پیشنهاد 20 سال شدن سن سربازی

سعیدرضا عاملی، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، پیشنهاد داده سن سربازی از ۱۸ به ۲۰ سال افزایش یابد. او در نشستی با موضوع بررسی کنکور با حضور چند تن از روسای دانشگاه‌های کشور از همکاری شورای عالی انقلاب فرهنگی با ستاد کل نیروهای مسلح درخصوص ساماندهی خدمت نظام وظیفه خبر داد. عاملی در این نشست گفت: «باید فشار از روی دوش جوانان برداشته شود یعنی آن‌ها نباید پس از پایان دبیرستان مجبور به انتخاب بین سربازی و دانشگاه باشند»

البته سردار کمالی رییس اداره سرمایه انسانی سرباز ستاد کل نیروهای مسلح می‌گوید تاکنون هیچ طرح از سوی شورای عالی انقلاب فرهنگی به ستاد کل ارایه نشده است. او در پاسخ تلویحی به پیشنهاد عامی، از دستگاه‌های مختلف خواسته اگر طرحی در مورد سربازی دارند، قبل از رسانه‌ای کردن موضوع، آن را به ستاد کل نیروهای مسلح ارئه بدهند.

بر اساس قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تمام مردان بالای ۱۸ سال ایرانی به جز مواردی که استثنا شده‌اند، باید به خدمت سربازی بروند.در حال حاضر طول خدمت وظیفه در ایران ۲۱ ماه است، اما خدمت در مناطق محروم ۲۰ ماه و در مناطق مرزی ۱۹ ماه است. سربازان به ارگان‌های مختلفی فرستاده می‌شوند از جمله ارتش، سپاه، نیروی انتظامی، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، سازمان زندان‌ها و سازمان میراث فرهنگی.

پیشینه خدمت سربازی اجباری در ایران

اعزام به خدمت سربازی مردان در ایران برای اولین بار در سال ۱۳۰۴ اجباری شد. پس از تشکیل اداره کل «احصائیه و سجل احوال» در این سال، وزیر جنگ قانون نظام وظیفه عمومی و احضار به خدمت زیر پرچم را به مجلس پیشنهاد داد. بر اساس این قانون همه مردان ۲۱ ساله باید به اجبار به خدمت سربازی اعزام می‌شدند. این قانون در ۱۶ خرداد سال ۱۳۰۴ به تصویب مجلس شورای ملی رسید. همچنین قانونی برای تعیین جمعیت حقیقی کشور و ثبت احوال آنان وضع شد. پس از تصویب قانون خدمت اجباری شعبه سربازگیری در سازمان ارتش به دایره نظام اجباری تبدیل شد. دایره نظام اجباری در سال ۱۳۰۵ به اداره نظام اجباری ارتقا یافت. این اداره در سال ۱۳۰۷ به اداره نظام وظیفه عمومی تغییر نام داد.

در سال 1335 امور سربازگیری از ارتش جدا و به وزارت کشور واگذار شد. البته اجرای این قانون به علت آماده نبودن وزارت کشور تا مهرماه سال 1341 به تعویق افتاد .سرانجام از 29 اسفند سال 1343 امور نظام‌ وظیفه به ژاندارمری کل کشور محول شد. در تاریخ 30 دی 1344 لایحه قانونی انتقال افسران و درجه‌داران و اموال نظام‌وظیفه به ژاندارمری کشور به تصویب دو مجلس شورا و سنا رسید. از این تاریخ به بعد اداره کل مرکزی به نام «اداره وظیفه عمومی» خوانده شد.

قانون نظام وظیفه عمومی از زمان تصویب تا انقلاب اسلامی ایران تغییر چندانی نداشت. پس از انقلاب بر اساس تغییرات سازمانی و تشکیلاتی در ارتش قوانین مربوط به خدمت اجبای نیز تغییر کرد. در ۲۹ مهر ماه سال ۱۳۶۳ قانون خدمت سربازی مشتمل بر 67 ماده و 57 تبصره در مجلس شورای اسلامی تصویب شد و در تاریخ هشتم آبان سال 1363 به تایید شورای نگهبان رسید. ۲۷ سال بعد در آبان ماه سال ۱۳۹۰ قانون اصلاح موادی از قانون خدمت وظیفه عمومی 90 به تصویب مجلس هشتم رسید و پس از تایید شورای نگهبان در دوم آبان، 20 روزبعد از سوی رییس‌جمهوری ابلاغ شد.

طرح فروش خدمت سربازی

اولین بار درآذر ماه سال ۱۳۷۷ برای مقطعی سه ساله سربازان مجاز شدند تا با پرداخت مبالغی از خدمت سربازی معاف شوند. در آن زمان مبلغ خرید سربازی بین یک میلیون و ۸۰۰ تا سه میلیون و ۱۰۰ هزار تومان در نظر گرفته شد و ۳۵۰ هزار نفر سربازیشان را خریدند.

در ۳۰ آذر ۹۳ دولت یازدهم دربند «ط» تبصره شانزده لایحه بودجه پیشنهادی خود مبنی بر فروش دوره سربازی مشمولانی که ۱۰ سال غیبت دارند را به مجلس داد. در این بند بودجه آمد: به دولت اجازه داده می‌شود تا کلیه مشمولان خدمت وظیفه عمومی را که «بیش از ۱۰ سال» غیبت دارند با پرداخت دریافت جریمه مدت زمان غیبت، معاف نماید..

در لایحه بودجه سال ۱۳۹۵، دولت پیشنهاد معافیت با پرداخت جریمه برای افراد با پنج سال غیبت را داد اما ستاد کل نیروهای مسلح با آن مخالفت کرد و مدت غیبت هشت سال را پیشنهاد داد. در نهایت کمیسیون تلفیق مجلس با هشت سال موافقت کرد. مبلغ جریمه نیز بین ۱۰ تا ۵۰ میلیون تومان بر اساس مدرک تحصیلی تعیین شد.. هرچند برخی نمایندگان به دلیل تبعیض به‌وجود آمده به خاطر توانایی ثروتمندان در خرید سربازی مخالف این طرح بودند. البته دارندگان این نوع معافی مجاز به نمایندگی مجلس، عضویت در شوراهای اسلامی و انتصاب در سمت‌های مدیریتی نیستند.. این قانون تا سال ۹۷ اجرا می شد اما هم‌اکنون دیگر امکان خرید خدمت سربازی وجود ندارد.

چه راه‌هایی برای کاهش مدت زمان خدمت وجود دارد؟

طول خدمت مشمولان غیرغایب از چهار طریق کاهش می‌یابد. مشمولان دارای فرزند به ازای هر فرزند سه ماه کسر خدمت خواهند داشت. نخبگان نیز بنابر شرایط و قوانین بنیاد ملی نخبگان مشمول کسر خدمت خواهند شد که می‌تواند از دو ماه تا معافیت کامل باشد. فرزندان ایثارگران نیز بر اساس شرایط ایثارگر ممکن است مشمول کسری خدمت یا معافیت از خدمت شوند. کارکنان وظیفه غیربومی در مناطق امنیتی غیردرگیر، مناطق عملیاتی مناطق محروم و بد آب‌وهوا مدت زمان خدمتشان به ۱۹ ماه و مدت زمان خدمت کارکنان وظیفه در مناطق جنگی و امنیتی درگیر به ۱۸ماه کاهش می یابد.

علاوه بر شرایط فوق کسانی که سابقه بسیجی فعال داشته باشند، حداکثر تا ۶ ماه کسر خدمت می‌گیرند. این افراد می‌توانند در سپاه خدمت کنند. گفته می‌شود شرایط سربازانی که در سپاه خدمت می‌کنند نسبت به سایر سربازان بهتر است.

