توافق ایران و آمریکا در آستانه امضا | توافق بزرگ یا جنگ روایتها؟
گزارشهای متناقض از تهران و واشنگتن درباره سرنوشت مذاکرات آیا توافق ایران و آمریکا نهایی شده است؟
ایرنا خبرگزاری دولت | متن تفاهمنامه ایران و آمریکا تقریباً نهایی شد؛ پرونده هستهای به مذاکرات ۶۰ روزه موکول میشود
تهران - ایرنا: سخنگوی وزارت امور خارجه اعلام کرد متن تفاهمنامه پایان جنگ میان ایران و آمریکا از نظر متنی «تقریباً نهایی شده» اما تصمیمگیری نهایی همچنان در اختیار نهادهای ذیربط جمهوری اسلامی ایران قرار دارد.
مهمترین محورهای تفاهمنامه
- پایان جنگ در تمامی جبهههای منطقه در مرحله نخست و آغاز مذاکرات هستهای در مرحله دوم.
- عدم پذیرش هیچ تعهد جدید هستهای از سوی ایران در متن فعلی تفاهمنامه.
- آغاز مذاکرات هستهای طی یک دوره ۶۰ روزه پس از امضای توافق احتمالی.
- تأکید بر حفظ حق غنیسازی و باقی ماندن مواد غنیشده در ایران در مذاکرات آتی.
- عدم واگذاری مدیریت تنگه هرمز و عدم نقشآفرینی آمریکا در آینده این آبراه.
- بازگشت امنیت دریانوردی و عادیسازی عبور و مرور در تنگه هرمز پس از پایان جنگ.
- تعهد آمریکا برای پایان دادن به جنگ در تمامی جبههها از جمله لبنان.
- پیشبینی سازوکار مشخص برای آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران.
- گنجاندن موضوع دریافت غرامت خسارات جنگی در متن تفاهمنامه.
- بررسی رفع تحریمهای آمریکا و قطعنامههای بینالمللی در مذاکرات ۶۰ روزه بعدی.
تأکید بر خطوط قرمز ایران
بر اساس گزارش ایرنا، تمامی خطوط قرمز تعیینشده از سوی رهبر انقلاب و مصوبات شورای عالی امنیت ملی در متن مورد توجه قرار گرفته و هیچیک از متنهای منتشرشده در رسانهها تا زمان تأیید نهایی دو طرف، متن رسمی توافق محسوب نمیشوند.
جزئیات منتسب به پیشنویس ۱۴ مادهای
منابع نزدیک به تیم مذاکرهکننده از مواردی همچون:
- بازگشایی تنگه هرمز ظرف ۳۰ روز،
- آزادسازی ۲۴ میلیارد دلار از داراییهای بلوکهشده ایران،
- ارائه برنامه بازسازی حداقل ۳۰۰ میلیارد دلاری برای ایران،
- لغو تحریمهای اولیه و ثانویه آمریکا در مذاکرات نهایی،
- و خروج موضوع موشکی و حمایت از گروههای مقاومت از دستور کار مذاکرات
به عنوان بخشهایی از پیشنویس تفاهمنامه نام بردهاند.
پولتیکو | تماس قطر، امارات و پاکستان با ترامپ؛ توافق احتمالی ایران و آمریکا مانع حمله شد
واشنگتن - پولتیکو: منابع آمریکایی و دیپلماتیک مدعی شدند رهبران قطر، امارات متحده عربی و پاکستان در تماس با دونالد ترامپ او را متقاعد کردند که از اقدام نظامی علیه ایران صرفنظر کند.
مهمترین ادعاهای گزارش
- ترامپ پیشتر تهدید کرده بود ایران را «بسیار سخت» هدف قرار خواهد داد.
- مقامهای قطر، امارات و پاکستان به کاخ سفید اطمینان دادهاند که دستیابی به توافق با ایران در دسترس است.
