ارزآوری پتروشیمی‌ها نیازمند شفافیت

وزیرنفت خواستار کمک بانک ها به پتروشیمی ها شد

وزیر نفت درحالی خواستار همراهی بیشتر بانک‌ها در تامین مالی طرح‌های پتروشیمی شده که بنا به گفته رییس‌کل بانک مرکزی، پتروشیمی‌ها ۲۰درصد نیاز ارزی را تامین می‌کنند و در سامانه نیما نیز حدود ۵۳درصد عرضه ارز متعلق به پتروشیمی‌هاست. پرسشی که مطرح می‌شود این است که با توجه به سود بالای واحدهای پتروشیمی، چرا بیژن زنگنه همچنان خواستار نگاه حمایتی بانک‌ها به این بخش است؟

افزایش صادرات محصولات پتروشیمی ایران درحالی در سال جاری و سال‌های قبل حکم برگ برنده‌ را برای مسوولان گمرکی و نفتی کشور در اوج تحریم‌ها داشته است که در این سال‌ها همچنان برخی از واحدهای پتروشیمی از بحران خوراک یا همان مواد اولیه صحبت می‌کنند و مدعی هستند که اگر اوضاع اقتصاد بهبود نیابد، مجبور به تعطیلی و توقف خط تولید خواهند شد اما اعداد و ارقام مربوط به تجارت خارجی در این حوزه بیانگر موضوع دیگری است.

افزایش 23درصدی صادرات فقط در یک ماه

خرداد ماه همین امسال بود که مدیرکل گمرک منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس‌جنوبی اعلام کرد که «در این ماه افزون بر ۱.۵میلیون تن کالا و محصولات تولیدی فقط از گمرک منطقه ویژه پارس‌جنوبی صادر شده که نسبت به ماه قبل آن ۲۳درصد افزایش داشته است.» با این توضیح که پارس‌جنوبی بزرگترین مجموعه صنعتی تولیدی کشور است که نقش مهم و تاثیرگذاری در تامین گاز مصرفی و تولید انواع محصولات جانبی و صادراتی دارد.

از طرفی، به‌دلیل مشکلات صادرات نفت ایران، دولت در دو سال اخیر تمرکز بیشتری روی صادرات غیرنفتی دارد و ماحصل آن اعداد و ارقامی است که گاهی از سوی مسوولان مربوطه درباره صادرات غیرنفتی و پتروشیمی منتشر می‌شود. با این وضع، به‌نظر می‌رسد واحدهای پتروشیمی به اندازه کافی «سودده» هستند، حتی میزان سودآوری‌شان از قبل نیز بیشتر شده است. پرسشی که همچنان بی‌پاسخ مانده این است که بخش بزرگی از این سودها چگونه به چرخه اقتصاد وارد می‌شود و به صنعت و سامانه‌ ارزی نیما بازمی‌گردد؟ اگر باعث رونق اقتصاد شده‌اند و ناجی دولت در سال‌های فشار حداکثری ناشی از تحریم‌ها، پس چرا این واحدهای پتروشیمی همچنان نیم‌نگاهی به بانک‌ها دارند درحالی که خود باید ارزآوری و درآمدزایی برای کشور داشته باشند.

تولید 100میلیون تن محصول تا 1400

حالا که صادرات محصولات غیرنفتی همچون فرآورده‌های پتروشیمی از افتخارهای سال‌های اخیر ایران شده؛ نکته‌ای که در سخنان اخیر وزیر نفت هم قابل‌مشاهده است. زنگنه روز گذشته در دیدار رییس‌جمهوری با فعالان صنعت پتروشیمی به مناسبت گرامی‌داشت روز صنعت پتروشیمی ایران اعلام کرد: «از ابتدای دولت یازدهم تاکنون، کار کم‌نظیری در توسعه پتروشیمی و جلوگیری از خام‌فروشی انجام گرفته که این عملکرد در جهش دوم پتروشیمی منعکس شده است؛ ظرفیت تولید صنعت پتروشیمی تا سال ۱۴۰۰ به ۱۰۰میلیون تن می‌رسد که نشان‌دهنده رشد تقریبا دو برابری آن در هشت سال (دولت‌های یازدهم و دوازدهم) خواهد بود.»

به گفته وزیر نفت «درآمد صنعت نیز به حدود ۲۵میلیارد دلار می‌رسد و به این ترتیب در بخش ارزشی نیز رشد بیش از دو برابری را شاهد خواهیم بود، بنابراین اصطلاح «جهش» شایسته چنین عملکردی است.»

از سوی دیگر، رییس کل بانک مرکزی نیز با بیان اینکه صنایع پتروشیمی، پیشتازان تامین ارز مورد نیاز کشور هستند، گفته است: «پتروشیمی‌ها ۲۰درصد نیاز ارزی را تامین می‌کنند و در سامانه نیما نیز حدود ۵۳درصد عرضه ارز متعلق به پتروشیمی‌هاست.»

تاثیر ارزآوری قابل‌توجه در گردش تجارت

به گفته عبدالناصر همتی «برای واردات کالاهای مورد نیاز کشور ۲۹میلیارد دلار نیاز ارزی بود که رقمی قابل‌توجه است. مدیران پتروشیمی‌ها در شرایط سخت فشار و تحریم در تامین ارز سامانه نیما کمک‌های بسیار شایانی داشتند و با این روند در آینده می‌توانند در گردش تجارت کشور تاثیرگذار باشند.»

تاکید رییس کل بانک مرکزی بر این است که «پتروشیمی‌های کشور در سامانه نیما پیشتاز بوده‌اند و به‌خوبی به تعهدهای خود عمل کرده‌اند، به‌گونه‌ای که ۹۲درصد تعهد صادراتی خود را تا پایان مردادماه اجرا کرده‌اند و این رقم از نظر بانک مرکزی رقمی قابل‌قبول است.»

این عملکرد «جهشی» پتروشیمی‌ها درحالی است که فقط سال گذشته و تنها در مدت پنج ماه، پتروشیمی‌ها مبلغی بیش از ۶میلیارد دلار «ارزآوری صادراتی» داشته‌اند اما سوالی که همان موقع نیز از سوی رسانه‌ها مطرح شد و همچنان بی‌پاسخ ماند این است که چرا این سرمایه ارزی وارد سامانه نیما نشد؟ آن موقع اعلام شد که فقط حدود ۳.۵میلیارد یورو ارز وارد سامانه نیما شده است.

ضرورت شفافیت درآمدها

این‌ها درحالی است که در تازه‌ترین سخنان وزیر نفت به این نکته هم اشاره شده که در سال‌های اخیر خوراک برای پتروشیمی‌ها به‌خوبی تامین شده است. به گفته زنگنه «به برکت توسعه پارس‌جنوبی و دیگر طرح‌ها و دریافت خوراک بیشتر از سوی مجتمع‌های پتروشیمی، تولیدات این صنعت افزایش یافت و به‌رغم فشار تحریم، پتروشیمی‌ها وضع قابل قبولی داشته‌اند.»

همه این‌ها حکایت از این دارد که ارزآوری پتروشیمی‌ها به شکل مطلوب بوده و همچنان نیز ادامه دارد. با وجود چالش‌های متعدد بانک‌ها چرا همچنان وزیر نفت خواستار حمایت‌های بانکی است و یکی از مسایل مهم و نیازمند توجه در صنعت پتروشیمی را بحث تامین مالی می‌داند و خواستار همراهی بیشتر بانک‌ها در تامین مالی طرح‌های پتروشیمی شده است.

شاید بهتر باشد درآمدزایی و ارزآوری واحدهای پتروشیمی با توجه به سهم چشمگیر آن‌ها در سال‌های اخیر برای اقتصاد ایران با شفافیت بیشتری همراه باشد تا ابهامی هم در این حوزه باقی نماند.

ممکن است به این مطالب نیز علاقمند باشید

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.