در سال‌های گذشته سربازان بر اساس میزان تحصیلاتشان نیز مشمول کسر از خدمت می‌شدند اما این قانون دیگر ملغی شده است. البته هرچه میزان تحصیلا فرد بالاتر باشد درجه بالاتری خواهد داشت. بر اساس قانون خدمت وظیفه عمومی افرادی که دارای مدرک کارشناسی ارشد به بالا باشند به درجه ستوان سوم و ستوان دوم، افرادی که دارای مدرک کارشناسی باشند به درجه گروهبان یکمی و افرادی که دارای مدرک کاردانی باشند به درجه گروهبان دوم و سوم نائل می‌شوند. دارندگان دیپلم نیز به درجه سرجوخه می‌رسند. سربازان صفر نیز از بین دارندگان مدارک پایین‌تر از دیپلم انتخاب می‌شوند

 سربازان چقدر حقوق می‌گیرند؟ 

به گزارش ایسنا موسی کمالی، رئیس اداره سرمایه انسانی سرباز ستادکل نیروهای مسلح، با اشاره به اینکه حقوق سربازان وظیفه برابر قانون باید حداقل ۶۰ و حداکثر ۹۰ درصد حداقل حقوق کارکنان نیروهای مسلح باشد می‌گوید: « امسال حداقل حقوق کارکنان پایور یک میلیون و ۸۷۵ هزار و ۶۰۰ تومان است که ۶۰ درصد آن برابر یک میلیون و ۱۲۵ هزار و ۳۶۰ تومان و ۹۰ درصد آن حدوداً معادل یک میلیون و ۶۸۸ هزار تومان است که این مبلغ با توجه به درجه سربازان به آنان تعلق می‌گیرد»

با این وجود حقوق سربازان با طول مدت ۲۱ ماه خدمت نیز حداقل ۲۲۵ هزار تومان برای سرباز یا ناوی و حداکثر ۳۳۷ هزار و ۶۰۰ تومان برای ستوان یکم پزشک یا ناوبان یکم پزشک است. همچنین حق تأهل و فرزند به این مبالغ افزوده خواهد شد. حق عائله‌مندی سربازان متأهل همچون کارمندان دولت حدود ۱۷۱ هزار تومان به عنوان حق همسر و ۴۴ هزار و ۵۰۰ تومان به ازای هر فرزند به سربازان متأهل تعلق می‌گیرد. از مبالغ ذکر شده، معادل یک درصد بابت بیمه عمر و حوادث، ۱۶ هزار و ۸۰۰ تومان بیمه تکمیلی و هزینه بهداشت و درمان کسر خواهد شد. رئیس اداره سرمایه انسانی سرباز ستادکل نیروهای مسلح می‌گوید سربازان امریه نیز از همین قانون تبعیت می‌کند.

 اجبار یا اختیار؟

در حال حاضر در ۱۱۲ کشور جهان اساسا سربازی اجباری وجود ندارد.  در ۲۸  کشور سربازی اجباری یک سال و کمتر است.۲۰ کشور سربازی اجباری ۱۸ ماه و یا بیشتر و غیرانتخابی همراه با به کارگیری در امور عملیاتی نظامی دارند. همچنین ۱۴ کشور سربازی انتخابی، ۱۵ کشور از ترکیب نیروهای داوطلب و اجباری و بالاخره ۸ کشور صرفا در امور مدنی یا به صورت نظامی غیرمسلح از نیروی سرباز استفاده می‌کنند.

یکی از مهم‌ترین انتقادات به خدمت سربازی اجباری‌بودن آن است.  منتقدان خدمت سربازی دلایل دیگری مانند طولانی بودن زمان خدمت سربازی، متناسب نبودن دستمزد، ایجاد مشکلاتی در اشتغال، تحصیل و ازدواج را از دلایل مخالفت و انتقاد خود نسبت به خدمت سربازی عنوان می‌کنند.

 

 

 

 

ممکن است به این مطالب نیز علاقمند باشید

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.