رشد بودجه و افزایش بحران؛ دورنمای محیط زیست از سال ۱۴۰۰!

سازمان برنامه و بودجه اعلام كرد که اعتبارات هزینه ای بودجه ۱۴۰۰ در بخش محیط زیست ٩٨ درصد رشد کرده است

بودجه بخش محیط‌زیست همواره یکی از چالش برانگیزترین بخش‌های لایحه بودجه است و پرداختن دقیق به آن تنها به بررسی بودجه سازمان حفاظت محیط‌زیست محدود نمی‌شود بلکه ملزم به بررسی بخش‌های مختلف بودجه از جمله بخش‌های مرتبط با وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت نیرو، وزارت جهاد کشاورزی و همچنین هدایت بودجه به سمت بهبود وضعیت محیط‌زیست است. حال لایحه بودجه سال ۱۴۰۰ نشان از افزایش بودجه در بخش‌های مربوط به محیط زیست از جمله بودجه حمایت از محیط‌بانان دارد، اما این افزایش در زمانی رخ داده‌است که با توجه به تورم و افزایش قیمت‌ها سبب ایجاد تغییرات چشمگیری در حفاظت از محیط زیست کشور نمی‌شود.

افزایش بودجه،افزایش بحران های زیست محیطی

براساس لایحه بودجه سال ۱۴۰۰ برای حمایت از محیط‌بانان حدود ۱۰٨ میلیارد و ٢٩٧ میلیون تومان بودجه تعیین شده که حدود ۴ برابر بودجه سال ٩٩ است. همچنین برای تجهیزات و افزایش توان فیزیکی محیط‌بانان بیش از ٣٩ میلیارد تومان بودجه در نظر گرفته شده که بیش از ۴ برابر سال قبل است. با توجه به کمبود شدید تجهیزات محیط‌بانان همانند نبود خودروهای کافی و مناسب و همچنین مشکل پرداخت هزینه سوخت این خودروها و همینطور تعداد محدود محیط‌بانان و مشکلات معیشتی و رفاهی آن ها به نظر می‌رسد این بخش یکی از خوشحال‌کننده‌ترین بندهای لایحه بودجه باشد، اما این در حالی است که با افزایش تورم و افزایش قیمت‌ها در سال جاری، افزایش ۴ برابری بودجه چندان چشمگیر نخواهد بود، چرا که این افزایش بودجه باید همزمان حریف کمبودهای گذشته و افزایش تورم کنونی باشد. بودجه سازمان حفاظت محیط‌زیست در لایحه پیشنهادی دولت هم نسبت به سال ٩٩ حدود ۵٩۰ میلیارد تومان افزایش داشته و به رقم ۱٢٢٨ میلیارد تومان رسیده‌است. مجید عباسپور، رئیس انجمن متخصصان محیط‌زیست و عضو هیات علمی پژوهشکده انرژی، محیط‌زیست و آب دانشگاه صنعتی شریف در گفت‌وگو با پیام ما در مورد این افزایش بودجه می‌گوید:«این افزایش بودجه اتفاق شگفت‌آوری نیست، متاسفانه با توجه به افزایش تورم و همچنین افزایش حقوق کارمندان و کارکنان دولت، این افزایش بودجه سبب نمی‌شود که تحول و بهبودی در وضعیت محیط‌زیست کشور ایجاد شود.»

از طرف دیگر در این لایحه، بیش از ٣٩ میلیارد تومان برای ارتقاء توان فیزیکی و تجهیزاتی محیط‌بانان نیز در نظر گرفته شده که در مقایسه با قانون بودجه سالجاری این رقم به بیش از ٣۶ میلیارد تومان افزایش یافته است.
همچنین در برآوردهای اولیه از لایحه بودجه سال ۱۴۰۰ در بخش ردیف بودجه سازمان حفاظت محیط زیست، به‌منظور فرهنگسازی و ارتقاء مشارکت‌های مردمی در این حوزه، حدود ۱۴٣ میلیارد تومان در نظر گرفته شده است.
سهم نظارت بر مدیریت پسماندها از لایحه بودجه سال آینده نیز بیش از ٣۰ میلیارد تومان تعیین شده است. همچنین طبق بررسی‌های دقیق‌تر در لایحه بودجه سال ۱۴۰۰ در حوزه سازمان حفاظت از محیط زیست، قرار است بیش از ٣٢۴ میلیارد تومان برای پایش و مدیریت آلاینده‌ها در سال آینده اختصاص یابد، از سوی دیگر، قرار شده در لایحه بودجه سال ۱۴۰۰، بیش از ٨۵۰ میلیون تومان نیز برای اجرای قانون هوای پاک از محل صندوق ملی محیط‌ زیست برداشت شود.

