ترامپ درباره امضای تفاهمنامه با ایران: جهان خیلی زود خواهد فهمید که این توافق نهایی می‌شود یا نه
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، این احتمال را مطرح کرده است که امضای تفاهم‌نامه‌ای که روند پایان دادن به جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران را آغاز می‌کند، همچنان ممکن است به نتیجه نرسد.
ترامپ روز چهارشنبه در گفت‌و‌گو با خبرنگاران در حاشیه نشست گروه هفت در شهر اویان فرانسه، هنگامی که از او پرسیده شد تا چه اندازه مطمئن است امضای برنامه‌ریزی‌شده برای روز جمعه انجام خواهد شد، پاسخ قطعی نداد. ترامپ در اظهارات مختلف خود در طول روز گفت اگر ایران «رفتار نکند»، واشنگتن بمباران را از سر خواهد گرفت.
ترامپ در یک نشست خبری مشترک با نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، گفت: «توافق‌ها شگفت‌انگیزند. من تمام عمرم آنها را انجام داده‌ام. وارد توافق‌هایی شده‌ام که صد درصد قطعی بودند و انجام نشدند. وارد توافق‌هایی شده‌ام که هیچ شانسی برای نهایی شدن آنها نبود، اما انجام شدند و به‌آسانی هم انجام شدند.»
اندکی بعد، ترامپ در سخنرانی جداگانه‌ای گفت امضا ممکن است زودتر از زمانی که پیش‌تر اعلام شده بود انجام شود؛ او گفت: «فردا [پنجشنبه]، شاید روز بعد.»
ترامپ و مقام‌های ارشد دولت او درباره نهایی بودن این تفاهمنامه پیام‌های متناقضی فرستاده‌اند؛ تفاهم‌نامه‌ای که به گفته آمریکا و ایران، جنگ را در همه جبهه‌ها پایان می‌دهد، محاصره دریایی آمریکا را لغو می‌کند و تنگه هرمز را بازگشایی خواهد کرد.
دو طرف همچنین توافق دارند که این توافق اولیه تنها نقطه آغاز ۶۰ روز مذاکره درباره مسائل ریشه‌دارتر خواهد بود؛ از جمله آینده برنامه هسته‌ای ایران، حمایت تهران از گروه‌های نیابتی در منطقه و مدیریت آینده تنگه هرمز.
مقام‌های آمریکایی تأکید کرده‌اند که این تفاهمنامه روز یکشنبه به‌صورت دیجیتال امضا شده است؛ موضوعی که نشان می‌دهد مفاد توافق قابل تغییر نیست.
با این حال، هیچ‌یک از دو طرف این مفاد رسمی را منتشر نکرده‌اند، اما یک مقام ارشد آمریکایی در تماسی با خبرنگاران، ۱۴ بند آن را خواند.
این مقام گفت اگرچه تفاهمنامه روز یکشنبه به‌صورت الکترونیکی امضا شده است، اما هر دو طرف تا زمان امضای نهایی در روز جمعه همچنان آزادند که از آن کنار بکشند.
این مقام آمریکایی گفت افزون بر بازگشایی تنگه هرمز و لغو محاصره دریایی آمریکا علیه بنادر ایران، ایالات متحده فوراً معافیت‌های تحریمی برای صنعت سوخت‌های فسیلی ایران صادر خواهد کرد.
به گفته این مقام، تفاهمنامه تعهدات اندکی در ارتباط با برنامه هسته‌ای ایران دارد و تنها موضع دیرینه ایران را تکرار می‌کند که این کشور در پی سلاح هسته‌ای نخواهد بود؛ در عین حال می‌گوید هر دو کشور «وضعیت موجود» خود را حفظ خواهند کرد.
در این تفاهمنامه آمده است که مذاکرات درباره ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران و آینده برنامه هسته‌ای این کشور در دوره ۶۰ روزه انجام خواهد شد.
همچنین در این تفاهمنامه به‌طور قابل توجهی آمده است که آمریکا و شرکای منطقه‌ای آن یک «طرح مورد توافق دو طرف با دست‌کم ۳۰۰ میلیارد دلار برای بازسازی و توسعه اقتصادی جمهوری اسلامی ایران» تدوین خواهند کرد.
بر اساس این تفاهمنامه، رفع کامل تحریم‌های ایران و آزادسازی میلیارد‌ها دلار از دارایی‌های ایران پس از امضای توافق، طبق یک جدول زمانی نامشخص پیش خواهد رفت.
مارک کلی، سناتور دموکرات، روز چهارشنبه در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «یک ماه مذاکره با ایران به توافقی یک صفحه‌ونیمی منجر شده که هیچ‌کس اجازه ندارد آن را ببیند.»
او افزود: «به‌عنوان عضو کمیته‌های نیرو‌های مسلح و اطلاعات، باید متن واقعی را ببینم تا باور کنم توافقی داریم، نه فقط یک توییت.»
جان تون، رهبر اکثریت سنا از حزب جمهوری‌خواه، گفت اعضای حزب ترامپ در حال فشار آوردن به کاخ سفید هستند تا متن رسمی را منتشر کند.
تون روز سه‌شنبه به خبرنگاران گفت: «ما در تلاشیم آن را به دست بیاوریم.»
نگار مرتضوی، پژوهشگر ارشد مرکز سیاست بین‌الملل، به «ملاحظات سیاسی قابل توجه پیرامون انتشار متن» اشاره کرد.
مرتضوی به الجزیره گفت: «واشنگتن و تهران به‌طور علنی بر جنبه‌های متفاوتی از توافق تأکید کرده‌اند، در حالی که منتقدان از همه طرف‌ها محتوای آن را زیر ذره‌بین برده‌اند.»
او گفت: «انتشار سند پیش از امضای رسمی و پیش از نهایی شدن جزئیات کلیدی می‌تواند مخالفت سیاسی را تشدید کند و روند اجرا را پیچیده‌تر سازد.»
از سوی دیگر، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، روز چهارشنبه در گفت‌و‌گو با شبکه سی‌بی‌اس نیوز گفت این ایران و میانجی‌های منطقه‌ای هستند، نه واشنگتن، که خواهان انتشار تدریجی توافق‌اند.
او گفت: «ما در واقع تلاش می‌کنیم آنها را تحت فشار بگذاریم تا همین امروز آن را منتشر کنند، چون می‌خواهیم به مردم آمریکا بگوییم در این توافق چه چیزی وجود دارد.»
در همین حال، ترامپ روز چهارشنبه در سخنرانی خود در نشست گروه هفت بار دیگر از این تفاهمنامه به‌عنوان یک موفقیت راهبردی تمجید کرد و وعده داد که مذاکرات در نهایت به توافق هسته‌ای با ایران منجر خواهد شد که از برنامه جامع اقدام مشترک، یا برجام، که در سال ۲۰۱۵ در دولت باراک اوباما، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا، به دست آمد، فراتر خواهد رفت.
ترامپ گروه جدید رهبران ایران را «بسیار باهوش» توصیف کرد.
او در اشاره به اسرائیل، بار دیگر رویکرد نظامی بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در لبنان را مورد انتقاد قرار داد؛ جایی که ارتش اسرائیل همچنان به حملاتی ادامه می‌دهد که تهدید می‌کند توافق نوپای آمریکا و ایران را از مسیر خارج کند.
با این حال، ترامپ از تداوم مشارکت میان دو کشور تمجید کرد.
او افزود که واشنگتن یک «نسخه» از تفاهمنامه را برای اسرائیل ارسال کرده است.
میزگرد دکتر حسین راغفر و دکتر ناصر هادیان
عیسی کلانتری در گفتگو با فراز:
هوشنگ طالع در گفتگو با فراز:
- تازه‌ها
- پربازدیدها
میزگرد دکتر حسین راغفر و دکتر ناصر هادیان
گزارش تحقیقی فراز
عیسی کلانتری در گفتگو با فراز:
گفت‌وگوی فراز با سخنگوی صنعت آب کشور
گزارش تصویری اختصاصی فراز از مراسم بدرقه رهبر جان‌فدا
علی باقری دبیر کل حزب اطلاح‌طلب «عهد» در گفتگو با فراز: