اقتصاد ایران در مسیر تورم‌های بالاتر؛ جهش نقدینگی

کاهش رشد در بخش‌های مختلف اقتصاد
رحمانی در این همایش با اشاره به روند رشد اقتصادی گفت نرخ رشد اقتصاد در مجموع روندی نزولی داشته است. به گفته او، بخش نفت و خدمات با کاهش رشد مواجه شده‌اند و بخش کشاورزی نیز اگرچه در سال ۱۴۰۳ تحت تأثیر شرایط آب‌وهوایی عملکرد بهتری داشت، اما پس از آن دوباره روند نزولی را تجربه کرده است.
او همچنین از کاهش رشد صنایع مادر خبر داد و تأکید کرد که در مجموع، تقریباً تمام فعالیت‌های اقتصادی با کاهش نرخ رشد مواجه شده‌اند.
کند شدن سرمایه‌گذاری؛ زنگ خطر برای رشد آینده
رحمانی با اشاره به روند انباشت سرمایه در اقتصاد ایران طی دهه ۱۳۹۰ و سال‌های اخیر گفت سرعت انباشت سرمایه کاهش یافته است. به گفته او، این روند به معنای حرکت اقتصاد به سمت نرخ‌های رشد پایین‌تر است؛ شرایطی که در کنار یک شوک بیرونی می‌تواند فشار بیشتری بر اقتصاد وارد کند.
تورم؛ حرکت به سمت سطوح بالاتر
بخش دیگری از سخنان رحمانی به روند تورم اختصاص داشت. او با استناد به داده‌های تاریخی اقتصاد ایران گفت روند تورم در مجموع صعودی بوده و اقتصاد ایران به‌تدریج در حال نزدیک شدن به سطوح بالاتر تورم است.
او همچنین تأکید کرد که روند تورم ماهانه نیز همچنان افزایشی است و تا زمانی که ناترازی‌ها و کسری‌های موجود در اقتصاد برطرف نشوند، نمی‌توان انتظار داشت مشکل تورم به شکل پایدار حل شود.

ناترازی؛ ریشه اصلی فشارهای تورمی
رحمانی با اشاره به سیاست‌های رفاهی در اقتصاد ایران گفت بخشی از وعده‌های رفاهی در عمل به شکل ایجاد ناترازی ظاهر شده‌اند و با گذشت زمان این ناترازی‌ها افزایش یافته‌اند.
او معتقد است منابعی که در گذشته برای پوشش این ناترازی‌ها وجود داشت، امروز دیگر به همان میزان در دسترس نیست و همین مسئله فشار بیشتری بر دولت و اقتصاد وارد می‌کند.
رحمانی در عین حال عملکرد دولت و بانک مرکزی در دوره اخیر را در برخی زمینه‌ها بهتر ارزیابی کرد و گفت محدودیت‌های موجود در کنترل بازار ارز لزوماً به معنای عدم تمایل سیاستگذار نیست، بلکه بخشی از آن ناشی از محدودیت‌های موجود در ابزارهای سیاستگذاری است.
رشد ۵۴ درصدی نقدینگی؛ عددی بزرگ اما بی‌سابقه نیست
رحمانی با اشاره به رشد نقدینگی در مرداد ۱۴۰۵، رقم رشد را حدود ۵۴ درصد اعلام کرد و گفت این رقم بسیار بالاست، اما در تاریخ اقتصاد ایران بی‌سابقه نیست. به گفته او، در سال ۱۳۵۳ نیز رشد نقدینگی به حدود ۵۷ درصد رسیده بود.
او همچنین اشاره کرد که در سال‌های اخیر رشد نقدینگی در مقاطعی پایین‌تر از تورم و رشد نرخ ارز بوده و بنابراین تحلیل رابطه نقدینگی، تورم و نرخ ارز نیازمند توجه به شرایط خاص هر دوره است.

بازار سرمایه؛ رشد درآمد شرکت‌ها در سایه تورم
در بخش دیگری از این نشست، وحید حلالات، مدیرعامل اقتصاد بیدار، به بررسی نرخ ارز، تورم، نرخ بهره و عملکرد شرکت‌های بورسی پرداخت.
حلالات با مرور روند نرخ‌های مختلف ارز در سال‌های گذشته، به تفاوت میان نرخ ارز رسمی، بازار آزاد و نرخ‌های مورد استفاده شرکت‌ها اشاره کرد و گفت تغییرات این متغیرها در کنار تورم و نرخ بهره، تأثیر مستقیمی بر عملکرد بازار سرمایه داشته است.
رشد قابل توجه درآمد شرکت‌ها
حلالات همچنین از رشد قابل توجه درآمد شرکت‌ها در ماه‌های اخیر خبر داد. بر اساس آمار ارائه‌شده، میانگین درآمد ماهانه شرکت‌ها از حدود ۸۲۰ همت در مهرماه ۱۴۰۴ به حدود ۱۲۰۰ همت در مردادماه رسیده است.
به گفته او، درآمد شرکت‌ها در فاصله شهریور سال گذشته تا امسال حدود ۱۵۰ درصد افزایش داشته و رشد درآمد شرکت‌ها در تابستان نیز نسبت به تابستان سال قبل حدود ۱۰۲ درصد بوده است.

ریسک اصلی بازار چیست؟
در پایان، یکی از مهم‌ترین ریسک‌های پیش روی بازار سرمایه، تداوم آثار جنگ و آسیب احتمالی به زیرساخت‌ها عنوان شد.
بر اساس این دیدگاه، اگر آسیب‌های ناشی از جنگ به زیرساخت‌های اقتصادی گسترش پیدا کند و همزمان سیاست‌های دولت متناسب با شرایط تغییر نکند، می‌تواند بر چشم‌انداز بازار و اقتصاد اثر قابل توجهی بگذارد؛ به‌گونه‌ای که در صورت تداوم مفروضات فعلی، هزینه‌ها و فشارهای اقتصادی در سال آینده می‌تواند به شکل محسوسی افزایش پیدا کند.