بن سلمان دستور قتل خاشقچی را داد/ عربستان و کویت،‌بهشت قتل‌های ناموسی

سینا جهانی- امروز، گزارش محرمانه‌ای توسط نهادهای اطلاعاتی آمریکا منتشر شد که تصریح می‌کند که «محمد بن سلمان»، ولیعهد قدرتمند عربستان سعودی، فرمان قتل جمال خاشقچی، روزنامه‌نگار را شخصا تایید کرده بود. این گزارش در سال ۲۰۱۸ تهیه شده بود اما «دونالد ترامپ»، رییس‌جمهوری سابق آمریکا مانع از انتشار عمومی آن شده بود. گزارش اطلاعاتی آمریکا، تاکید دارد که محمد بن سلمان نقشه‌ای را تایید کرده بوده که به موجب آن نیروهای اطلاعاتی این کشور مامور شده بودند جمال خاشقچی را دست‌گیر کرده‌ یا بکشند.»

«جمال خاشقچی»، روزنامه‌نگار منتقد محمد بن سلمان و پدرش، ملک سلمان، پادشاه عربستان بعد از خروج از این کشور مقیم آمریکا شده بود و برای «واشنگتن‌پست» یادداشت‌ می‌نوشت. او در ماه اکتبر سال ۲۰۱۸ توسط گروهی از نیروهای اطلاعاتی عربستان به طرز فجیعی به قتل رسید. قاتلان او جسدش را تکه تکه کردند و ساعتی بعد با خود از کنسولگری خارج کردند.

بقایای جسد آقای خاشقچی هنوز هم کشف نشده است و عربستان زیر بار گزارش محرمانه آمریکا نمی‌رود. مقامات سعودی در واکنش به انتشار این گزارش، ضمن رد کردن ادعای آن گفته این گزارش نادرست و غیرقابل قبول است.

همه این‌ها در حالی است که مدت‌هاست، رسانه‌های وابسته به عربستان سعودی از تصمیم پادشاهی عربستان برای انجام اصلاحات ساختاری گسترده در امور کشورداری حرف می‌زنند. اصلاحاتی که نه تنها تا کنون، گوشه‌ای از آن به چشم نخورده، بلکه عربستان را به پایتخت قتل و آدم‌کشی در جهان بدل کرده است.

نشریه اکونومیست در گزارشی به قتل‌های ناموسی در چند کشور عربی از جمله عربستان نوشته است: « هیأت قانون‌گذاری کویت به قدری چموش و پرداد و بیداد است که گاهی بحث‌های ساده به مسابقات مشت‌زنی خیابانی تبدیل می‌شوند. اعضای پارلمان اما،‌ دست‌کم روی یک موضوع اتفاق نظر دارند. «شیخا نجمی»، کارمند پارلمان کویت در ماه دسامبر توسط برادر خود به قتل رسید. برخی‌ می‌گویند برادرش با کار کردن «شیخا» به عنوان مامور حفاظت موافق نبود. عده‌ای نیز می‌گویند که او قصد داشت تا با شخصی، خارج از قبیله‌شان ازدواج کند. دولت مرگ «شیخا» را تسلیت نگفت. نمایندگان پارلمان نیز، از قهر و غضب قبیله‌اش می‌ترسیدند. «نور مخلد»، فعال حقوق بشر کویتی می‌گوید: «آن‌ها فکر می‌کنند هر آنچه در خانه‌ها رخ می‌دهد، مساله‌ای خصوصی است؛ حتی قتل.»

نشریه «اکونومیست»، در گزارشی نوشته است: در هیچ کشوری از خاورمیانه و آفریقای شمالی، آمار دقیقی از تعداد قتل‌های ناموسی در دست‌ نیست. این قتل‌ها معمولا زمانی توسط مردها انجام می‌شوند که زمان فامیل، دست به کارهایی می‌زنند که از نظر این مردان «غیراخلاقی» است. به گفته فعالان حقوق بشر، علی‌رغم سال‌ها تلاش و کمپین‌سازی،‌ قتل‌های ناموسی همچنان در منطقه رواج دارد. در بیشتر کشورها، مجازاتی که برای قتل‌های ناموسی در نظر گرفته شده، در مقایسه با انواع دیگر قتل بسیار دل‌رحمانه است. برای مثال در کویت اگر مردی، همسرش را در حال ارتکاب عمل جنسی با مردی دیگر ببینید، یا یکی از بستگان مونثش را در حضور مردان غریبه بیابد و هر یک از آن‌ها را به قتل برساند،‌ ۳ سال حبس حداکثر مجازاتی است که به اتهام «تخطی از قانون» در انتظارش خواهد بود.

