معادله چند مجهولی همسان سازی

جزییات اجرایی طرح همسان‌سازی بررسی شد

ماجرایی که پس از سال‌ها، نهایتا به ایستگاه پایاانی رسیده است، حالا مدتی است، صدها هزار نفر را چشم انتظار جزییات آن کرده است. همسان سازی حقوق بازنشستگان، سرانجام با خبر واگذاری ۹ شرکت دولتی به سازمان تامین اجتماعی به ارزش ۳۲ هزار میلیارد تومان، رنگ و بوی واقعیت به خود گرفت. حالا به تازگی جزییاتی از روند اجرایی این طرح که از مهر ماه آغاز می‌شود، منتشر شده است.

پایان یک انتظار طولانی

با پرداخت ۳۲ هزار میلیارد تومان سهام شرکت‌ها، در عوض بدهی دولت به سازمان تامین اجتماعی، حالا به نظر می‌رسد، کلاف سردرگم طرح همسان سازی مستمری بازنشستگان در حال باز شدن است. طرحی که سازمان تامین اجتماعی، اگرچه مکلف به انجام آن بود، اما همواره طلب انباشه خود از دولت را بهانه‌ای برای اجرا نکردن آن می‌کرد.

چندی پیش، هیات دولت با پیشنهاد وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مبنی بر واگذاری ۳۲ هزار میلیارد تومان سهام شرکت‌های دولتی در تأدیه بدهی‌اش به سازمان تامین اجتماعی موافقت کرد. این خبری بود که محمد شریعتمداری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، آن را اعلام کرد. وزیر کار همچنین گفت: بر اساس مصوبه هیات دولت که با پیشنهاد مشترک وزارتخانه‌های تعاون، کار و رفاه اجتماعی و امور اقتصادی و دارایی صادر شد، بخشی از سهام دولت در ۹ شرکت مهم دولتی به سازمان تامین اجتماعی واگذار شد.

«دست سازمان برای اجرای همسان‌سازی حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی باز شد.» این توصیف بسیاری، پس از شنیدن خبر پرداخت بخشی از بدهی‌های دولت به سازمان تامین اجتماعی بود. حالا مقامات این سازمان می‌گویند که سازمان تامین اجتماعی متعهد است با اتکا به این منابع جدید ظرف مدت کوتاهی طی ماه‌های آتی به اجرای طرح همسان‌سازی و متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی اقدام فوری به عمل آورد.

علی اصغر بیات،  رئیس کانون کارگران بازنشسته و مستمری‌بگیر تامین اجتماعی شهرستان تهران نیز با اشاره به اختصاص ۳۲ هزار میلیارد تومان برای همسان‌سازی مستمری‌های بازنشستگان تامین اجتماعی از سوی دولت، از محل تادیه بدهی‌های سازمان تامین اجتماعی، گفت: «در سال جاری، حدود ۱۶ هزار میلیارد تومان از این مبلغ صرف همسان‌سازی و افزایش حق مسکن و بن خواروبار مستمری‌بگیران می‌شود.» علی دهقان‌کیا به ایلنا گفت: «به شکل دقیق‌تر از این میزان، حدود ۱۳ هزار میلیارد تومان برای همسان‌سازی و حدود ۳ هزار میلیارد تومان برای افزایش حق مسکن و حق بن بازنشستگان اختصاص می‌یابد.» رئیس کانون کارگران بازنشسته و مستمری‌‌بگیر تامین اجتماعی شهرستان تهران، افزود: «بنابراین با یک عدم تراز تاریخی میان مستمری و تورم مواجه شدیم. تا به حال هم فکر می‌کردیم که این دولت هم قصد تامین منابع برای همسان‌سازی را ندارد که بالاخره دولت با هدف اجرای همسان‌سازی، به تادیه بخشی از بدهی سازمان تامین اجتماعی اقدام کرد.»

ماجرای همسان سازی اما به تحولات نظام استخدامی و پرداخت مستمری بازنشستگان باز می‌گردد. حدود ۱۵ سال پیش با تصویب قانون نظام پرداخت هماهنگ و پس از آن اجرای آزمایشی قانون مدیریت خدمات کشوری، نظام استخدامی و پرداخت مستمری شاغلان و بازنشستگان کشور، دستخوش تحولاتی اساسی شد. ماجرا از این قرار بود که با تحولات اقتصادی مختلف، یک ناهمسانی آشکار در میزان دریافتی بازنشستگان و شاغلین دولتی به وجود آمده بود. بر این اساس برای مثال بازنشستگانی که سابقه و تحصیلات بالاتری داشتند نسبت به برخی از شاغلان میزان دریافتی بسیار کمتری را دارا بودند. از طرفی میان مستمری بگیران صندوق‌های مختلف بازنشستگی نیز بر اساس معیارهای قانونی از جمله سن و سختی کار و تحصیلات و سابقه، توازنی در دریافتی حقوق وجود نداشت. تا اینکه سرانجام ۳ سال پیش در مصوبه مجلس و همچنین با تصویب قانون برنامه ششم توسعه قرار شد تا سازمان تامین اجتماعی طرح همسان سازی حقوق بازنشستگان را اجرا کند.