- این پیام باعث عقبنشینی ترامپ از گزینه حمله نظامی شده است.
- ترامپ اعلام کرده توافق پایان جنگ ممکن است طی روزهای آینده امضا شود.
- ایران تأکید کرده هنوز به تصمیم نهایی درباره توافق نرسیده است.
اختلاف روایت تهران و واشنگتن
- مقامهای آمریکایی توافق اولیه را عمدتاً مرتبط با بازگشایی تنگه هرمز میدانند.
- تهران تأکید کرده از خطوط قرمز خود عقبنشینی نخواهد کرد.
- به گفته منابع مطلع، آزادسازی بخشی از داراییهای مسدودشده ایران و ایجاد گشایش اقتصادی محدود از محورهای مذاکرات بوده است.
چالشهای پیش رو
- مذاکرات اصلی درباره برنامه هستهای ایران به مراحل بعدی موکول شده است.
- دولت اسرائیل نسبت به هر توافق احتمالی با ایران نگرانیهایی دارد.
- مقامات آمریکایی تأکید کردهاند هرگونه کاهش تحریمها به مذاکرات هستهای بعدی وابسته خواهد بود.
خبرگزاری مهر: جزئیات جدید از پیش نویس تفاهمنامه ۱۴ ماده ای ایران و آمریکا
منبع نزدیک به تیم مذاکره کننده ایرانی:
۱- توقف دائمی و فوری جنگ در همه جبهه ها از جمله لبنان
۲- تعهد آمریکا به عدم مداخله در امور داخلی ایران و احترام به حاکمیت جمهوری اسلامی ایران.
۳- رفع کامل محاصره دریایی ظرف ۳۰ روز
۴- تعهد آمریکا به خروج نیروهایش از پیرامون ایران
۵- بازگشایی تنگه هرمز ظرف ۳۰ روز با ترتیبات ایرانی
۶- تعلیق تحریم های فروش نفت، محصولات پتروشیمی و مشتقات و دسترسی کامل ایران به منابع مالی آن.
۷- لزوم ارائه طرح های بازسازی ایران حداقل به مبلغ ۳۰۰ میلیارد دلار توسط آمریکا و متحدانش
۸- ۶۰ روز مذاکره برای رسیدن به توافق نهایی مبتنی بر موضوعات هسته ای و لغو کامل تحریم های اولیه، ثانویه، آمریکا و قطعنامه های شورای امنیت سازمان ملل و شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی
۹- تکرار تعهد ایران در پیمان ان پی تی مبنی بر عدم تولید سلاح هسته ای
۱۰- در دوره مذاکرات آمریکا متعهد شده به نیروهای خود در منطقه اضافه نمی کند و تحریم جدیدی هم وضع نخواهد کرد.
۱۱- آزادسازی ۲۴ میلیارد دلار پول های بلوکه شده ایران در دوره ۶۰ روزه مذاکرات نهایی. نیمی از این مبلغ قبل از شروع مذاکرات باید در دسترس ایران قرار گیرد.
۱۲- تشکیل سازوکار نظارتی برای اجرایی کردن توافق.
۱۳- توافق نامه نهایی توسط قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل به تایید می رسد.
۱۴- مذاکره نهایی قبل از آزادسازی نیمی از پول های بلوکه شده ایران، تعلیق تحریم های نفتی ایران و رفع محاصره دریایی آغاز نمی شود و توافق نهایی صرفا در موضوع سرنوشت مواد غنی شده و غنی سازی، رفع تحریم ها، برنامه بازسازی اقتصاد ایران انجام می شود و بحث درباره برنامه موشکی ایران و حمایت از گروه های مقاومت به صورت قطعی از دستور کار خارج شده است.