ویژگی‌های لایحه بودجه سال ۱۴۰۰ در بخش محیط زیست

سازمان برنامه و بودجه کشور، درگزارشی که درخصوص عملکرد شاخص‌های مهم مرتبط با بخش محیط زیست در هفت سال اخیر منتشر کرد به مواردی چون حفاظت از منابع پایه زیستی از جمله تعیین حقابه تالاب‌ها و تدوین و اجرای برنامه مدیریت زیست بوم از تعداد ۳ تالاب در سال ۱۳۹۲ به ۱۷ تالاب در سال ۱۳۹۸، حفاظت از گونه‌های در معرض تهدید و خطر از ۲ گونه در سال ۱۳۹۲ به ۱۹ گونه مختلف در سال ۱۳۹۸، تهیه و اجرای طرح جامع مدیریت پسماندهای شهری از تعداد ۳۸۰ شهر در سال ۱۳۹۲ به ۸۸۰ طرح/شهر در سال ۱۳۹۸، اشاره کرد.

همچنین به منظور بهبود وضعیت هوای شهرها و کاهش آلودگی آنها، میزان تولید روزانه سوخت بنزین و گازوئیل یورو ۴ در کشور که بواقع از سال ۱۳۹۵ مورد توجه جدی این دولت قرار گرفته بود در پایان سال ۹۸ به میزان روزانه ۱۴۰ میلیون لیتر رسیده است.

به علاوه تراز آبی دریاچه ارومیه که تا سال ۱۳۹۲ به سرعت رو به افول بوده است و نگرانی‌های بسیاری در خصوص خشک شدن کامل آن وجود داشت در سال ۱۳۹۸ تراز افزایشی به خود گرفت و اکنون به حدود ۱۲۷۲ متر رسیده است.

در لایحه بودجه سال ۱۴۰۰ کل کشور نیز توجه زیادی به بخش محیط زیست شده است و با تخصیص اعتبارات پیش‌بینی شده انتظار می‌رود اقدامات و نتایج زیر ضمن اجرای بودجه سال ۱۴۰۰ در بخش محیط زیست محقق شود:

۱) پیش‌بینی اعتباری بالغ بر ۱۴۵ میلیارد تومان برای تامین تجهیزات یگان حفاظت و اطفای حریق مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست
۲) رشد ۶۳ درصدی اعتبار حفاظت از تنوع زیستی و حیات وحش و مناطق تحت مدیریت
۳) رشد حدود ۴۴ درصدی حفاظت، پایش و احیای تالاب‌ها و رودخانه‌های در معرض خطر کشور
۴) رشد ۴۲ درصدی اعتبار برنامه‌های اجرایی آموزش و پیام رسانی محیط زیستی
۵) افزایش بیش از ۸۱ درصدی اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای بخش محیط زیست (از ۲۷۵ میلیارد تومان مصوب قانون بودجه سال ۱۳۹۹ به ۵۰۰ میلیارد تومان در لایحه بودجه سال ۱۴۰۰)
۶) رشد ۹۸ درصدی اعتبارات هزینه‌ای سازمان حفاظت محیط زیست (از ۶۰۴ میلیارد تومان مصوب قانون سال ۱۳۹۹ به ۱۱۹۵ میلیارد تومان در لایحه بودجه سال ۱۴۰۰)
۷) ایجاد ردیف درآمد- هزینه تحت عنوان کاهش آلودگی و جلوگیری از تخریب محیط زیست از طریق اعطای تسهیلات و حمایت مالی موضوع بند (م) تبصره (۶) لایحه بودجه سال۱۴۰۰ بابت سی و پنج درصد از عوارض آلایندگی وصول شده به مبلغ ۱۰۰۰ میلیارد تومان.

با این حال می دانیم که تمام اعداد و ارقام نوشته شده در این لایحه تا به تصویب مجلس نرسد قابل تحلیل و تصمیم گیری برای هیچ کدام از حوزه ها نیست و قطعا لایحه خروجی از مجلس با آن چه امروز از آن به گوش می رسد تفاوت خواهد داشت. تفاوتی که با توجه به رشد هر ساله معضلات زیست محیطی، به نظر می رسد کماکان بحران کمبود بودجه را برای این حوزه محفوظ نگاه خواهد داشت.

ممکن است به این مطالب نیز علاقمند باشید

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.