ابهام بودجه 1400؛ افزایش وام ازدواج و جیب خالی دولت

«فراز» از فشار بودجه بر دخل و خرج کشور در آینده گزارش می‌دهد

سخنگوی کمیسیون تلفیق لایحه بودجه سال ۱۴۰۰ از افزایش سقف وام ازدواج تا ۷۰ میلیون تومان و برای پسران زیر ۲۵ و دختران زیر ۲۳ سال تا ۱۰۰ میلیون تومان خبر داده است. رحیم زارع گفته است وام ازدواج از 50 میلیون تومان به 70 میلیون تومان برای افراد در شُرُف ازدواج تعیین شده است. موضوعی که دولت مخالف آن است و در لایحه بودجه میزان وام ازدواج تغییر نکرده بود، اما کمیسیون اجتماعی مجلس تاکید داشت که وام ازدواج افزایش پیدا کند.

آمارها چه می گویند؟

بر اساس آمارهای رسمی میزان نسبت طلاق به ازدواج در چند سال اخیر به صورت دائم در حال رکورد شکستن است و افزایش وام ازدواج تاثیری در این امر نداشته است. سال ۱۳۹۶ با ثبت رکورد ۱۷۶هزار طلاق در ازای ۶۰۹هزار ازدواج رکورد جدیدی به جا گذشت. در این سال نسبت طلاق‌ها به ازدواج‌های ثبت‌شده به ۲۹ درصد رسید که بالاترین آمار در تاریخ ثبت احوال ایران از سال ۱۳۴۴ بود. اما این رکوردشکنی سال بعد هم ادامه پیدا کرد و نسبت طلاق‌ها به ازدواج در سال ۱۳۹۷ به ۳۱.۸ درصد رسید. روندی که پیوسته تا امروز ادامه پیدا کرده است. این در حالی است که از سال 96 تا امروز وام ازدواج از 10 میلیون به 50 میلیون رشد داشته است. 

در همین حال، معاون ساماندهی امور جوانان وزارت ورزش و جوانان با اظهار تاسف از عدم تدوین دستورالعمل مشخص برای نظارت بر دریافت‌کنندگان وام ازدواج تاکنون، گفته بود: «باید فکری در جهت تاب‌آوری جوانان برای بازپرداخت وام ازدواج شود تا زوج‌های جوان با دریافت وام ازدواج برای رفع بخشی از مشکلات‌شان، در ابتدای زندگی به بدهکاران بانکی تبدیل نشوند.»
به گفته محمدمهدی تندگویان علی‌رغم افزایش وام ازدواج از ‌سال ۹۶ که ۱۰‌میلیون تومان بود تاکنون که ۵۰‌میلیون تومان است امر ازدواج در کشور کاهش داشته و تبعاتی هم نسبت به آن ایجاد شده است. هرچند معاون ساماندهی امور جوانان وزارت ورزش و جوانان تأکید کرده «مخالف پرداخت و افزایش وام نیستیم»، اما این را هم اضافه کرده که«به نظر می‌رسد وام ازدواج در مجموع نتوانسته است منجر به افزایش آمار ازدواج شود.»

افزایش ازدواج های اجباری

با شرط سنی مجلس برای وام 200 میلیونی ازدواج تنها بخش کوچکی از زوج ها می توانند از آن استفاده کنند. براساس آخرین آمار ازدواج در سال 99، تنها حدود ۱۲ درصد از ازدواج‌ها، مربوط به ازدواج زنان گروه سنی ۲۰ تا ۲۴ ساله با مردان ۲۵ تا ۲۹ ساله بوده است. اما شرایط سنی وام 200 میلیونی می تواند ازدواج های اجباری کودکان را افزایش دهد. موضوعی که در نامه سال گذشته مسعود سلطانی فر، وزیر ورزش و جوانان به رئیس جمهوری هم به آن اشاره شده بود. مسعود سلطانی فر در نامه خود با انتقاد از افزایش وام ازدواج گفته بود که این وام باعث ازدیاد وام فروشی و ازدواج اجباری شده است.

از سوی دیگر، طی سالیان اخیر ازدواج های زیر سن 15 سال افزایش چشمگیری داشته است. موضوعی که افزایش وام ازدواج می تواند یکی از دلایل آن باشد. براساس آمارها، افزایش وام ازدواج با افزایش ازدواج های زیر سن 15 سال رابطه معناداری داشته اند. در سال 96 تنها 51 نفر زیر سن 15 سال، وام ازدواج دریافت کرده بودند و با افزایش وام ازدواج در سال 97 این رقم به بیش از 3 هزار رسیده است. موضوعی که باعث نگرانی فعالان اجتماعی شده است.

بازپرداخت ها سخت تر می شود 

پیشنهاد 100 میلیونی شدن وام ازدواج در مجلس تصویب شده است اما به گفته رئیس کانون بانک‌های خصوصی«اگر سقف وام افزایش پیدا کند امکان پرداخت به تعداد کمتری فراهم می‌شود چرا که منابع بانک‌ها و میزان رشد آن مشخص و محدود است.» هرچند در این طرح اعلام شده است که بانک‌ها برای وام ازدواج تنها یک ضامن درخواست کنند که البته نیازی هم نیست که حتما کارمند باشد. البته این موضوع در قانون بودجه 99 هم مطرح شده اما بانک‌ها چندان به آن پایبند نبوده و اعلام می‌کردند که بر اساس آیین‌نامه داخلی‌شان به دو ضامن نیاز است.

طبق این آیین نامه، با توجه به این که بانک‌ها ملزم به دریافت وثایقی متناسب با مبلغ تسهیلات هستند عموما برای هر ۲۰ میلیون تومان وام، یک ضامن می‌خواهند و حالا اگر وام ازدواج 100 میلیون تومان بشود معلوم نیست که بانک‌ها زیر بار ضمانت یک نفر می‌روند یا نه؟

در این میان به نظر می‌رسد که بخشنامه‌های بانک مرکزی برای درخواست یک ضامن بیشتر شبیه توصیه بوده و گلایه‌های مردم از سخت‌گیری بانک‌ها در فرایند اعطای وام ازدواج همچنان ادامه دارد. رئیس کانون بانک‌های خصوصی همچنین خاطر نشان می‌کند که بازپرداخت وام ازدواج با مبلغ 100 میلیون تومان برای هر نفر، علاوه بر بانک‌ها برای جوانان هم مسئله است. چرا که تجربه‌های قبلی نشان می‌دهد که بسیاری از عهده پرداخت اقساط وام 50 میلیون تومانی هم برنمی‌آمدند.

باید دید که مجلس در ادامه بررسی لایحه بودجه سال 1400 به مسائل و مشکلات افزایش وام ازدواج توچه می کند یا برای آن ها تنها نشان دادن اعداد و ارقام اهمیت دارد.

ممکن است به این مطالب نیز علاقمند باشید

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.