اکسیوس | توافق اسلامآباد در آستانه امضا؟ جزئیات تازه از تفاهم اولیه ایران و آمریکا
واشنگتن - اکسیوس: یک دیپلمات از کشورهای میانجی و یک مقام آمریکایی مدعی شدند تهران و واشنگتن بر سر متن اولیه یادداشت تفاهم (MOU) به توافق رسیدهاند و تنها تأیید نهایی باقی مانده است.
مهمترین مفاد ادعایی توافق
- تمدید آتشبس به مدت ۶۰ روز در تمامی جبههها از جمله لبنان.
- بازگشایی فوری تنگه هرمز و بازگشت کامل حملونقل دریایی طی ۳۰ روز.
- لغو محاصره دریایی اعمالشده علیه ایران.
- آغاز مذاکرات جامع هستهای در طول دوره ۶۰ روزه.
- اعطای معافیتهای موقت نفتی و کاهش تدریجی تحریمها بر اساس میزان پایبندی ایران.
- تعیین چارچوبی برای حلوفصل موضوع ذخایر اورانیوم غنیشده.
تحولات پشت پرده
- مذاکرات نهایی با میانجیگری قطر و پاکستان انجام شده است.
- چهار فروند هواپیمای ترابری C-17 آمریکا به اروپا اعزام شدهاند؛ اقدامی که به احتمال برگزاری مراسم امضای توافق در ژنو نسبت داده شده است.
- منابع آمریکایی میگویند بنیامین نتانیاهو از جزئیات توافق در روزهای اخیر اطلاع کاملی نداشته است.
موضوع داراییهای بلوکهشده
- هنوز جزئیات نهایی آزادسازی داراییهای ایران مشخص نیست.
- آمریکا و قطر درباره دسترسی محدود ایران به بخشی از منابع مالی مسدودشده برای خریدهای بشردوستانه گفتوگو کردهاند.
نام احتمالی توافق
بر اساس ادعای اکسیوس، در صورت امضای رسمی، این توافق با عنوان «توافق اسلامآباد» شناخته خواهد شد.
آکسیوس | ترامپ از توافق قریبالوقوع با ایران خبر داد؛ تهران تأکید کرد هنوز تصمیم نهایی گرفته نشده است
دونالد ترامپ مدعی شد پیشنویس توافقی میان ایران و آمریکا برای توقف تنشها، بازگشایی تنگه هرمز و آغاز یک دوره ۶۰ روزه مذاکره درباره پرونده هستهای ایران در مراحل پایانی قرار دارد.
به گزارش آکسیوس، رئیسجمهور آمریکا اعلام کرد به دلیل پیشرفت مذاکرات و موافقت اولیه مقامات عالی ایران، حملات برنامهریزیشده آمریکا علیه ایران را لغو کرده است.
ترامپ مدعی شد این تفاهم از حمایت آمریکا، اسرائیل، عربستان سعودی، قطر، امارات متحده عربی، ترکیه، پاکستان، بحرین، کویت، اردن و مصر برخوردار است و در صورت نهایی شدن، ایران متعهد خواهد شد به سمت تولید سلاح هستهای نرود.
با این حال، تهران این ادعاها را تأیید نکرد. منابع نزدیک به تیم مذاکرهکننده ایرانی اعلام کردند هیچ متن نهایی یا یادداشت تفاهمی تاکنون از سوی جمهوری اسلامی ایران تأیید نشده است.
آکسیوس همچنین به نقل از منابع مطلع گزارش داد که ایران و قطر به توافقی اصولی درباره چارچوب تفاهم دست یافتهاند، اما تأیید نهایی همچنان نیازمند تصمیمگیری در سطوح عالی جمهوری اسلامی ایران است.
اختلافات باقیمانده در مذاکرات عمدتاً بر سه محور متمرکز بوده است: نحوه آزادسازی داراییهای بلوکهشده ایران، سازوکار بازگشایی تنگه هرمز در دوره آتشبس و چارچوب مذاکرات هستهای در دوره ۶۰ روزه.
