چشم‌های منتظر برای واریز سهام عدالت

دلایل تاخیر واریز فروش ۳۰ درصد از سهام عدالت، واکاوی شد

یک چشم به پیامک واریز سهام عدالت و چشم دیگر به بالارفتن هر روزه ارزش سهام. این روایت صدها هزار نفر در این هفته‌هاست که درخواست فروش ۳۰ درصد سهام عدالت خود را ثبت کرده‌اند اما از یک سو خبری از واریز این مبلغ به حساب‌هایشان نیست و از سوی دیگر، شاهد بالارفتن ارزش سهام‌شان هستند. حالا در حالی که سازمان خصوصی سازی می‌گوید دلیل این، تاخیر طبیعی است و پروسه واریز زمان بر، اما محسن علیزاده، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس به فراز گفته که «واریز این مبلغ زمان زیادی نیاز ندارد و اگر وزارت اقتصاد توجیه منطقی برای تاخیر نداشته باشد، باید به مردم خسارت بدهد.»

آغاز فروش ۳۰ درصد سهام عدالت

از زمان آغاز اعلام آزاد سازی سهام عدالت تا امروز، در این سه ماه، احتمالا هر آن‌چه دلتان بخواهد از سهام عدالت شنیده‌اید. از انتخاب شیوه‌های سهامداری مستقیم و غیر مستقیم تا امکان فروش ۳۰ درصدی سهام و آغاز خرید و فروش در بورس.

حالا دو ماه‌ای است که اعلام شد مشمولان سهام عدالت که روش مستقیم را برای مدیریت سهام خود انتخاب کرده‌اند می‌توانند با مراجعه به بانک‌ها و یا کارگزاری‌ها نسبت به فروش ۳۰ درصد سهام خود اقدام کنند. این درحالی است که طبق وعده‌های مسئولان ظرف هفته‌های آینده شرکت‌های سرمایه گذاری استانی هم وارد بورس می‌شوند و سهام‌دارانی که روش غیرمستقیم را انتخاب کرده‌اند نیز می‌توانند نسبت به فروش سهام خود اقدام کنند.

پیش از این، میلیون‌ها نفر در ماه‌های اخیر در برابر دفاتر پیشخوان دولت صف بستند تا با دریافت کد بورسی خود، بتوانند سهام خود را در بورس مدیریت کنند. البته این روش، مختص آن‌هایی بود که در مهلت تعیین شده، شیوه مستقیم را انتخاب کرده بودند. آن‌هایی که شیوه غیر مستقیم را انتخاب کردند، فرمان را به همان شرکت‌های تعاونی استانی سپردند.

چند وقت بعد نیز که اعلام شد، مردم امکان فروش ۳۰ درصد از سهام خود را به صورت نقدی خواهند داشت، دوباره صف‌های طولانی، این بار در برابر شعب بانک‌ها تشکیل شود. شیوه‌های مختلف فنی نیز پیشنهاد شد تا سر انجام، مردم بتوانند بدون مراجعه به بانک‌ها، سهام خود را خرید و فروش کنند.

شیوه‌های فروش

بر اساس گزارش‌ شهرآرا، مشتریان به سه روش می‌توانند اقدام به فروش سهام عدالت خود کنند. روش نخست، روش الکترونیک است که توسط شرکت‌های نرم افزاری برای کارگزاری‌ها پیاده سازی شده و روی سایت آن‌ها قرار گرفته است. در این روش مشتری از طریق این سامانه می‌تواند ضمن رعایت ملزوماتی از قبیل اینکه شماره تلفن همراه و شماره حسابی که به نام خود فرد باشد، وارد شده و پرتفوی خود را مشاهده کند.

در این روش اطلاعات مشتری برای کارگزار ارسال می‌شود و مشتری می‌تواند درمورد فروش هر بخش از سهام تصمیم بگیرد. البته باید توجه داشته باشد که سفارشات از سی درصد از ارزش پرتفو بیشتر نشود. پس از آن سفارشات از طریق سامانه برای شرکت سپرده گذاری مرکزی ارسال می‌شود و همان روز توسط این شرکت تجمیع می‌شود. پس از آن و در روز آینده توسط کارگزار قابلیت معامله خواهد داشت.

