تحقیقات گاردین از نفوذ دانشمندان صنعت نفت عربستان به گزارشهای اقلیمی سازمان ملل پرده برداشت
پروفسور جولیا استاینبرگر در اولین روز کاری خود به عنوان نویسنده متخصص در یکی از مهمترین گزارشهای اقلیمی جهان، کسی را نمیشناخت و برای صرف صبحانه پشت میز غریبهای نشست. او گفت: «سلام، من جولیا هستم. از دانشگاه لوزان.» مردی که مقابلش نشسته بود پاسخ داد: «من مصطفی بابیکر هستم. من با شرکت آرامکوی عربستان کار میکنم.»
آرامکو، شرکت نفت دولتی عربستان، مسئول انتشار کربن بیشتری نسبت به هر شرکت دیگری در تاریخ است که بحران اقلیمی را تشدید میکند، و این پادشاهی مدتهاست که مانع بزرگی برای اقدامات اقلیمی بوده است. استاینبرگر پرسید آیا این تضاد منافع نیست؟ هیئت بیندولتی تغییرات اقلیمی سازمان ملل (IPCC) که هر دوی آنها اکنون در آن عضو بودند، گزارشهایی را تهیه میکند که زیربنای مذاکرات اقلیمی سازمان ملل است و به سیاستهای ملی اقلیمی در سراسر جهان جهت میدهد. استاینبرگر به یاد میآورد که بابیکر گفت: نه، او این رابطه را در فرم تضاد منافع IPCC اعلام کرده است. «آن پاسخ برای من قانعکننده نبود، اما او دوستانه برخورد کرد و صبحانه خوبی داشتیم.»
دکتر بابیکر ۲۰ سال برای آرامکو کار کرده است. انتصاب او به عنوان نویسنده ارشد هماهنگکننده برای هفتمین گزارش ارزیابی IPCC در سال گذشته، جنجالهایی را در جامعه علمی اقلیمی برانگیخت. اما تحقیقات گاردین که با همکاری تیمی از روزنامهنگاران بینالمللی انجام شده، اکنون فاش کرده است که بابیکر تنها یک مورد استثنایی نیست. این تحقیقات نشان داد که حداقل دوازده نویسنده ارشد IPCC توسط آرامکو، نهادهای سعودی و سایر منافع نفتی استخدام شده یا با آنها مرتبط هستند. یکی از نایبرئیسان IPCC که بخشی از گروه رهبری این نهاد است، نیز به عنوان کارمند دولت، نماینده پادشاهی عربستان در مذاکرات جهانی اقلیمی است.
IPCC معتبرترین سازمان جهان در زمینه علم اقلیم است که گزارشهای آن توسط ۱۹۵ کشور تأیید میشود. این گزارشها توسط صدها نویسنده ارشد از سراسر جهان با تخصصهایی از فیزیک جو تا تأثیرات آبوهوای شدید تهیه میشود. گاردین ۲۲۳ نویسنده ارشد کارگروه سوم را بررسی کرد؛ بخشی از IPCC که نحوه کاهش یا حذف انتشار گازهای گلخانهای از جو را ارزیابی میکند. کار این گروه ارزیابی سیاستها و فناوریهای کاهش انتشار است و بنابراین مستقیماً با منافع اقتصادی کشورها و شرکتها مرتبط است.
این تحقیقات ۲۰ مورد با نگرانیهای جدی تضاد منافع را شناسایی کرد. بیش از نیمی از این موارد شامل نویسندگان مرتبط با نهادهای سعودی بود؛ تمرکزی که سؤالات گستردهتری را در مورد نفوذ این پادشاهی بر نحوه تولید گزارشها ایجاد میکند. متخصصانی که تحقیقات گاردین را بررسی کردهاند، سیاست تضاد منافع IPCC را «فاقد کارایی لازم» توصیف کردهاند.
یکی دیگر از کارکنان آرامکو که به عنوان نویسنده ارشد IPCC انتخاب شده، دکتر دیگو آرماندو مویا پینتا است که از سال ۲۰۲۲ به عنوان دانشمند انرژی و پایداری در این شرکت کار کرده است. IPCC وابستگی او را فقط به امپریال کالج لندن فهرست کرده است، جایی که او محقق ارشد افتخاری است. به عنوان یکی از ۱۴ نویسنده ارشد فصل سیستمهای انرژی، مویا پینتا گزینههای کاهش انتشار در بخش انرژی را ارزیابی خواهد کرد؛ حوزهای که پیامدهای مستقیمی برای تجارت آرامکو دارد. پروفسور کوین الیوت، دانشگاهی متخصص در اخلاق پژوهش در دانشگاه ایالتی میشیگان گفت: «فکر نمیکنم جای سؤالی باشد که چنین موردی تحت سیاست تضاد منافع IPCC قرار میگیرد.»
با این حال، در مارس ۲۰۲۶، کمیته تضاد منافع IPCC گزارش داد که هیچ تضاد منافعی میان هیچیک از نویسندگان انتخابشده برای هفتمین گزارش ارزیابی پیدا نکرده است. ریچل کنرلی، از مرکز حقوق بینالمللی محیط زیست، گفت: «عدم ارتباط بین نتیجهگیری کمیته و حضور نویسندگان از بزرگترین شرکت نفتی جهان، سؤالاتی را در مورد اینکه آیا سیاست تضاد منافع IPCC کارآمد است یا بهدرستی اعمال میشود، ایجاد میکند.»
