بانکداری ایران در گردنه FATF

مخالفت ها با پیوستن به کارگروه اقدام مشترک سیاسی است

فراز: موضوع FATF هر چند در کشور ما به یک مناقشه بحث‌برانگیز سیاسی تبدیل شده و سردرگمی‌هایی نیز برای جامعه و اقتصاد ایران به همراه داشته اما نگاهی کوتاه و گذرا به این مسأله در ابعاد بین‌المللی و تجارب دیگر دولت‌ها در قبال آن نشان می‌دهد که آنقدرها هم موضوعی پیچیده نیست. روشن‌ترین شاهد این موضوع هم لیست کشورهای غیرهمکار FATF می‌باشد که هم اکنون تنها شامل کره شمالی می‌شود. به عبارتی پذیرش شروط FATF برای کشورها و تبعات سرباز زدن از این کار آنقدر مسأله واضح و آشکار است که به گواه لیست کشورهای عضو همکار این کارگروه، هیچ اقتصاد قابل ملاحظه‌ای در دنیا حتی به سمت پذیرش کمترین ریسک از این جهت نیز نرفته است.

جدال های تکراری

جدل بر سر لوایح چهارگانه که با نام FATF  مشهور شده، حالا به مرحله تازه ای رسیده است. صف آرایی گروه های سیاسی بر سر این لایحه که مدتی بود خاتمه یافته بود با خبر آخرین اولتیماتوم کارگروه اقدام مشترک دوباره بالا گرفت.  واضح است که موضوع FATF در میدان منازعات سیاسی به مثابه یک ابزار گروکشی فرض شده و در چنین فرآیندی تاکنون بلاتکلیف مانده است. به نظر می‌رسد حداقل بخشی از تاکتیک مخالفان داخلی FATF ناظر به پیچیده کردن موضوع و غیرقابل فهم کردن آن برای عموم مردم باشد تا از این طریق سایه‌ای از یک تهدید و خطر بزرگ در نظر افکار عمومی ساخته شود. اما این موضوع ابعاد بسیار ساده و روشنی هم دارد که طیف مخالفان در قبال آن هیچ توضیحی نداده‌اند. تا اینجای کار بسیاری از مقامات دولتی، از شخص رئیس جمهوری و وزیرامور خارجه گرفته تا وزرای دیگر و رئیس کل بانک مرکزی در چند مقطع بر یک موضوع مهم تأکید داشته‌اند و آن اینکه حتی کشورهای دوست و همکار ایران نظیر چین، روسیه، ترکیه، عراق و هند نیز به مقامات مختلف کشورمان اعلام کرده‌اند که در صورت عدم پذیرش شروط FATF نمی‌توانند مراودات بانکی و مالی و همکاری‌های اقتصادی خود را با ایران ادامه دهند. دریافتن حقیقت این موضوع نیز با مطالعه اسناد مرتبط با FATF کار چندان دشواری نیست. اما این همان چیزی است که در موضع و گفته‌های مخالفان FATF کمتر مورد اشاره قرار می‌گیرد. این طیف عموماً در استنادات و تفاسیر خود به حالت‌ها و مثال‌هایی فرضی ارجاع می‌دهند. حال آنکه اگر عمیقاً برای اثبات موضع مخالف خود در قبال FATF استدلال منطقی دارند بهتر است یک بار به این سؤال پاسخ دهند که دلیل پیام مکرر کشورهای نامبرده که در بسیاری از موارد نیز مشکل سیاسی خاصی با ایران ندارند و اتفاقاً با کشورمان در یک جبهه قرار گرفته‌اند، چیست؟ آیا بازیگرانی چون چین و روسیه نیز مانند امریکا در موضع دشمنی با ایران چنین موضوعی را مطرح کرده‌اند؟ موضوع بعدی این است که رفتن به ورطه شرایطی که حتی دوستان بین‌المللی ایران را هم از  همکاری و شراکت با کشورمان باز می‌دارد، دقیقاً به نفع چه کسانی خواهد بود؟

خود تحریمی پس از تحریم ظالمانه
«سید رضا سلامی» ، اقتصاددان در همین باره و با اشاره به تحریم‌های آمریکا علیه ایران گفته که «در حال حاضر اقتصاد ایران به دلیل تحریم‌های ظالمانه قفل است، چه برسد به این که شرایط FATF را هم نپذیریم. در این شرایط مجاری کوچکی که برای مبادله با کشورهای دیگر و بانک‌های بین‌المللی داریم هم از بین می‌رود و این نکته‌ای نیست که برای مخالفان FATF قابل درک نباشد.»

وی در گفت و گو با ایسنا با اشاره به صادرات غیر نفتی ایران گفت: «در حال حاضر ایران به برخی از شرکت‌های کوچک در دنیا که تحریم روی آنها اثر ندارد، صادرات غیر نفتی دارد و همچنین با بانک‌های کوچکی که آمریکا روی آنها تاثیر ندارد، مبادلات بانکی دارد، اما چنانچه شرایط FATF را نپذیریم، دیگر نمی‌توانیم اعتبار اسنادی کسب کنیم و همچنین مبادله بانکی داشته باشیم.»

این اقتصاد دان با تاکید بر اینکه در حال حاضر رقم صادرات غیر نفتی ما نسبت به اقتصاد کشورمان کوچک نیست گفت:« اگر FATF تصویب نشود همین میزان را هم از دست  خواهیم داد و از سوی دیگر امکان توسعه‌ی صاردات غیر نفتی را هم از دست می‌دهیم.»وی ادامه داد: «در حال حاضر با تحریم نفت باید بر صادرات غیر نفتی متمرکز شویم و پتانسیل‌ آن هم در کشور  وجود دارد. کالاهای زیادی داریم که غیر نفتی هستند و امکان رشد دارند و می‌توانند صادر شود، اما اگر FATF تصویب نشود این مجراهای کوچک را هم از دست می‌دهیم. در واقع با عدم تصویب FATF به فشار آمریکا کمک می‌کنیم».

با توجه به اظهارات کارشناسان بانکی ، اقتصاددانان و همچنین اخطارهای جدی رییس بانک مرکزی به نظر می رسد بهمن ماه سال جاری ، به یکی از مهم ترین ماه های پیش روی بانکداری ایران تبدیل خواهد شد. بحران جدی بانکی اکنون بیش از همیشه خود را نشان می دهد و اگر هر چه سریعتر در راستای منافع ملی برای پیوستن به FATF اقدام نشود ، بانکداری ، انتقال پول و اقتصاد ایران با چالشی جدی تر از قبل مواجه خواهد شد.

ممکن است به این مطالب نیز علاقمند باشید

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.