کارگزار می‌تواند معاملات را در ساعت مقرر که در حال حاضر ۱۲:۴۵ دقیقه تا ۱۴ است به قیمت پایانی یا در معاملات بلوک طی روز انجام دهد و وجوه مربوطه را یا به حساب مشتری واریز کند یا درصورت تمایل مشتری، نزد کارگزاری بماند.

سهام‌داران باید توجه داشته باشند که پرتفوی سهام عدالت با سهم‌های دیگر یکجا نیست و دو سامانه جداگانه هستند که دارایی سهم‌شان به طور مجزا به آن‌ها نشان داده می‌شود و از دو سامانه مجزا هم قابل فروش است. یکی سامانه معاملات بر خط و دیگری سامانه سهام عدالت.

روش دوم، مراجعه حضوری است. درواقع آن دسته از سهام‌دارانی که شماره همراه ندارند یا شماره همراه به نام خودشان نیست می‌توانند از طریق مراجعه حضوری به شعب کارگزاری درخواست خود را ارسال کنند. در این روش کارگزار باید مشتری را احراز هویت و سفارش فروش سهام عدالت را دریافت کند. سپس سفارش باید از طریق سامانه برای شرکت سپرده گذاری مرکزی ارسال شود.

روش سوم، دریافت سفارش از طریق سیستم بانکی است که معمولا به صورت حضوری خواهد بود. بانک سفارشات دریافت شده را برای کارگزار ارسال می‌کند و کارگزار باید سفارشات را وارد سامانه کرده و برای شرکت سپرده گذاری مرکزی ارسال کند. این روش برای مشمولانی که برای فروش سهام خود عجله دارند، اما کد بورسی ندارند، توصیه شده بود.

تفاوت روش دریافت سفارش از طریق سیستم بانکی و از طریق نمایندگی کارگزاری‌ها در این است که زمانی که سهام‌دار از طریق بانک اقدام به فروش سهام خود می‌کند اختیاری در انتخاب سهم‌هایی که می‌فروشد ندارد. همچنین یا باید ۳۰ درصد سهام خود را بفروشد یا اصلا سهامی نفروشد. درواقع نمی‌تواند تا ۳۰ درصد سهام خود (مثلا ۲۰ درصد سهام خود) را بفروشد. اما زمانی که فرد برای فروش سهام خود از طریق کارگزاری اقدام می‌کند، مختار است هر میزان از هر یک سهام خود را انتخاب کند. مشروط بر اینکه ارزش آن از ۳۰ درصد بیشتر نشود.

توضیح وزارت اقتصاد

هرچه که از زمان ثبت درخواست فروش ۳۰ درصد از سهام عدالت گذشت، شکایت‌ها از تاخیر در واریز این ملبغ نیز بیشتر شد. وب سایت نبض بورس، برخی از این گلایه‌های مردمی را بازتاب داده است: «تو این یک ماه صد بار رفتم بانک میگن با ما نیست. با دولته هر وقت بفروشن واریزمیشه.« «رفتم بانک. متصدی میگه دست ما نیست و ما هیچ دسترسی‌ای نداریم.« «بانک میگه ما کاره‌ای نیستیم زنگ بزن ۰۹۶۰۲ زنگ زدم میگن زنگ بزن به رسیدگی به شکایات. اون‌ها هم میگن به ما ربط نداره. کی می‌دونه؟» «دو هفته قبل با ۱۵۶۹ تماس گرفتم شکایت ثبت کردم. امروز باز زنگ زدم. گفتن دو هفته دیگه منتظر باشید.»

با بالاگرفتن این انتقادات بود که برخی مقامات سازمان خصوصی سازی و بانک‌ها برای پاسخگویی وارد میان شدند. 26 خرداد ماه بود که سخنگوی ستاد آزادسازی سهام عدالت گفت: «احتمالا اشکالی در شماره شبای سهامدار وجود دارد.» فهیمی گفت: «بر اساس آمار حدود ۶۰۰ هزار نفر برای فروش ۳۰ درصد از سهام خود به بانک‌ها یا دفاتر کارگزاری مراجعه کردند که در مجموعه رقمی حدود ۹۰۰ میلیارد تومان سهم فروخته شد.» فهیمی درباره سایر علل واریز نشدن بهای سهام فروخته شده به حساب ارائه دهندگان سهام گفت: «برخی از سفارش‌های فروش هنوز فروخته نشده است.» او توضیح داد که کارگزاری‌ها بر مبنای محاسبات و در نظر گرفتن منافع سهامداران اقدام به فروش می‌کنند و به همین علت هنوز برخی از سهام فروخته نشده است. اگر بیش از ۱۰ روز از ثبت سفارش فروش گذشته، احتمالا اشکالی در شماره شبای سهامدار وجود دارد و توصیه می‌شود که سهامدار به شعبه محل ثبت، مراجعه کند تا اشکال یا ابهام موجود رفع شود.

