ارادتمند؛ نمکی، ظریف و جهرمی!

کدام چهره‌ها از دولت را می‌توان کاندیدای بالقوه ۱۴۰۰ به حساب آورد؟

دوباره نام‌های کاندیداهای بالقوه ۱۴۰۰ پشت هم ردیف می‌شود. حالا که روزنه‌ای برای زنده شدن برجام باز شده و شاید این جان دوباره به دولت و وزرای آن بدهد. هر چند وقت برای دولت تنگ است و «جو بایدن» هم اول بهمن (۲۰ ژانویه) اداره کاخ سفید را تحویل می‌گیرد. تازه پس از این باید دید که او به رویکرد وعده‌ داده شده درباره برجام عمل خواهد کرد یا نه. دموکرات‌ها در برنامه انتخابات ریاست‌جمهوری اعلام کردند که راهبرد متفاوتی را در سیاست‌خارجی پیش می‌گیرند که شامل ایران هم می‌شود. همین برنامه و انتخاب بایدن هم تا اینجا کافی بود تا نام محمدجواد ظریف وزیرخارجه دولت بیش از پیش در محافل مختلف برای ریاست‌جمهوری ۱۴۰۰ شنیده شود. برخی بر این باورند که دوگانه روحانی و جلیلی که سال ۹۲ با حمایت تمام و کمال اصلاح‌طلبان منجر به ریاست‌جمهور روحانی شد، می‌تواند ۱۴۰۰ نیز تکرار شود. اما از دولت فقط ظریف نیست که از او به عنوان کاندیدای بالقوه ۱۴۰۰ یاد می‌شود. محمدجواد آذری جهرمی وزیر ارتباطات که این روزها کمتر خبری از او شنیده می‌شود نیز می‌تواند یکی از مصادیق دولت «جوان حزب‌الهی» باشد. شیوع کرونا پای یک وزیر دیگر را هم بیش از دیگران و حتی همپای ظریف به عرصه عمومی کشانده است؛ سعید نمکی، وزیر بهداشت.

جان دوباره برجام و ظریف

حیات دوباره توافق‌هسته‌ای و برچیده شدن تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا اتفاقی است که بسیاری از اصلاح‌طلبان در انتتظار آن هستند. نکته اما اینجاست که دونالد ترامپ هنوز دو ماه دیگر در کاخ سفید حضور دارد و سیل تحریم‌ها را هم متوقف نخواهد کرد. هر چند در ادبیات مقامات دولتی پیروزی بایدن اتفاقی خوشایند قلمداد داده شده اما آن‌ها تاکید کردند که منتظر عملکرد بایدن درباره ایران و برجام هستند. معاون وزیرخارجه ایران در تازه‌ترین اظهارنظر خود در این باره گفته که برچیده شدن تحریم‌ها شرط بازگشت به برجام نیست بلکه «خود برجام» است. عباس عراقچی گفته که ایران فقط با آمریکا پای میز مذاکره ۵+۱ می‌نشیند و خبری از آن مذاکره دوجانبه با آمریکا نخواهد بود. تحلیل‌هایی که احتمال کاندیدا شدن محمدجواد ظریف و حمایت اصلاح‌طلبان از او را پیش‌بینی می‌کند در واقع بر عملکرد دموکرات‌ها و بایدن استوار است. اصول‌گراها هم هر چند ادعا می‌کنند که جریان اصلاحات پایگاه رای خود را از دست داده اما همچنان از وزیرخارجه دولت هراس دارند. هراسی که باعث شده تا بیشترین انتقادها و هجمه‌ها از روزهای نخست دولت تا امروز ادامه داشته باشد. البته ظریف خود بارها تکرار کرده که قصدی برای ریاست‌جمهوری ۱۴۰۰ ندارد. او حتی گفته که هیچ تخصصی در زمینه سیاست‌داخلی ندارد و فقط سیاست‌خارجی می‌داند. اما کیست که نداند در عرصه سیاست داخلی ایران نمی‌توان بر هیچ نقل قولی تکیه کرد.

