تاراج خاک ایران برای شیخ نشین‌های خلیج فارس

انتشار فیلمی درباره قاچاق خاک کشاورزی در فضای مجازی دوباره این پرونده قدیمی را به جریان انداخته؛ هرچند که معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی گفته است: «گزارشی درباره قاچاق خاک کشاورزی نداریم» اما یک عضو کمیسیون کشاورزی در این‌باره به «فراز» می‌گوید: «درباره قاچاق خاک از جزایر جنوبی ایران و دماوند به کشورهای حوزه خلیج‌فارس شنیده‌ام که ضرورت ورود جدی‌تر دستگاه‌های نظارتی را نشان می‌دهد». موضوعی که به اعتقاد بهروز دهزاد، فعال محیط زیست نیز در گفت‌وگو با «فراز» قاچاق خاک غنی ایران کثیف‌ترین کار است چراکه تشکیل یک سانتی‌متر خاک 700سال زمان می‌برد».

درچند سال اخیر درحالی موضوع قاچاق خاک هرازگاهی به صدر اخبار ایران تبدیل می‌شود که مسوولان مرتبط تاکنون وجود این پدیده را یا رد کرده‌اند یا گفته‌اند «گزارش‌ها غیررسمی است». حالا هم در این‌باره ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها دست به دست شده که معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی با اعلام اینکه گزارشی دریافت نشده به شکلی آن را رد کرده است. هرچند به گفته علی‌مراد اکبری «این فیلم با همکاری ریاست‌جمهوری،‌ وزارت اطلاعات و سایر دستگاه‌های امنیتی مورد بررسی قرار گرفت».

این مقام دولتی در وزارت کشاورزی درباره صحت‌وسقم و اینکه نتیجه این بررسی چه بوده اطلاعات جزیی‌تری ارایه نکرده است. یک عضو کمیسیون کشاورزی مجلس نیز در این‌باره می‌گوید: «آماری در زمینه قاچاق خاک ندارم اما اگر انجام شده کار غیرقانونی است که باید با آن برخورد شود. شنیده‌ام که خاک از جزایر جنوبی ایران و دماوند به کشورهای حوزه خلیج‌فارس قاچاق می‌شود اما گزارش موثقی به دستم نرسیده است». به گفته راضی نوری «قاچاق نه‌تنها در مورد خاک که در موارد دیگر هم وجود دارد دستگاه‌های نظارتی و کنترل ورود و خروج از مرزهای کشور باید با دقت بالاتری انجام می‌شود».

دلالی ایران را فرا گرفته است

موضوعی که یک کارشناس محیط زیست نیز به آن اشاره می‌کند و می‌گوید: «دلالی ایران را فرا گرفته است؛ از خرید نان گرفته تا همین خاک که دلالی در این حوزه نیز وجود دارد. این افراد از یک منبع قدرت برخوردار و درحال سوءاستفاده از آن هستند. در واقع، این دلالان به سیستم وصل هستند که می‌توانند مراحل مختلف برداشت، بار و انتقال خاک از مرز را انجام دهند».

با این حال عضو فراکسیون محیط زیست مجلس می‌گوید: «تا سندی نباشد نمی‌توان گفت قاچاق خاک به صورت سازمان‌یافته درحال انجام است».

پاسخ دهزاد به این اظهارنظر راضی این است که «چند دهه است که قاچاق خاک به کشورهای حوزه خلیج‌فارس درحال انجام است. از آبادان تا خلیج گواتر به‌ویژه در بلوچستان که بنادر کوچک زیاد دارد و همچنین بنادر پارس‌جنوبی، سنگ و خاک زیادی از این مناطق درحال قاچاق است. با چشمان خودم دیدم که این‌ها را با کامیون حمل می‌کنند و با قایق‌های بارکش بسیار بزرگ که در جزایر لنگر انداخته‌اند به جابه‌جایی خاک ایران به کشورهای حوزه خلیج‌فارس می‌پردازند».

خاک غنی ایران؛ خاک سترون منطقه خلیج‌فارس

پرسشی که مطرح می‌شود این است که چرا خاک ایران و چرا کشورهای منطقه خلیج‌فارس؟ این کارشناس محیط زیست در پاسخ به این سوال‌ها می‌گوید: «خاک ایران از نظر کیفیت و انواع، فوق‌العاده غنی است و این ویژگی به‌دلیل پستی بلندی‌هایی که در ایران وجود دارد. خاک ایران املاح مختلفی دارد از عناصر ریز گرفته تا عناصر عمده و مغزی، برای همین است که انواع محصولات کشاورزی و باغی در این سرزمین به‌عمل می‌آید».

به گفته دهزاد «حالا هر کشوری هر خواسته‌ای که در این زمینه داشته باشد خاک موردنظر خود را می‌تواند در ایران پیدا کند و بخرد. به‌عنوان مثال، دماوند خاک آتش‌فشانی دارد؛ از لحاظ گوگردی غنی است و این خاصیت به‌ویژه برای فعالیت‌های باغداری عالی است».

قاچاق توسط افراد بی‌هویت و بی‌وطن

تاکید این فعال محیط زیست بر این است که «شیخ‌نشین‌های خلیج‌فارس به اصلی‌ترین چیزی که نیاز دارند خاک است؛ خاک آن‌ها سترون است و این خطری است که ایران را تهدید می‌کند برای همین افراد بی‌هویت و بی‌وطنی پیدا شده‌اند که از این فرصت سوءاستفاده می‌کنند و خاک عزیز ایران را به قیمت مفت به خواستارانش می‌فروشند. این کثیف‌ترین کاری است که می‌تواند از سوی فردی که خودش را ایرانی می‌داند سر بزند. صادر کردن هر نوع خاک چه صنعتی چه کشاورزی، ممنوع است. برای آب می‌توان چند راه جایگزین پیدا کرد اما خاک جایگزین ندارد».

این وضعیت درحالی است که راهکار نماینده مردم در مجلس دهم برای جلوگیری از قاچاق خاک این است که «مجموعه‌های اطلاعاتی، بازرسی و نظارتی کشور جدی‌تر وارد قضیه شوند چراکه برای تشکیل یک سانتی‌متر خاک باید حداقل 200سال زمان بگذرد که همین اهمیت خاک را نشان می‌دهد باید از فرسایش، قاچاق و انباشت بی‌رویه خاک مفید که اثر مثبتی در کشاورزی ایران می‌تواند داشته باشد، جلوگیری شود، چه برسد به اینکه مجموعه‌ای بخواهند با همکاری یکدیگر خاک را قاچاق کنند».

نبود سیستم متمرکز تصمیم‌گیری

به اعتقاد راضی «این قاچاق ظلم در حق سرمایه‌های ذخیره‌ای کشور است بنابراین گشت‌های جهاد کشاورزی، سازمان بازرسی، اطلاعاتی و امنیتی مرتبط با کشاورزی و غذایی مساله حیاتی است».

او درحالی از تصویب قانون لایحه حفاظت خاک در مجلس با هدف جلوگیری از مواردی مثل قاچاق یاد می‌کند که دهزاد مشکل را نبود سیستم متمرکز تصمیم‌گیری می‌داند. به اعتقاد این فعال محیط زیست «تصمیم‌گیری‌ها در هر حوزه حکومت محلی ایجاد کرده در نتیجه منبع قدرت در یک شهر با شهر دیگر ارتباطی ندارد. به عبارت دیگر، حکومت خودش کارهای غیرقانونی را انجام می‌دهد و تعدد مراکز تصمیم‌گیری و اجرایی وجود دارد یعنی ملوک الطوایفی شده است».

دهزاد معتقد است: «باید اراده قوی در حکومت برای جلوگیری از قاچاق خاک به وجود آید. دولت و مجلس باید قوانین لازم را به‌شدت وضع و اجرا کنند. از طرفی، به مردم اطلاع و آگاهی دهند تا در صورت مواجهه با این مساله آن را به مراکز قابل اعتماد اطلاع دهند و به شکل نهادهای مردمی اقدام کنند تا جلوی چنین موارد غیرقانونی گرفته شود».

همه این سخنان نشان‌دهنده این است که نتایج قاچاق خاک فاجعه‌بار خواهد بود. بهتر است مسوولان به‌جای سال‌ها انکار و رد این اتفاق، هرچه زودتر دست به کار شوند تا برای آیندگان هم خاکی از این وطن باقی بماند با این توضیح که «جلوی ضرر را هر وقت بگیری منفعت است».

ممکن است به این مطالب نیز علاقمند باشید

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.