چند روز بعد نیز در یکم تیر ماه تجارت نیوز از قول محمدحسن ابراهیمی، مدیرعامل کارگزاری بانک ملی در پاسخ به گلایه‌های مشتریان این بانک مبنی بر واریز نشدن پول فروش برگه‌های سهام عدالت گزارش داد که: «روال کار بانک ملی به این صورت است که پس از درخواست مشتریان بانک فهرستی برای کارگزاری ارسال می‌کند که به عنوان مثال ۱۰۰ هزار سهام ملی مس فروخته شود و تفکیکی با اسم و فامیل برای کارگزاری وجود ندارد.»

او تاکید دارد که کارگزاری‌ها تلاش می‌کنند که سهام مشتریان را با بهترین قیمت و در زمان مناسب بفروشند و به همین دلیل است که واریز وجوه مشتریان زمان متفاوتی دارد. او ادامه داد: «ممکن است مشتریان زمانی درخواست فروش سهام‌شان را داشته باشند که صف‌های فروش برای آن تشکیل شده و قیمت پایین آمده است. بنابراین کارگزاری دست نگه می‌دارد تا در زمان مناسب‌تری سهام را بفروشد.» ابراهیمی توضیح می‌دهد: «کارگزاری بانک‌ها مطلع هستند که فروشندگان سهام افراد کم‌بضاعت هستند و به همین دلیل تلاش می‌کنند که با بهترین قیمت سهام را به فروش برسانند. بنابراین به نفع مشتریان است که صبر کنند تا سهام‌شان با قیمت مناسب فروخته شود.»

توجیه منطقی نباشد، باید خسارت بدهید

اما برای پیگیری بیشتر ماجرا به سراغ محسن علیزاده، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس رفتیم تا انتقادات او از وزارت اقتصاد درباره تاخیر در واریز مبلغ فروش سهام عدالت را بشنویم.

علیزاده، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، در این باره به فراز گفت: «اگر وزارت اقتصاد توجیه منطقی برای دلیل این تاخیر نداشته باشد باید به مردم خسارت بدهد.» وقتی از او درباره نقش مجلس در این مسیر پرسیدیم، گفت: «مجلس از جایگاه نظارتی خود، می‌تواند وزارت اقتصاد را ملزم به پاسخگویی کند.» در ادامه خبرنگار فراز با ذکر برخی پاسخ‌های وزارت اقتصاد درباره دلیل تاخیر واریز مبلغ فروش سهام عدالت و طبیعی بودن طولانی شدن این فرآیند، نظر این نماینده مجلس را پرسید که علیزاده در پاسخ گفت: «وقتی متقاضی درخواست فروش کرده، طبیعتا بانک و کارگزاری، زمان چندان زیادی را برای واریز نیاز ندارد و این توجیه منطقی نیست.» این نماینده مجلس در گفتگو با فراز، منظور خود از خسارتی که به مردم وارد می‌شود، را این گونه توضیح داد: «بسیاری از مردم، مدت‌هاست که درخواست فروش را ثبت کرده‌اند، اما حالا ارزش سهام، روزانه بالاتر می‌رود و این موجب ضررو زیان مردم است.» علیزاده در ادامه در پاسخ به این پرسش که پس به نظر شما، دلیل این تاخیر از سوی بانک‌ها و کارگزاری‌ها چیست، گفت: «این همان سوالی است که باید به مجلس و مردم پاسخ داده شود.»

حالا باید منتظر ماند و دید که این هشدار مجلس به دولت، باعث پایان چشم انتظاری نزدیک به یک میلیون متقاضی فروش سهام عدالت خواهد شد یا خیر؟

ممکن است به این مطالب نیز علاقمند باشید

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.