تایمز اسرائیل | ترامپ: توافق با ایران ممکن است آخر هفته در اروپا امضا شود
تایمز اسرائیل گزارش داد دونالد ترامپ مدعی شده است توافق میان تهران و واشنگتن در مراحل نهایی قرار دارد و احتمال دارد مراسم امضای آن طی روزهای آینده در اروپا برگزار شود.
ترامپ گفت مذاکرات به بالاترین سطوح تصمیمگیری در ایران رسیده و به همین دلیل دستور حملات جدید آمریکا را متوقف کرده است.
وی همچنین تأکید کرد هدف اصلی توافق، جلوگیری دائمی از دستیابی ایران به سلاح هستهای خواهد بود و پس از نهایی شدن آن، محدودیتهای اعمالشده بر تجارت دریایی و بنادر ایران کاهش خواهد یافت.
در مقابل، وزارت امور خارجه ایران اعلام کرد هیچ تصمیم نهایی درباره توافق احتمالی اتخاذ نشده و گمانهزنیها درباره زمان و مکان امضای توافق فاقد تأیید رسمی است.
فارس | هیچ متن نهایی برای توافق با آمریکا تأیید نشده است
یک منبع آگاه نزدیک به تیم مذاکرهکننده ایرانی به خبرگزاری فارس اعلام کرد جمهوری اسلامی ایران تاکنون هیچ متن نهایی یا یادداشت تفاهم اولیهای را با آمریکا تأیید نکرده است.
این منبع تأکید کرد هرگونه تفاهم احتمالی باید ابتدا در مراجع تصمیمگیر کشور بررسی و تصویب شود و تا پیش از اعلام رسمی ایران، ادعاهای مطرحشده از سوی مقامهای آمریکایی اعتبار قطعی ندارد.
فارس همچنین گزارش داد با توجه به پذیرش بخشهایی از متن پیشنهادی ایران از سوی آمریکا، احتمال تأیید نهایی آن در مراجع عالی کشور افزایش یافته است؛ هرچند هنوز هیچ تصمیم رسمی اعلام نشده است.
تسنیم | متن تفاهم همچنان در انتظار بررسی نهایی در ایران است
خبرگزاری تسنیم به نقل از منابع مطلع گزارش داد فشارهای نظامی و دیپلماتیک آمریکا برای اعمال تغییرات در پیشنویس ۱۴ مادهای مورد نظر ایران نتیجهای نداشته است.
به گفته این منابع، واشنگتن از طریق میانجی قطری اعلام کرده که نیازی به اصلاحیههای اخیر آمریکا در متن توافق نیست و مذاکرات بر اساس چارچوب قبلی ادامه خواهد یافت.
تسنیم تأکید کرد با وجود این تحول، متن تفاهم همچنان نیازمند بررسی و تصویب در نهادهای ذیصلاح جمهوری اسلامی ایران است و تا زمان اعلام رسمی تهران، هیچ توافقی نهایی تلقی نمیشود.
اسماعیل بقایی: بخش عمده متن مذاکرات آماده شده اما ایران هنوز جمعبندی نهایی ندارد
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، اعلام کرد بخش عمده متن مذاکرات میان ایران و آمریکا آماده شده است اما به دلیل تغییر مکرر مواضع آمریکا، هنوز تصمیم نهایی درباره توافق اتخاذ نشده است.
وی گفت قطر و پاکستان همچنان بهعنوان میانجی در روند مذاکرات فعال هستند و تهران در موضوعات مرتبط با خطوط قرمز خود هیچگونه عقبنشینی نخواهد داشت.
بقایی افزود تصمیمگیری نهایی درباره هرگونه تفاهم احتمالی بر عهده مراجع ذیصلاح کشور است و تا زمان دستیابی به جمعبندی نهایی، هیچ توافقی تأییدشده محسوب نمیشود.
رویترز | تلاشها برای دستیابی به توافق اولیه میان تهران و واشنگتن تشدید شده است
خبرگزاری رویترز به نقل از سه منبع ایرانی و یک مقام اروپایی گزارش داد تلاشها برای دستیابی به یک توافق اولیه میان ایران و آمریکا در روزهای اخیر افزایش یافته است.
بر اساس این گزارش، با وجود ادامه تنشهای نظامی، مذاکرات از طریق کانالهای میانجیگری ادامه دارد و دو طرف به تفاهم سیاسی اولیه دست یافتهاند.
یکی از مهمترین اختلافات باقیمانده به نحوه آزادسازی داراییهای بلوکهشده ایران مربوط میشود. ایران خواهان دسترسی گستردهتر به منابع مالی خود است، در حالی که آمریکا بر آزادسازی تدریجی این منابع تأکید دارد.
سیانان | دیدارهای ایران و قطر به کاهش اختلافات و دستیابی به توافق کمک کرده است
سیانان به نقل از منابع آگاه گزارش داد مقامهای آمریکایی معتقدند رایزنیهای اخیر میان ایران و قطر در تهران به کاهش بخشی از اختلافات باقیمانده در مذاکرات کمک کرده است.
طبق این گزارش، مهمترین موضوعات مورد مذاکره شامل نحوه پیشبرد مذاکرات هستهای آینده و سازوکار ارائه کمکهای مالی و آزادسازی منابع ایران بوده است.
سیانان همچنین گزارش داد اظهارات ناگهانی ترامپ درباره توافق قریبالوقوع با تهران، مقامات اسرائیلی و شخص بنیامین نتانیاهو را غافلگیر کرده است.
دفتر نخستوزیر اسرائیل | نتانیاهو خواستار گنجاندن پرونده موشکی و منطقهای در توافق نهایی شد
دفتر نخستوزیر اسرائیل اعلام کرد بنیامین نتانیاهو در گفتوگو با دونالد ترامپ درباره تفاهمنامه در حال شکلگیری میان ایران و آمریکا رایزنی کرده است.
در این بیانیه آمده است که اسرائیل طرف مستقیم این تفاهم نیست، اما از تعهد آمریکا برای مطرح کردن موضوعاتی همچون مواد غنیشده، زیرساختهای هستهای، برنامه موشکی ایران و حمایت از گروههای منطقهای در توافق نهایی استقبال میکند.
بلومبرگ | احتمال امضای یادداشت تفاهم ایران و آمریکا در ژنو
بلومبرگ به نقل از یک مقام گروه هفت گزارش داد آنچه قرار است در روزهای آینده میان تهران و واشنگتن امضا شود، احتمالاً یک یادداشت تفاهم اولیه خواهد بود و نه توافق نهایی.
بر اساس این گزارش، امضای این سند ممکن است در ژنو و همزمان با نشستهای دیپلماتیک مرتبط با گروه هفت انجام شود و مذاکرات برای توافق جامع در مرحله بعد ادامه یابد.
العربیه و الحدث | جزئیات ادعایی تفاهم در حال مذاکره
العربیه و الحدث به نقل از منابع آگاه مدعی شدند تفاهم مورد مذاکره شامل تسهیل دسترسی ایران به بخشی از داراییهای مسدودشده، کاهش تدریجی برخی محدودیتهای اقتصادی و بازگشت آزادی دریانوردی در منطقه خواهد بود.
این رسانهها همچنین گزارش دادند مذاکرات آتی بر موضوعات هستهای، سازوکارهای راستیآزمایی، بازرسیها و محدودیتهای آینده برنامه هستهای ایران متمرکز خواهد بود.
آن سوی تیترها: تحلیل اختصاصی فراز | توافق در آستانه امضا یا ادامه مذاکرات؟ آنچه از روایتهای متناقض برمیآید
مرور گزارشهای منتشرشده از رسانههای ایرانی، آمریکایی و منطقهای نشان میدهد که برخلاف برخی دورههای گذشته، اصل وجود مذاکرات و تدوین یک متن مورد بحث تقریباً از سوی هیچیک از طرفها رد نمیشود. اختلاف اصلی بر سر میزان پیشرفت مذاکرات و زمان اعلام توافق است.