در کنار دو کارمند آرامکو، کارگروه سوم شامل پنج نویسنده از مرکز مطالعات و تحقیقات نفت ملک عبدالله (KAPSARC) است؛ یک اندیشکده با بودجه دولت عربستان که ریاست آن بر عهده وزیر انرژی این کشور است و مأموریت اعلامشده آن «پیشبرد بخش انرژی عربستان سعودی» است. این مرکز در خارج از محافل سیاستگذاری انرژی کمتر شناخته شده، اما تعداد نویسندگان آن در کارگروه سوم با امپریال کالج لندن و مؤسسه بینالمللی تحلیل سیستمهای کاربردی وین برابر است و این سه مؤسسه را به پرنمایندهترین نهادها در این گروه تبدیل کرده است.
یکی دیگر از نویسندگان ارشد سیستمهای انرژی، پروفسور زین یمانی از دانشگاه نفت و مواد معدنی ملک فهد، در سال گذشته در حالی که نقش خود را در IPCC ایفا میکرد، تحقیقات مشترکی با بخش تحقیقات انرژیهای نو آرامکو انجام میداد. مقاله حاصل از این تحقیق که با همکاری دو دانشمند آرامکو نوشته شده، در ماه ژوئیه منتشر شد.
حسین هوتیت، استاد دانشگاه علم و صنعت ملک عبدالله، نویسنده ارشد فصل فناوریهای حذف دیاکسید کربن، در زمان انتصاب به IPCC، در حال نهایی کردن تحقیقاتی بر اساس یک پروژه نمایشی برای ذخیرهسازی زیرزمینی کربن بود. آرامکو این پروژه را طراحی کرد و حمایت مالی قابلتوجهی ارائه داد. دکتر کاری دی پریک، دانشمند علوم سیاسی در دانشگاه ژنو، میگوید: «این اولین بار است که ما این تعداد نویسنده مرتبط با سعودی را در IPCC داریم، بهویژه در کارگروه سوم.» دی پریک حضور فزاینده نویسندگان مرتبط با سعودی را در بافت تغییر گستردهتر در دیپلماسی اقلیمی این پادشاهی میبیند. او میگوید: «وقتی صحبت از IPCC میشود، استراتژی سعودی اکنون بر ترویج فناوریهایی مانند جذب کربن متمرکز است که تأثیر آن بر اقتصاد سوختهای فسیلیاش را محدود میکند.»
همچنین همپوشانی میان دولت عربستان و رهبری علمی IPCC وجود دارد. دکتر مالک النوری، یکی از هفت نایبرئیس کارگروه سوم، مشاور ارشد وزارت انرژی عربستان است. نایبرئیسان به نظارت بر فرآیند ارزیابی و هدایت کار علمی و فنی آن کمک میکنند. آنها همچنین افشای تضاد منافع نویسندگان را ارزیابی میکنند. به طور غیرمعمول، النوری در حالی که به عنوان نایبرئیس خدمت میکرد، به نمایندگی از عربستان سعودی در مذاکرات اقلیمی سازمان ملل ادامه داد. او بخشی از هیئت نمایندگی این پادشاهی در کنفرانس تغییرات اقلیمی بن در ژوئن ۲۰۲۶ بود.
تسپورا برمن، رئیس معاهده عدم گسترش سوختهای فسیلی گفت: «قوانین تضاد منافع اتهامی مبنی بر انجام کار اشتباه توسط کسی نیست. آنها برای محافظت از یکپارچگی یک نهاد وجود دارند.» او افزود: «اگر سیستم تضاد منافع IPCC بتواند یک نایبرئیس که برای وزارت انرژی سعودی کار میکند و کارمندان آرامکو را ببیند و هیچ چیزی که نیاز به مدیریت داشته باشد پیدا نکند، پس این سیاست آشکارا ناکارآمد است.»
سخنگوی IPCC گفت هیچ نویسندهای به کمیته تضاد منافع ارجاع نشده است، زیرا تمام تضاد منافع احتمالی گزارششده توسط نایبرئیسان کارگروه قابل حل بود. سخنگو گفت: «هیچ نویسنده، مؤسسه، بخش یا کشوری به تنهایی نتایج گزارش IPCC را تعیین نمیکند. نتایج به صورت جمعی توسط تیمهای بزرگ نویسندگان با تنوع بینالمللی و علمی توسعه مییابد.»
هوتیت گفت: «هیچ تضاد منافعی وجود ندارد. تحقیقات و مشارکتهای من در ارتباط با کار IPCC توسط کارفرمایم تأمین مالی و پشتیبانی شد که در مقاله مربوطه ذکر شده است.» آرامکو از اظهار نظر خودداری کرد و سایر افراد یا مؤسسات نیز به درخواستها برای اظهار نظر پاسخ ندادند.
دو کلمه حرف حساب
- تازهها
- پربازدیدها
حاکمیت ایران: یمنیها مستقل هستند، صداوسیما: ما به یمن گفتیم باب المندب را ببندند!
از شاگردی احمد توکلی و نمایندگی مجلس تا معاونت اقتصادی دفتر رهبری
دو کلمه حرف حساب
گفتوگوی فراز با سخنگوی صنعت آب کشور
گزارش تصویری اختصاصی فراز از مراسم بدرقه رهبر جانفدا
علی باقری دبیر کل حزب اطلاحطلب «عهد» در گفتگو با فراز: