سایه بی‌پولی بانک‌ها بر سر تولید

سهم صنعت از دریافت تسهیلات بانکی 30 درصد است

 

رکود تولید اتفاق جدیدی نیست، اما آنچه در این باره قابل تامل به تظر می‌رسد ، ادامه دار شدن  این رکود با توجه به وعده‌ها برای رونق تولید است. از سوی دیگر در آسیب شناسی مشکلات عدیده‌ای که بخش صنعت با آن دست و پنجه نرم می‌کند، بحران نقدینگی این بخش در کنار افزایش هزینه‌های تولید، کلاف بحران صنعت در ایران را پیچیده‌تر کرده است.

آمارها می‌گویند سهم صنایع کشور از تسهیلات بانکی ۳۰ درصد است. شاید همین  آمار کافی باشد تا درک کنیم تسهیلات به جای آنکه درمان باشد به درد بزرگی برای صنایع تبدیل شده است.

بر اساس گزارش  بانک مرکزی مجموعه بانک‌ها در حالی طی ۱۱ ماه  سال گذشته نزدیک به ۲۹۲ هزار میلیارد تومان تسهیلات به بخش‌های مختلف اقتصادی پرداخته‌اند که تنها  ۳۰ درصد از این تسهیلات در اختیار  بخش صنعت قرار گرفته است؛ یک سناریوی تکراری که هر سال صنایع  را بی‌پول تر از سال قبل می کند.

۳۰ درصد را با گره‌هایی که یقه صنعت ایرانی را گرفته است مقایسه کنید آن وقت حتما برای شما هم این پرسش به وجود می‌آید که چگونه صنعت می‌تواند با این نیم نگاه کوچک کوه بزرگ گرفتاری‌هایش را جا به جا کند.

بانک‌ها توان تسهیلات دهی ندارند؟

حتی با استناد به آمارهای رسمی می‌توان فهمید در حالی که نگاه تولید کنندگان در کشور برای تامین نقدینگی به دست نظام بانکی است، اما  بانک‌ها نیز به دلیل  بحران نقدینگی ناشی از انباشت مطالبات معوق، توان تسهیلات دهی خود را از دست داده‌اند.

از سوی دیگر، بسیاری از آگاهان اقتصادی بحران مالی نظام بانکی کشور را غرق شدن آن ها در بنگاهداری می‌دانند، اگر چه پرداختن به این موضوع هدف گزارش پیش رو نیست، اما نکته قابل تاملی است که آسیب‌شناسی آن می‌تواند گره‌های بی‌شماری را از کلاف پیچیده مشکلات اقتصادی باز کند.

نقش  صنعت در رشد اقتصادی ؟

برآورد اظهار نظر کارشناسان اقتصادی و دست‌اندرکاران تولیدی حکایت از این نکته دارد که صنایع کشور سال‌هاست  در دور باطل بی‌پولی افتاده‌اند. استدلال کارشناسان ناظر به تاثیر گذاری شاخص صنعت در رشد اقتصادی کشور طی سال‌های گذشته تاکنون است.

با استناد به آمارهای رسمی بانک مرکزی، سال 98، سهم صنعت در رشد اقتصاد کشور حدود 2 درصد گزارش شد.  این عدد در سال 97،  منفی 4.7 درصد بوده است. حتی با رشد سهم صنعت از تولید ناخالص داخلی در بازهر زمانی سال 97 تا 98، اما این سهم  این بخش در مجموع همچنان کمتر از بخش نفت و حوزه خدمات است.  طی 5 سال گذشته تاکنون رشد اقتصادی با احتساب نفت، کمتر میانگین حدود 5 درصد بوده است

صنایع کوچک نادیده گرفته شده‌اند

اما این همه ماجرا نیست؛  افزایش هزینه‌های صنایع از یک‌ سو و ناهماهنگی به تخصیص منابع مالی به صنایع بزرگ و کوچک از سوی دیگر، به ملغمه‌ای در اقتصاد ایران تبدیل شده است. صاحبان صنایع کوچک سال‌هاست گلایه می‌کنند که از سوی دولت‌ها نادیده گرفته می‌شوند و جایگاهی در توسعه صنعتی کشور ندارند.

کارشناسان چه می‌گویند؟

در این باره اظهار نظرهای متفاوتی از سوی دست‌اندرکاران حوزه صنعت شنیده می‌شود.  رضا رنجبر، یکی از فعالان حوزه صنعت، در این رابطه به «فراز» می‌گوید : «لازم نیست توسط تولید داخلی تامین شود. موضوعی که باید به آن پرداخت این است که اساساً هر دولتی که بر سر کار آمد نتوانست تعریف درستی از صنایع بزرگ و کوچک در کشور به دست دهد».

تعریف صنایع کوچک چیست؟   

به گفته این فعال حوزه صنعت: «بر اساس استانداردهای بین‌المللی و طبق آنچه در تعریف صنایع در دنیا وجود دارد، صنایع در ایران به ۲ بخش بزرگ و کوچک تبدیل می‌شوند. صنایع خرد به آن دسته از بنگاه‌های اقتصادی گفته می‌شود که ظرفیت تولیدشان بالای ۲ میلیون تن باشد و صنایعی که بیش از این ظرفیت تولید کنند، در گروه صنایع بزرگ قرار می‌گیرند. تعریف نادرست سرمنشاء همه مشکلاتی است که به آن اشاره شد». او در ادامه برای مصداقی شدن اظهارنظر خود این‌طور توضیح داد: «وقتی تعریف درستی از صنایع در کشور وجود نداشته باشد در تخصیص و توزیع منابع مالی به صنایع نیز انحراف ایجاد می‌شود».

چرا رکود عمیق شد؟

دلایل رکود صنایع در ایران بسیار متفاوت است، اما شاید بتوان گفت برآیند کلی آن است که همه موارد مطرح‌شده از سوی تحلیلگران اقتصادی و صنعتی صحیح است چراکه تحریم، عملکرد ناقص نظام بانکی، افزایش هزینه‌های تولید، واردات بی‌رویه و قاچاق دست به دست هم داده‌اند تا تولید در ایران به مساله‌ای بغرنج برای اقتصاد تبدیل شود. دلایل روشن است اما اینکه دولت‌ها چه تدبیری برای حل مشکل تولید بیندیشند موضوعی است که باید منتظر ماند و نتایج آن را دید.

ممکن است به این مطالب نیز علاقمند باشید

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.