امکان خرید سهام بانک‌ها توسط خارجی‌ها

ابلاغ دستورالعمل چگونگی تملک سهام بانک‌ها

«عبدالناصر همتی» رییس کل بانک مرکزی، در جدیدترین یادداشت اینستاگرامی خود درباره «دستورالعمل تملک سهام بانک‌ها» و موارد مربوط به آن نوشت. اگر چه او به زمان تصویب و ابلاغ دستورالعمل مذکور اشاره نکرد اما بررسی بخش «مقررات ناظر بر فعالیت» وب‌سایت بانک مرکزی نشان می‌دهد که «شورای پول و اعتبار» در جلسه ۱۲ شهریور ماه سال جاری خود، به پیشنهاد بانک مرکزی و به استناد ماده (۱) قانون اصلاح اجرای سیاست‌های کلی اصل ۴۴ قانون اساسی، این دستورالعمل را در ۲۲ ماده و ۵ تبصره تصویب و ابلاغ کرده است.

اهداف طرح

بر اساس دستورالعمل مذکور، اجرای حاکمیت شرکتی و حمایت جدی از حقوق سپرده‌گذاران و سهامداران و ثبات و سلامت بانکی از اهداف این طرح عنوان شده است. از این رو سهامداران عمده باید تا پایان سال نسبت به تعیین تکلیف میزان مجاز سهامداری واگذاری سهام مازاد خود اقدام کنند.

بر پایه مواد ۷ تا ۹ دستورالعمل چگونگی تملک سهام بانک‌ها، تملک بیش از ۳۳ درصد سهام بانک، برای هر مالک واحد (اشخاص حقیقی یا حقوقی دارای روابط مالی، خویشاوندی، نیابتی، وکالتی یا مدیریتی) ممنوع بوده و تملک سهام بین ۱۰ تا ۳۳ درصد، فقط با تایید بانک مرکزی مقدور است.

مهلت قانونی

بر اساس ماده ۱۸ دستورالعمل، مالک واحدی که دارنده سهام هر يک از موسسات اعتباری بيش از حدود مجاز است باید ظرف مدت حداکثر شش ماه نسبت به اخذ مجوز لازم برای هر سطح، اقدام و يا مازاد سهام خود را واگذار کند.

سلب حق رای و حق تقدم برای تخلف‌کنندگان

بر اساس ماده ۱۹ دستورالعمل مذکور، مالک واحدی که پس از سپری شدن مهلت‌های تعيين شده در اين دستورالعمل، بدون مجوز لازم، همچنان دارنده سهام هر يک از موسسات اعتباری به ميزانی بيش از حدود مجاز باشد، نسبت به مازاد سقف مجاز، در مجامع عمومی صاحبان سهام مؤسسه اعتباری ذی‌ربـط حق  رای نخواهد داشت و طبق اعلام بانک مرکزی حق رأی ناشي از سهام مازاد در مجامع عمومی بـه «وزارت امـور اقتصادي و دارایی» تفويض مي‌شود. همچنين، درآمدهاي حاصل از سود سهام توزيع شده و حق تقدم فروش رفته نسبت به سهام مازاد، مشمول ماليات با نرخ  100 درصد خواهد بود.

مالک واحد خارجی

فصل چهارم این دستورالعمل به نحوه تملک سهام توسط مالک واحد خارجی (غير ايرانی) پرداخته است. بر اساس ماده ۱۰، اشخاص حقيقی خارجی و يا اشخاص حقوقی غيردولتی خارجی می‌توانند بـا رعايت شـرايط موضوع ماده (۹) حسب مورد و پس از اخذ مجوزهای موضوع ماده (۸)، اقدام به تملک سرمايه موسسه اعتباری کنند. البته در ماده ۱۲ تاکید شده که تملک سهام موسسه اعتباری توسـط اشـخاص خـارجی در سـطوح بـيش از 10 درصـد تا ۲۰ درصد و بيش از 20 درصد تا 33 درصد با موافقت هيأت عامل بانک مرکزی مجاز است.

همچنین طبق ماده ۱۳ این دستورالعمل، تملک سهام موسسه اعتباری توسط دولت‌های خارجی و اشـخاص حقـوقی دولتی خارجی، ممنوع است.

نظارت بر اجرا

بر اساس ماده ۶ این دستورالعمل، بانک مرکزی، جهت انجام بررسی‌های لازم در چارچوب مفاد اين دستورالعمل، در فواصل زمانی حداکثر سه ماهه، نسبت به دريافت فهرست سهامداران داراي بيش از يک درصد سهام موسسه اعتباری همراه با اطلاعات کامل مربوط به آنها از «سازمان بورس و اوراق بهادار» اقدام می‌کند.

موارد ابطال سهام

بر اساس ماده ۲۱ این دستورالعمل، بانک مرکزی می‌تواند با تصميم هيأت انتظامی بانک‌ها، مجوز تملک سهام توسط مالک واحد در سطوح بيش از 10 درصد را ابطال کند. برخی از اهم موارد ابطال، به شرح زير است:

۱- ارایه اطلاعات نادرست و گمراه‌کننده یا مدارک و اسناد غيرمعتبر؛

۲- مالک واحد در تصميمات هيأت مديره مؤسسه اعتباری، بر خلاف قوانين و مقررات مربوط در جهت منافع شخصی خود اعمال نفوذ کند؛

۳- تملک سهام موسسه اعتباری توسط مالک واحد، منافع سپرده‌گذاران و ساير اعتباردهندگان موسسه اعتباری و يا ثبات و سلامت آن و يا شبکه بانکی را در معرض خطر قرار دهد و

۴- مالک واحد بر خلاف قوانين و مقررات مربوط و يا با ايجاد زمينه انحصار به نفع خود، از منابع موسسه اعتباری استفاده كند و يا تعادل ميان منابع و مصارف موسسه اعتباری را بر هم زند.

قوانین سخت‌گیرانه‌تر

«کامران ندری» اقتصاددان و عضو پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی در این خصوص به «فراز» گفت: «موارد مطرح شده در این بخشنامه در ضوابط بانک مرکزی از گذشته وجود داشته و در حال حاضر بحث عملیاتی شدن آن به صورت جدی مطرح است.»

ندری افزود: «رقمی که بانک مرکزی برای تملک سهام بانک‌ها تعیین کرده برای اشخاص حقیقی ۵ درصد و برای اشخاص حقوقی ۱۰ درصد است و برای تملک بیشتر باید این مساله به بانک مرکزی ارجاع شود و بانک مرکزی در این خصوص نسبت به قبل با سخت‌گیری بیشتری عمل خواهد کرد.»

ممکن است به این مطالب نیز علاقمند باشید

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.