اما در مسیر این اجرا، مشکلی عمده وجود داشت و آن هم انباشت بدهی‌های میلیاردی دولت به سازمان تامین اجتماعی بود. این سازمان که به طور غیر مستقیم با معیشت نیمی از جمعیت کشور گرده خورده است، بزرگ‌ترین پوشش دهنده مستمری بگیران کشور را بر عهده دارد. کشاکش میان دولت و سازمان برای پرداخت بدهی و اجرا نشدن طرح همسان سازی چند سالی است که بزرگ‌ترین دغدغه صدها هزار مستمری بگیر این صندوق است. اما ماجرای همسان سازی تنها متعلق به صندوق تامین اجتماعی نیست و انبوهی از بازنشستگان صندوق‌های کشوری و لشگری نیز هر سال با وعده دولت در لایجه بودجه برای همسان سازی حقوق خود با شاغلان مواجه می شوند. این‌ها همه در حالی است که بر اساس اوضاع و احوال اقتصادی کشور در سال‌های اخیر و اثر تورمی افسار گسیخته بر قیمت کالا و خدمات، عملا دریافتی میلیون‌ها بازنشسته، کفاف هزینه‌های جاری زندگی را نمی‌دهد.

جزییات طرح

چند هفته پیش و پس از خبر تسویه بخشی از بدهی‌های دولت به سازمان تامین اجتماعی و بالا رفتن امید برای اجرای طرح همسان سازی بود که محمدباقر نوبخت اعلام کرد «همسان‌سازی حقوق بازنشستگان از اول مهر اجرایی و همه پاداش بازنشستگان قبل از اتمام ماه آینده واریز می‌شود.»

حالا اما به تازگی، مدیرکل مستمری‌های سازمان تامین‌اجتماعی، توضیحاتی را درباره جزییات اجرایی این طرح اعلام کرده و به پرسش‌های فراوان مستمری بگیران پایان داده است.

ناهید حیدری گفته: «اجرای قانون متناسب‌سازی حقوق مستمری‌بگیران در کنار افزایش سنواتی و معمول حقوق این عزیزان در سال جاری منجر به افزایش مجموع حقوق و مزایای آنان بیش از تورم سال جاری شده و در برخی از اقشار مستمری‌بگیران افزایش دریافتی حتی تا ۸۰ درصد نیز انجام شده است.» مدیرکل مستمری‌های سازمان تامین‌اجتماعی همچنین گفته: «حداقل حقوق مستمری بگیرانی که با داشتن ۳۵ سال سابقه بیمه‌پردازی به مرحله بازنشستگی رسیده‌اند در اسفند سال گذشته یک میلیون و ۶۷۰ هزار تومان بود که با افزایش سالانه و متناسب‌سازی با افزایش ۸۰ درصدی به ۳ میلیون تومان رسید.» او افزود: «حداقل حقوق مستمری بگیران دارای ۳۰ سال سابقه بیمه پردازی در اسفند سال گذشته یک میلیون و ۶۶۷هزار تومان بود که با افزایش سالانه و متناسب‌سازی با ۶۸ درصد افزایش به مبلغ ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان رسید.» حیدری ادامه داد: «حداقل حقوق مستمری بگیران دارای ۲۵ سال سابقه بیمه پردازی در اسفند سال گذشته یک میلیون و ۶۶۵ هزار تومان بود که با افزایش سالانه و متناسب‌سازی با ۶۰ درصد افزایش به مبلغ ۲ میلیون و ۶۶۶ هزار تومان رسید.»