وزیر جوان، دولت جوان؟

از آغاز دولت دوازدهم محمدجواد آذری جهرمی به وزیر جوان مشهور شد. وزیر جوان البته کارش را در وزارت ارتباطات از دولت یازدهم آغاز کرد و در دولت دوازدهم با پیشنهاد محمود واعظی رییس‌دفتر روحانی به وزارت رسید. جهرمی برای وزارت هم کار سختی در پیش داشت. سابقه هشت سال کار او در معاونت فنی وزارت اطلاعات باعث شد که برخی از او به عنوان چهره‌ای امنیتی یاد کنند. هر چند او در مصاحبه‌ با «اندیشه پویا» گفته بود که سال ۸۸ به دلیل «خط قرمزهای شخصی» از وزارت اطلاعات بیرون آمده است. جهرمی از آغاز کارش در وزارت ارتباطات سعی کرد رفتار متفاوتی نسبت به دیگر مقامات ارشد جمهوری اسلامی داشته باشد. او به ویژه در شبکه‌های اجتماعی حضور پررنگی داشته و به صورت مستقیم با کاربران وارد گفت‌وگو می‌شود. هر چند این حضور انتقادهایی را هم به همراه داشته که رفته‌رفته منجر به کناره‌گیری آرام جهرمی از این فضا شده است. جهرمی حتی در شیوه لباس پوشیدن نیز متفاوت از عرف معمول مقامات عمل کرد تا باز هم با واکنش‌های متفاوت روبه‌رو شود. عده‌ای این دست اقدامات او را پوپولیستی و برخی نیز از آن حمایت کردند. مجموعه این اتفاقات منجر به این شده که جهرمی به عنوان یکی از کاندیداهای بالقوه ۱۴۰۰ محسوب می‌شود. جهرمی که متولد ۱۳۶۰ حتی می‌تواند مصداقی برای «دولت جوان حزب‌الهی» آینده نیز باشد. البته برخی این احتمال را رد می‌کنند و چهره‌های نزدیک به اصول‌گرایان را مصداق این تعبیر می‌دانند.

ارادتمند، نمکی

تا قبل از کرونا نام حسن قاضی‌زاده هاشمی وزیر بهداشت دولت یازدهم در میان خیل انبوده کاندیداهای بالقوه ۱۴۰۰ شنیده می‌شد. قاضی‌زاده در دولت دوازدهم به دلیل اختلاف با دولت بر سر برنامه‌های بهداشت عمومی و بیمه استعفا داد و جای او سعید نمکی گرفت. نمکی داروساز است و اولین وزیربهداشت پس از انقلاب اسلامی لقب گرفت که پزشک نیست و در معاونت‌ امور اجتماعی و عمومی سازمان برنامه و بودجه حضور داشته است. او از این حیث نزدیک به محمدباقر نوبخت رییس سازمان برنامه و بودجه محسوب می‌شود. نمکی البته ریاست دانشگاه علوم پزشکی کاشان و کارخانه‌های داروسازی را نیز به عهده داشته است. او وقتی سکان هدایت وزارت بهداشت را به عهده گرفت رویکرد رفتاری کاملا متفاوتی اتخاذ کرد. تا جایی که برخی پیام‌های او به مقامات ارشد نظام مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفت. با شیوع کرونا اما اوضاع باز هم تغییر کرد و وزارت بهداشت تبدیل به مهم‌ترین رکن مقابله با بیماری شد. سعید نمکی وزیر بهداشت نیز در میان کار شبانه‌روزی مقابله با بحران فرصت حضور گسترده در رسانه‌ها را پیدا کرد و به یکی از شناخته‌شده ترین چهره‌های دولت دوازدهم تبدیل شد. این روزها حتی پیامک‌های درباره رعایت پروتکل‌های بهداشتی آمده که پای آن‌ها «ارادتمند، نمکی» به چشم می‌خورد. او تاکنون درباره انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۰ اظهارنظری نکرده و البته سوالی نیز در این باره از نمکی پرسیده نشده است. با این همه اگر قرار به بررسی چهره‌های دولتی باشد، نمکی قطعا یکی از کاندیداهای بالقوه ریاست‌جمهوری محسوب می‌شود. نمکی البته از آن دست سیاست‌مدارهایی نیست که بتوان به راحتی او را در یکی از جناح اصلی دو کشور جای داد.

سیب سیاست ایران تا خرداد ۱۴۰۰ ممکن است هزار چرخ بخورد. دولت سیزدهم از جهات مختلفی می‌تواند حائز اهمیت باشد اما چالش مشارکت پیش روی حاکمیت قرار دارد و هر روز ظهور و بروز بیشتری پیدا می‌کند.

ممکن است به این مطالب نیز علاقمند باشید

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.