فرصت بزرگ اقتصادی راهپیمایی اربعین

آیین شیعی گردهمایی اربعین حسینی، علاوه بر رخدادی مذهبی، می‌تواند به عنوان یک فرصت بزرگ برای رونق اقتصادی شهرهای مسیر زایران نیز تلقی شود.

اگرچه سابقه برگزاری گردهمایی اربعین در شهر نجف و کربلا با حضور زائران داخلی و خارجی قدمتی کمتر از 10سال دارد اما روند تعداد شرکت‌کنندگان در این واقعه بزرگ جهان تشیع در همین چند سال چنان صعودی بوده که امکانات لجستیکی دو کشور ایران و عراق هم امسال نتوانست جوابگوی حضور میلیون‌ها نفر در مساحت جغرافیایی به وسعت 800کیلومتر باشد.

نقطه مشترک اغلب شرکت‌کنندگان در این رویداد، سفر زمینی است که همین نکته می‌تواند موجب رونق اقتصادی در شهرهای منتهی به منطقه مرزی در غرب ایران شود. اما این درآمدزایی فقط به این شهرها و مردمان مرزنشین خلاصه نمی‌شود چراکه جابجایی، اسکان و تغذیه این جمعیت میلیونی از گوشه‌گوشه ایران به سمت نوار مرزی کشور می‌تواند دیگر بخش‌ها را هم منتفع کند.

به‌عنوان نمونه درآمد بیمه از محل اعزام زائران اگر ۲میلیون زائر به عراق سفر کنند و در سامانه سماح ثبت‌نام کنند با هزینه نفری ۱۷هزار تومان، مبلغی حدود ۳۴میلیارد تومان می‌شود؛ رقمی که به‌تازگی حجت‌الاسلام احمد محمدی، مسوول کمیته فرهنگی ستاد اربعین حسینی اعلام کرده است.

درآمد میلیاردی هلال‌احمر و ارتباطات سیار

در مثالی دیگر می‌توان به درآمدی که از محل مکالمه‌های تلفنی و استفاده زائران از اینترنت به‌دست می‌آید، اشاره کرد. در این‌باره چند روز پیش شرکت ارتباطات سیار ایران اعلام کرد: «از روز سه‌شنبه ۱۶ مهر تا روز جمعه سوم آبان‌ماه سال جاری، تعرفه مکالمه مشترکان همراه اول با ایران دقیقه‌ای ٣٢٠٠تومان، مکالمه دریافتی و تماس با شماره عراقی دقیقه‌ای ۲۱۰۰تومان، ارسال پیامک ٩٠٠تومان و هر مگابایت اینترنت همراه ۸۵۰تومان محاسبه می‌شود.» که با توجه به حضور میلیونی افراد در این رویداد فرهنگی مذهبی، در یک‌ جمع‌بندی می‌توان به رقم قابل‌توجهی از درآمدزایی حاصل از این نیاز زائران به این خدمات دست یافت.

آنطور که آمار رسمی نشان می‌دهد درآمد هلال‌احمر از اربعین هم میلیاردی است چراکه زائران برای سفر به عراق در ایام اربعین از طریق ثبت‌نام در سامانه سماح حدود ۲۲هزار تومان پرداخت می‌کنند که از این میزان ۱۵هزار تومان حق بیمه زائر است و هفت هزار تومان نیز بر اساس مصوبه ستاد اربعین به هلال‌احمر برای ارایه خدمات بهداشتی و درمانی به زائران اختصاص می‌یابد. خبری که اوایل ماه جاری رییس مرکز پزشکی حج و زیارت جمعیت هلال‌احمر به ایرنا گفته است.

این‌ها فقط چند نمونه از درآمدزایی حاصل از این گردهمایی میلیونی را در بازه‌ای کوتاه نشان می‌دهد اما چون هر سال تکرار می‌شود این اعداد و ارقام اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند. با این توضیح که اگرچه ویزای عراق «رایگان» شده اما سفر اربعین «رایگان» نیست.