مدیرکل مستمری‌های سازمان تامین‌اجتماعی گفت: حداقل حقوق مستمری بگیران دارای ۲۰ سال سابقه بیمه‌پردازی در اسفند سال گذشته یک میلیون و ۶۶۴ هزار تومان بود که با افزایش سالانه و متناسب‌سازی با ۴۸ درصد افزایش به مبلغ ۲ میلیون و ۴۵۸ هزار تومان رسید. حیدری اظهار کرد: رعایت عدالت بیمه‌ای و انصاف در اجرای متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان به‌صورت همزمان مورد توجه قرار گرفته و فرمول متناسب‌سازی به گونه‌ای طراحی شده است که افرادی که سنوات بیمه‌پردازی بیشتری دارند در دوران بازنشستگی دریافتی بالاتری داشته باشند. وی افزود: با توجه به اینکه مبالغ متناسب‌سازی متاثر از دو فاکتور میزان سابقه پرداخت حق بیمه و دستمزد مشمول کسر حق بیمه بوده و تاریخ برقراری مستمری افراد مشمول نیز در آن تاثیرگذار است، بنابراین افراد از مبالغ متفاوتی برخوردار خواهند شد؛ به‌عنوان مثال شخصی با داشتن ۳۵ سال سابقه بیمه پردازی که مستمری آن در سال گذشته ۴ میلیون و ۹۹۵ هزار تومان بوده، پس از افزایش سالانه و متناسب‌سازی با افزایش ۴۴ درصدی مستمری وی به ۷ میلیون و ۱۷۵ هزار تومان رسیده است. حیدری ادامه داد: مستمری بگیری با ۳۰ سال سابقه بیمه‌پردازی که در سال گذشته دریافتی وی ۴ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان بوده است، پس از افزایش سالانه و متناسب‌سازی با افزایش ۳۹ درصدی دریافتی مستمری به بیش از ۶ میلیون تومان رسیده یا بازنشسته‌ای با دارا بودن ۲۵ سال سابقه بیمه‌پردازی و دریافتی ۳ میلیون و ۶۰۷ هزار تومان در سال ۱۳۹۸، پس از افزایش مربوطه با ۳۷ درصد رشد، دریافتی وی به ۴ میلیون و ۹۳۰ هزار تومان ارتقا یافته است. مدیرکل مستمری‌های سازمان تامین‌اجتماعی با بیان اینکه متوسط حقوق دریافتی بازنشستگان دارای ۲۰ سال سابقه بیمه‌پردازی در سال گذشته ۲ میلیون و ۹۱۴ هزار تومان بوده است، گفت: دریافتی این گروه از مستمری بگیران حسب مورد پس از افزایش سالانه و متناسب‌سازی با افزایش حدود ۴۰ درصدی به بیش از ۴ میلیون تومان رسیده است

اما بیان این جزییات در حالی است که به تازگی حاجی بابایی، رییس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس در نامه‌ای خطاب به محمدباقر نوبخت برای همسان‌سازی حقوق بازنشستگان غیرهیئت علمی دانشگاه‌ها و مراکز علمی و پژوهشی مشمول همسان‌سازی ۹۰ درصد حقوق شاغلان راهکار ارائه داد. حاجی بابایی در این نامه آورده است: «با توجه به تصمیم دولت مبنی بر اجرایی نمودن قانون همسان سازی حقوق بازنشستگان کشوری و لشکری در حد ۹۰ درصد حقوق شاغلین و همتراز آنها از ابتدای مهرماه سال جاری، تعدادی از بازنشستگان غیرهیات علمی دانشگاهها ومراکز علمی پژوهشی وابسته به وزارت علوم در نظام پرداخت از دامنه شمول قانون خدمات کشوری مستثنی گردیده‌اند.» او در ادامه نامه خود به رئیس سازمان برنامه وبودجه تاکید کرده است: «این گروه از بازنشستگان تابع آیین نامه مربوط به خود با عنوان «آیین نامه اداری واستخدامی کارکنان غیرهیات علمی» دانشگاه‌ها وموسسات آموزش عالی،پژوهش وفناوری، وزارت علوم می‌باشند.»

حاجی‌بابایی در این نامه پیشنهاد کرده است: «برای رفع تضییع حق این گروه از بازنشستگان همزمان با تهیه و ابلاغ جداول مربوط به همسان‌سازی حقوق، از جمله امتیاز گروه‌های شغلی ۲۰ گانه موظفین و بازنشستگان، پرداخت کارکنان دولت مصوب ۱۳۷۰ و قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب ۱۳۸۹، جدول ویژه ای برای این گروه که از آیین نامه مختص خود این گروه، به دلیل هیات امنایی بودن دانشگاه‌ها تبعیت می‌کنند، تهیه وتنظیم گردد.»

حال باید دید واکنش مستمری بگیران نسبت به اعلام جزییات این طرح چه خواهد بود و اجرایی شدن همسان‌سازی از مهر ماه، تا چه میزان به عادلانه‌تر شدن پرداخت‌ها کمک خواهد کرد؟

ممکن است به این مطالب نیز علاقمند باشید

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.