پتروشیمی تبریز ملی است یا قومی؟!

پتروشیمی تبریز، بزرگ‌ترین شرکت شمال‌غرب کشور با ظرفیت تولید ۸۷۰ هزار تن پلیمر و سایر محصولات جانبی هیدروکربوری است. بخش قابل توجهی از فرآورده‌های این شرکت به کشور‌های اروپایی، حوزه بالکان، آسیای جنوب شرقی به ویژه چین و نیز کشور‌های آفریقایی صادر می‌شود. شرکت پتروشیمی تبریز چیزی حدود ۱۰ درصد تولیدات پتروشیمی کشور را به خوداختصاص داده و از این جهت، یکی از شرکت‌های موثر و تاثیرگذار در صنعت پتروشیمی و پلیمر ایران است.

همه برای تبریز، تبریز برای هیچکس!

شرکت پتروشیمی تبریز در بند ۱۲ شرایط عمویم استخدام این شرکت که ۱۵ آبان‌ماه منتشر شده، قید کرده که متقاضیان استخدام در پتروشیمی تبریز «الزاما» باید بومی‌های چهار استان آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل و زنجان، ۴ استان آذری‌نشین در شمال غرب کشور باشند. این بدعت در حالی صورت گرفته که پیش از این، رویه‌ی «بومی گزینی» در سازمان‌ها تنها به عنوان یک امتیاز به بومی‌های محل استخدام در نظر گرفته می‌شد و حالا توس مدیران شرکت پتروشیمی تبریز، به یک انحصار قوم‌گرایانه تبدیل شده است.

این در حالی است که ظرفیت‌های پتروشیمی تبریز نه تنها به خودی خود ایجاد نشده بلکه بدون بهره‌گیری از سرمایه‌ها، بودجه و منابع ملی، محقق نمی‌شد. به زبان دیگر، تک‌تک مردم ایران، از جنوب تا شمال و از شرق تا غرب کشور، در شکل‌گیری تار و پود این صنعت در شمال غرب کشور نقش داشته‌اند. با نگاهی به جزییات مدیریت این شرکت نیز این مساله بیش‌تر به چشم می‌آید.

سهامی عام اما انحصارطلب!

سهامداران پتروشیمی تبریز «شرکت گسترش نفت و گاز پارسیان»، «شرکت سرمایه گذاری هامون سپاهان»، «شرکت پالایش نفت تبریز» و «شرکت سرمایه‌گذاری نفت و گاز تامین»، همگی از شرکت‌های سهامی عام هستند. در واقع، سهامدران این شرکت همگی از شرکت‌های عمومی کشور هستند که چرخه اقتصادی‌شان نیز به منابع عمومی کشور متصل است.

سید محسن موسوی‌زاده، نماینده اهواز در مجلس شورای اسلامی در واکنش به این خبر گفت: «چطور است که آزمون‌های پتروشیمی جنوب، سراسری برگزار می‌شود، اما برای استخدامی پتروشیمی تبریز، ۴ استان مجاز به شرکت هستند؟»

یک بدعت تکراری

این اولین بار نیست که مدیران استان آذربایجام شرقی، در اداره‌ی صنایع ملی نگاهی قومیت‌زده و قوم‌گرایانه داشتند. خردادماه ۱۴۰۲، مرحوم ابراهیم رئیسی در سفر به استان آذربایجان شرقی، در جمع تعدادی از مردم این استان، «استقلال» مس سونگون ورزقان و تخصیص درآمد آن برای توسعه «آذربایجان» را به طور رسمی اعلام کرد. «محسن منصوری»، معاون اجرایی رییس دولت نیز در صفحه توییتر نوشت: «الوعده وفا! در پاسخ به مطالبات مردم عزیز آذربایجان شرقی و در راستای اجرای مصوبات دور اول سفر هیات دولت به استان، شرکت مس سونگون آذربایجان به صورت مستقل تشکیل شد و فعالیت خود را آغاز کرد. مبارک مردم عزیز آذربایجان قهرمان باشد».

استقلال شرکت مس سونگون از شرکت ملی مس ایران در حالی به عنوان دستاورد دولت سیزدهم قالب شد که به صورت همزمان، قانون اساسی، عدالت در توزیع ثروت و مالکیت مشاع ایرانیان بر ایران را نقض می‌کرد. در واقع می‌توان گفت که بذر این بدعت، اولین بار با چزاغ سبز ابراهیم رئیسی در کشور کاشته شد.

به نظر می‌رسد، مسوولان دولت، تصور روشنی از تبعات مخرب این اقدام نداشتند و نمایندگان مجلس نیز با وجود ادعای رسیدگی به امور مملکت، اراده‌ای به توقف رویه‌ای که از تبریز آغاز شده، ندارند.