در حالی که دونالد ترامپ و برخی رسانههای غربی از «توافق قریبالوقوع» و حتی احتمال امضای آن در روزهای آینده سخن میگویند، موضع رسمی تهران بر یک گزاره مشخص متمرکز شده است: «متن وجود دارد، اما هنوز تأیید نهایی نشده است» تصمیمگیری در مراجع ذیصلاح ادامه دارد.
به نظر میرسد واشنگتن تلاش دارد با اعلام عمومی پیشرفت مذاکرات، فضای سیاسی و رسانهای لازم برای نهایی شدن تفاهم برای کنترل بازارهای مالی ایجاد کند. از سوی دیگر، ایران ترجیح میدهد تا پیش از طی شدن کامل روند تصمیمگیری داخلی، هیچگونه تعهد سیاسی یا رسانهای نسبت به توافق احتمالی نپذیرد. به همین دلیل تقریباً تمام مواضع رسمی تهران بر عبارت «هنوز جمعبندی نهایی صورت نگرفته» استوار شده است.
به بیان دیگر، آنچه اکنون در حال شکلگیری است، احتمالاً یک «توافق نهایی هستهای» نیست؛ بلکه نوعی «توافق توقف بحران» یا چارچوب سیاسی موقت برای ورود به مذاکرات اصلی محسوب میشود. همین موضوع میتواند توضیح دهد چرا بسیاری از رسانههای غربی از عبارت Memorandum of Understanding یا یادداشت تفاهم استفاده میکنند و نه توافق جامع.
این موضوع نشان میدهد دو طرف بیش از آنکه درباره اصل مذاکرات اختلاف داشته باشند، درباره مرحله نهایی و اعلام رسمی آن اختلاف روایت دارند.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، آنچه اکنون روی میز قرار دارد بیشتر شبیه یک تفاهم سیاسی یا چارچوب موقت برای ورود به مذاکرات جامعتر است تا یک توافق نهایی هستهای. محورهایی مانند آتشبس، بازگشایی تنگه هرمز، آزادسازی بخشی از داراییهای بلوکهشده ایران و آغاز مذاکرات ۶۰ روزه هستهای، در اغلب روایتها تکرار شدهاند.
همچنین نقش پررنگ قطر، پاکستان و برخی کشورهای منطقه نشان میدهد مذاکرات فعلی تنها یک پرونده دوجانبه میان تهران و واشنگتن نیست و به بخشی از معادلات امنیتی و سیاسی منطقه تبدیل شده است.
در مجموع، مجموعه اخبار و مواضع منتشرشده این برداشت را تقویت میکند که ایران و آمریکا به یک تفاهم اولیه نزدیک شدهاند، اما هنوز از مرحله «توافق احتمالی» به «توافق قطعی و تأییدشده» عبور نکردهاند. به همین دلیل، تا زمان اعلام رسمی از سوی تهران، بسیاری از جزئیات مطرحشده درباره متن توافق، رفع تحریمها یا زمان امضا همچنان در حد گمانهزنی و گزارشهای رسانهای باقی خواهد ماند.
تفسیر سیاسی روز
گفتوگوی فراز با مازیار بالائی، عضو شورای مرکزی حزب اعتماد ملی
- تازهها
- پربازدیدها
تفسیر سیاسی روز
گفتوگوی فراز با مازیار بالائی، عضو شورای مرکزی حزب اعتماد ملی
گزارش تصویری اختصاصی فراز از مراسم بدرقه رهبر جانفدا
علی باقری دبیر کل حزب اطلاحطلب «عهد» در گفتگو با فراز:
مینو محرز در گفتوگو با فراز توضیح میدهد