۳ هزار میلیارد از جیب مردم به کیسه صدا و سیما

مجلس اینترنت را گران می‌کند؟

اینترنت گران می‌شود یا نه؟ این پرسشی است که این روزها پاسخ‌های متناقضی به آن داده می‌شود. پاسخ وزارت ارتباطات به این سوال مثبت است اما مجلس می‌گوید چنین اتفاقی رخ نخواهد داد. در واقع مجلس در جریان بررسی لایحه بودجه ۱۴۰۰، مالیات بیشتری را بر گردن اپراتورهای تلفن همراه گذاشته اما هم‌زمان در قانون اجازه افزایش قیمت اینترنت مصرفی را به آن‌ها نداده است. وزارت ارتباطات معتقد است چنین مصوبه‌ای منجر به تعطیلی یا افت کیفیت اپراتورها خواهد شد. کار وقتی بالا می‌گیرد که پای صداوسیما هم غیرمستقیم به مصوبه مجلس باز شده است و این واکنش‌ها در روزهای گذشته را چندبرابر کرده است. مجلسی‌ها تصویب کردند که سه هزار میلیارد تومان حاصل از افزایش مالیات اپراتورها خرج تولید و نظارت بر محتوای فضای مجازی و فعالیت‌های فرهنگی شود. نکته اینجاست که نظارت بر محتوای فضای مجازی به صورت انحصاری در اختیار سازمان تنظیم مقررات صوت و تصویر فراگیر وابسته به صداوسیما است. به این ترتیب ۳ هزار میلیارد به جیب صداوسیمایی می‌رود که نتوانسته در سال‌های اخیر در فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی جایی برای خود باز کند. این رقم حدود ۴۰۰ میلیارد تومان از بودجه صداوسیما در سال ۱۴۰۰ بیشتر است و به نظر می‌رسد نمایندگان با دادن چنین امتیازی می‌توانند بیش از پیش از حمایت این سازمان برای پوشش رسانه‌ای گسترده برخوردار شوند.

ماجرا چیست؟

پیش از تصویب بند «ی» تبصره شش لایجه بودجه،‌ وزارت ارتباطات ابراز امیدواری کرد که نمایندگان با آن مخالف می‌کنند. این تبصره می‌گوید «حق‌الامتیاز و حق‌السهم دولت از کارور(اپراتورهای) ارائه دهنده خدمات مخابراتی به میزان ده درصد (۱۰%) افزایش یافته و به حساب درآمد عمومی ردیف ۱۳۰۴۰۴ نزد خزانه داری کل واریز می شود.»‌ جمله پایانی مصوبه نیز تاکید می‌کند که «کارورهای ارائه دهنده خدمات اجازه افزایش تعرفه اینترنت مصرفی را در سال ۱۴۰۰ ندارند». بر این اساس مالیات اپراتورها که در واقع سهم دولت از درآمد آن‌ها محسوب می‌شود، از ۲۸ به ۳۸ درصد می‌رسد. این افزایش ۱۰ درصدی سه هزار میلیارد تومان درآمد از آن دولت می‌کند اما دولت هم موظف است آن را طبق مصوبه مجلس «هدف حمایت از تولید و محتوا و فعالیت‌های فرهنگی و نظارت در فضای مجازی هزینه» کند. محمدجواد آذری جهرمی در نخستین واکنش خود به این مصوبه گفت که «تصویب این بند در تبصره ۶ بودجه موجب افزایش چشمگیر قیمت بسته‌های اپراتورها خواهد شد.» حسین فلاح جوشقانی، ‏معاون وزیر ارتباطات و رئیس سازمان تنظیم مقررات هم در همین زمینه نوشت: «با مصوبه امروز مجلس، قیمت اینترنت گران خواهد شد و توسعه اینترنت در مناطق محروم نیز متوقف خواهد شد.» به گفته جوشقانی درآمد اپراتورها «مستقیما به تعرفه وابسته است» و افزایش درآمد خزانه و پرداخت به صداوسیما «حتما با رشد قیمت اینترنت مواجه خواهد شد». البته درست یک روز پس از این آغاز مناقشه دولت و مجلس وزیر ارتباطات تاکید کرد که اجازه افزایش قیمت اینترنت را نخواهد داد. اما همزمان گفت: «چطور می‌شود به بنگاه اقتصادی گفت مالیات را ۱۰ درصد بالا ببر اما به تعرفه دست نزن. ما آن‌قدر ریاضی‌مان خوب نیست که بدانیم چطور می‌شود مالیات بالا برود و قیمت تکان نخورد؛ این اتفاق فقط یک فرمول دارد، این‌که بنگاه تعطیل شود.»