به‌عنوان مثال، هزینه گذرنامه طبق آخرین اطلاعاتی که نیروی انتظامی منتشر کرده، حدود ۱۵۰هزار تومان است که زنان متاهل حدود ۳۰هزار تومان بابت اجازه‌نامه محضری از طرف همسر، اضافه بر این مبلغ پرداخت می‌کنند.

بخش دیگری از هزینه‌های این سفر مربوط به «جابه‌جایی» زائران می‌شود بنابراین شرکت‌های اتوبوسرانی، قطارها، هواپیماها هم در این میان درآمدزایی خودشان را دارند. مثلا نرخ بلیت اتوبوس از شهرهای مختلف ایران تا شهر مرزی مهران از ۶۰ تا ۲۰۰هزار تومان برای هر نفر است. قیمت بلیت اتوبوس از شهرهای مختلف کشور تا کرمانشاه، نزدیک به مرز خسروی نیز از ۴۵ تا ۱۴۰هزار تومان است. برای رسیدن به اهواز به‌منظور دسترسی به مرزهای جنوبی(شلمچه و چزابه)، از نزدیک‌ترین شهر تا دورترین آن به اهواز و آبادان، کرایه هر نفر با اتوبوس از ۲۲ تا ۱۲۵هزار تومان است.

۱۰درصد سفرها، هوایی است

داده‌های شرکت‌های هواپیمایی نیز نشان داده تا به حال ۱۰درصد سفرهای اربعین، هوایی انجام شده اما همین درصد پایین، بیشترین اثرگذاری را در تغییر و تعیین نرخ بلیت هواپیما داشته است و با این‌که هر سال اربعین نرخ مصوبی برای مسیرهای هوایی تعیین شده اما با نزدیک شدنِ این مناسبت، بلیت هواپیما در مسیر عراق نیز کمیاب شده و قیمت آن‌ افزایشی کاذب داشته است.

دبیر انجمن شرکت‌های هواپیمایی اواخر شهریور امسال اعلام کرد که «قیمت بلیت پرواز اربعین تهران ـ نجف و تهران ـ بغداد، رفت و برگشت دو میلیون و ۲۰۰هزار تومان و قیمت بلیت پرواز اربعین مشهد ـ نجف و مشهد ـ بغداد به صورت رفت و برگشت دو میلیون و ۸۰۰هزار تومان تعیین شده است. قیمت بلیت یک طرفه پرواز اربعین از تهران به نجف یک میلیون و ۱۰۰هزار تومان و از مشهد به نجف یک میلیون و ۴۰۰هزار تومان است.»

به گفته مقصود اسعدی‌سامانی «این قیمت‌ها برای بلیت پرواز اکونومی است و بلیط بیزینس همچنان به صورت آزاد قیمت‌گذاری خواهد شد و قیمت بلیت کودکان زیر ۱۲سال هم ۷۵درصد قیمت بلیت بزرگسالان است.»

اما بخشی از جمعیت میلیونی زائران قطار را برای این سفر خود انتخاب می‌کنند به‌طوری که قطار، پس از اتوبوس‌ بیشترین حجم مسافران را در اربعین دارد. به‌عنوان مثال قیمت قطار در مسیر تهران ـ همدان، که دسترسی به مرزهای مهران و خسروی را تسهیل می‌کند، نشان می‌دهد هر نفر برای بلیت یکطرفه در این مسیر مبلغی در حدود ۴۷ تا ۵۶هزار تومان می‌پردازد. قیمت بلیت یکطرفه قطار از شهر مشهد نیز حدود ۱۹۰هزار تومان است. نرخ بلیت قطار یکطرفه و یکنفره مشهد ـ اندیشمک نیز حدود ۱۶۸ و ۲۳۴هزار تومان است. قیمت بلیت این قطار از تهران تا اندیمشک برای هر نفر در مسیر یکطرفه، حدود ۹۰هزار و ۱۱۱هزار تومان است.

این اعداد و ارقام درحالی است که باید گردش مالی حاصل از این زائران برای راه‌آهن را در سایر مسیرها از اقصی نقاط ایران به سمت شهرهای مرزی درنظر گرفت آن‌وقت این شرکت هم سهم چشمگیری از این واقعه دارد.

