پیست مخصوص است.  یزدانی این  موضوع را نیز مشکل بزرگی می‌داند و یادآور می‌شود: «ما شرایط ایجاد پیست را داریم. در هیچ جای دنیا و هیچ کشوری اینطور نیست که در فضایی خارج از فضای کنترل شده و ایمن و قانون‌مند آفرود انجام شود. واقعیت این است که اگر اختلافات حاکمیتی نباشد و قرار نباشد تنها بر اساس منافع در این ماجرا تصمیم گیری شود، به راحتی می توان مکان‌هایی را تعبیه کرد و حتی آن را به بخش خصوصی واگذار کرد.

اصلا خود بخش خصوصی در این بخش‌ها پیش قدم می شود و تواند محدود و ضابطه‌مند و ایمن عمل کند. اما مشکلات مذکور باعث شده با وجود آن که سال ها می‌گذرد و حتی مدیران عوض می‌شوند، هیچ گاه عملی نشود. همین می‌شود که ما گاهی اتفاقات ناگوار و صدمات جانی و مالی زیادی را در کویرها شاهد هستیم. و همه به آن دلیل است که هیچ آموزشی وجود ندارد و فقط یک رویه‌ای بدون هدف تنها برای تخلیه هیجان توسعه پیدا کرده است».

هیجانی که به گفته این مقام مسوول ریشه‌ای کاملا فرهنگی دارد و افراد را به هجوم و پیشروی هر چه بیشتر در اکوسیستم تشویق می‌کند. اکوسیستمی که نظارتی بر آن نیست و با امنیت خاطر بیشتری هر ان چه در توان هر فرد هست انجام می‌شود، بدون آن که به کسی پاسخگو باشد.

هیجاناتی که محیط زیست و جانوران آن را تحت تاثیر قرار داده است. تاثیراتی که آمار مدونی از آن نیست و اگر فردی باشید که به طور مکرر برای انجام مطالعه‌ای به آن مناطق سفر می‌کنید، خواهید دید که روند تخریب به شکل تصاعدی در حال افزایش است و آثار آن با چشم کاملا مشهود است.

ممکن است به این مطالب نیز علاقمند باشید

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.