قانون فقط شامل «ایرانسل» می‌شود؟

در چنین شرایطی مصوبه مجلس ممکن است شامل همه اپراتورهای تلفن همراه نیز نشود. چرا که اپراتورها قراردادهایی با دولت در این زمینه منعقد کرده‌اند که تا سال آینده منقضی نمی‌شود. به گفته مهدی طغیانی سخنگوی کمیسیون اقتصادی فقط اپراتور «ایرانسل» است که مشمول این قانون خواهد شد. طغیانی همچنین گفته که مشخص نیست منابع حاصل از این درآمد به صداوسیما برسد و چنین موضوعی هنوز در مجلس مطرح نشده است. در حالی که بسیاری تاکید کردند مصوبه مجلس به صورت غیرمستقیم منابع را به صداوسیما اختصاص داده است. مصوبه مجلس البته هر چند به تصویب رسیده اما مخالفانی هم داشته است. مخالفان دو نکته عمده را مطرح کرده‌اند. نخست اینکه قیمت‌گذاری دولت بر خدمات و کالاها منجر به بی‌اعتمادی بخش خصوصی برای سرمایه‌گذاری می‌شود. علت دوم مطرح شده هم گسترش فعالیت‌های آموزشی، اقتصادی و غیره بر بستر اینترنت به‌دلیل شیوع کرونا است. به همین دلیل نمایندگان مخالفت تاکید کردند در چنین شرایطی افزایش مالیات ممکن است منجر به تغییر قیمت و کیفیت خدمات اپراتورها شود.

۳ هزار میلیارد به جیب کدام سازمان‌ها می‌رود؟

از سوی دیگر امروز سازمان‌های بسیاری به وجود آمدند که با بودجه عمومی در فضای مجازی فعالیت می‌کنند. به این ترتیب هدف مجلس یعنی «تولید و محتوا و فعالیت‌های فرهنگی و نظارت در فضای مجازی» کمک به چنین سازمان‌هایی است که پیش از این هم ردیف‌های بودجه کلانی برای آن‌ها در نظر گرفته می‌شد. بودجه سازمان صداوسیما در سال ۱۴۰۰ دو هزار و ۶۱۹ میلیارد تومان است. همچنین دولت اجازه دارد تا در صورت مجوز از مقام معظم رهبری، تا سقف ۱۵۰ میلیون یورو از منابع ورودی سال ۱۴۰۰ صندوق توسعه ملی را به صورت تسهیلات ارزی یا تضمین دولت، «برای توسعه کمی و کیفی برنامه های تولیدی، پویانمایی، مستند، فیلم و سریال» در اختیار صداوسیما قرار دهد. با قیمت فعلی یورو این رقم معادل ۷۰۰ میلیارد تومان است. اما حتی اگر ۳ هزار میلیارد درآمد حاصل از افزایش مالیات اپراتورها به صداوسیما هم نرسد، به سازمان‌های مشابه این نهاد خواهد رسید. سازمان فضای مجازی سراج دیگر نهادی است که عرصه آموزش و تولید محتوای فضای مجازی فعالیت می‌کند و وابسته به سپاه پاسداران است. در بخش «درباره ما»‌ این سازمان آمده که سراج «میعادگاه افسران جنگ نرم» است. دیگر نهاد حاکمیتی فعال دراین بخش سازمان «هنری رسانه‌ای اوج» است. این سازمان نیز وابسته به سپاه پاسداران است و در حوزه سینما و رسانه فعالیت‌های گسترده‌ای انجام می‌دهد. در این بین سازمان‌های دیگر هم وجود دارند که در عرصه تولید محتوای فضای مجازی فعال هستند اما نامی از آن‌ها در میان نیست. بنابراین به نظر می‌رسد ۳ هزار میلیارد تومان در آمد دولت از افزایش مالیات قرار در چنین سازمان‌هایی مورد استفاده قرار بگیرد.

به نظر می‌رسد تقابل دولت و مجلس یازدهم ادامه خواهد داشت و مصوبات بودجه‌ای هم جزیی از آن است. اما باید دید که وزارت ارتباطات چقدر بر موضع خود و افزایش پیدا نکردن قیمت اینترنت اصرار می‌کند. البته مصوبات مجلس در نهایت باید تایید شورای نگهبان را هم بگیرد تا تبدیل به قانون شود.

ممکن است به این مطالب نیز علاقمند باشید

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.