سرو 300میلیون پرس غذا 

نکته بعدی درباره زائران گردهمایی اربعین «تغذیه» آنان است. اگر تعداد شرکت‌کنندگان در راهپیمایی امسال را 20میلیون نفر در نظر بگیریم و هر فرد سه وعده غذا مصرف کند؛ روزانه 60میلیون پرس غذا مصرف می‌شود حال به فرض اینکه هر فرد حداقل پنج روز در سفر باشد یعنی 300میلیون پرس غذا در این ایام سرو می‌شود که وظیفه تهیه و توزیع آن به عهده 10هزار و 700موکبی است که از بصره تا کربلا حضور دارند. این آمار و درآمدزایی ناشی از این بخش از سفر زائران درحالی است که «تغذیه» آن‌ها را عراق انجام می‌دهد که البته این کشور توانایی تامین حجم عظیمی از برنج، رب، روغن و گوشت را ندارد پس راهی جز واردات آن از خارج وجود ندارد. نگاهی به اخبار منتشر شده در این‌باره نشان می‌دهد «عمده روغن مصرفی موکب‌ها از سعودی، مرغ از ترکیه و بلغارستان، آب‌های معدنی از اردن و ایران، لبنیات از ایران، ترکیه و عربستان و برنج از پاکستان و هند تامین می‌شود.»

این اتفاق درحالی رخ داده که وقتی صفر تا صد این واقعه عظیم در دست ایرانی‌هاست باید ایران این بخش از ماجرا را هم به‌عهده می‌گرفت تا سود خود را از آن ببرد. یک عضو اتاق بازرگانی ایران در این‌باره به ایلنا گفته است: «حضور روسای موکب‌ها در ایران یک حرکت هوشمندانه بود و به دنیا این پیغام را رساند که این مراسم برای ایران است اما سوال این است آیا کسی از وزارت صمت یا سازمان توسعه تجارت با این افراد جلسه‌ای برگزار کرد؟ آیا این فضا مهیا نبود که به مدیران این موکب‌ها اعلام شود که به طور مثال رب گوجه‌فرنگی آن‌ها با قیمت مناسب و مخصوص این ایام از ایران تامین خواهد شد؟ آیا در این راهپیمایی باشکوه شیعیان و زائران باید روغن سعودی یا مرغ ترکیه مصرف کنند آن هم در حالی که چه به لحاظ کیفی و چه به لحاظ کمی، امکان تهیه و تولید آن در کشور ما وجود دارد.»

گردش 1.5میلیارد دلاری واحدهای تولیدی

به گفته علی شریعتی «گردش مالی حداقل 1.5میلیارد دلاری آن هم در عرض 10روز چنان شوک مثبتی به واحدهای تولیدی ما وارد خواهد کرد که باعث خواهد شد یک شیفت به فعالیت کارخانه‌ها اضافه شود. در وضعیتی که حتی پاکبانان ما وظیفه نظافت شهرهای نجف و کربلا را به‌عهده دارند و امسال نیز خودروهای مسافری ایرانی برای کمک به جابه‌جایی زائران از مرز به نجف وارد عراق شدند و مقوله امنیت نیز که از سال‌های قبل در دست نهادهای امنیتی ایرانی بوده پس چرا تغذیه زائران نباید توسط شرکت‌های ایرانی انجام شود.»

نکته مهم دیگری که این عضو اتاق بازرگانی ایران توضیح داده و می‌تواند پایان‌بندی مناسبی برای این گزارش باشد. شریعتی می‌گوید: «ادامه‌دار بودن این فرآیند باید ایران را ترغیب به فرصت‌سازی کند. ما با این روش ذائقه عراقی‌ها را سمت محصولات ایرانی سوق می‌دهیم و پس از پایان مراسم اربعین عراقی‌ها تشویق می‌شوند که از محصولات ایرانی استفاده کنند به طور مثال صاحب یک موکب که فعال مواد غذایی است در صورت رضایت و استقبال مردم، خرید خود را از واحدهای ایرانی انجام خواهد داد به جای اینکه از ترکیه یا عربستان کالا خریداری کند.»

ممکن است به این مطالب نیز علاقمند باشید

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.