در تابستان سال گذشته، فیلمی از یک مرد در فضای مجازی منتشر شد. آن مرد در مکانی عمومی، با آجر به جان دخترش «احلام» افتاده بود و تلاش می‌کرد جمجمه‌اش را خرد کند.(او سپس در کنار جسد بی‌جان احلام نشست، چای نوشید و به انتظار پلیس نشست.) کاربران اردن، از هشتگ «احلام فریاد می‌زند» برای انعکاس این اتفاق در فضای مجازی استفاده کردند.

چه قوانینی وضع شد؟ 

اما پیشرفت‌هایی نیز حاصل شده است.  تعدادی از دولت‌های منطقه، قانون‌هایی علیه خشونت خانگی وضع کرده‌اند. همچنین قانون‌هایی مثل ازدواج با قربانی تجاوز که برای گریز متجاوزان از اجرای حکم وضع شده بود، منسوخ کرده‌اند. دولت اردن که در گذشته‌ زنان به دنبال پناهندگی را به زندان می‌انداخت، در سال ۲۰۱۸ نخستین پناهگاه را برای زنان قربانی احداث کرد.  اما تنها در لبنان، تونس و فلسطین است که دولت‌ها قوانین غیرسختگیرانه علیه مرتکبان قتل‌های ناموسی را منسوخ کرده‌اند. در امارات متحده عربی نیز چنین قوانینی از رده خارج شده اند اما هنوز قوانین تازه را منتشر نکرده است.

منتقدان اما، این اقدامات را فقط در حد حرف قلمداد می‌کنند. آن‌ها می‌گویند اعمال قانون از سوی قضات، مقامات رسمی و پلیس بسیار ناقص است. مقامات محلی گاهی قتل‌های ناموسی را با عنوان خودکشی یا مورد مفقودی ثبت می‌کنند. نظام قانونی، در برخی نقاط، جای خود را به آیین‌های قبیله‌ای داده‌است. خاموش کردن فعالان زن بسیار آسان‌تر از مقابله با مردان قاتل است. درست مثل زمانی که گروهی از زنان در عربستان سعودی تلاش کردند پناهگاه‌هایی در شهرهای بزرگ احداث کنند و به دستور «محمد بن سلمان»، پادشاه سعودی به زندان افتادند.

نظرات جامعه عرب در این مورد، قابل اندازه‌گیری نیست زیرا برگزاری نظرسنجی در بسیاری از نقاط منقطه ممنوع است. اما در سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ «عرب بارومتر» یک نظرسنجی در ۶ کشور منطقه برگزار کرد. طبق این نظرسنجی، مردم «قتل‌های ناموسی» را بیشتر از «تمایلات نامعمول جنسی» می‌پذیرند. در بیشتر نقاط عرب‌های جوان‌تر، بیشتر از والدین‌شان از قتل‌های ناموسی چشم‌پوشی می‌کنند.(نمودار را ببینید)

این نتایج، در خیابان‌ها و فضای مجازی این کشورها نیز منعکس شده است. جایی که مخالفان قتل‌های ناموسی را به ترویج روابط نامشروع و هنجارهای غربی متهم می‌کنند.

طی سال گذشته، بازه اقداماتی که منجر به قتل‌های ناموسی شده گسترده‌تر شده است. زنان به دلیل آرایش کردن و یا چت‌ کردن آنلاین به قتل رسیده‌اند. ماه گذشته زنی در عربستان سعودی به دلیل داشتن حساب کاربری در «اسنپ چت» توسط برادران خود به قتل رسید و زمانی که خواهرش در فضای مجازی نوشت که جسد بی‌جانش به صحرا سپرده شده،‌ پلیس او را بازداشت کرد. در طول قرنطینه‌های کووید-۱۹، خشونت علیه زنان افزایش یافته است. خانم «مخلد» می‌گوید: «هیچ زنی حس امنیت ندارد. مردان از مجازات قتل قسر در می‌روند.

مجموعه‌ای از اتفاقات نشانگر این هستند که عربستان سعودی، کماکان فاصله بسیار زیادی با معیارهای حقوق بشری دارد. قتل‌های سیاسی،‌صدور فرمان حذف خبرنگاران و فعالان اجتماعی، جنگ‌افروزی در منطقه و … همه و همه گواه این موضوع است که تنها نفوذ اقتصادی و مالی بلامنازع عربستان است که می‌تواند از مشروعیت سیاسی و بین‌المللی پادشاهی سعوذی در دیدگاه مردم جهان محافظت کند.

ممکن است به این مطالب نیز علاقمند باشید

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.