از پنجمین نهاد زیان‌ده کشور شروع کنید؛‌ نشانی: جام جم!

مقام معظم رهبری روز یکشنبه ۱۶ شهریور ۱۴۰۴ در دیدار با دولت و هیات وزیران، به چند موضوع کلیدی و مهم از جمله پرهیز از اسراف در دستگاه‌های دولتی اشاره و توصیه کردند از اسراف‌ها و هزینه‌های ناکارآمد پرهیز شود.

همزمان در مجلس قانون حقوق مالی و معنوی فوتبال از جمله حق پخش که به باشگاه‌ها تعلق بگیرد، تصویب شد و مقرر گردید ظرف ۳ ماه آینده وزارت ورزش با مشورت وزارت ارشاد دستورالعمل مشخصی برای حق پخش مسابقات فوتبال تدوین کند.

بیشتر بخوانید:

این دو رخداد مهم، ۱۶ شهریور ۱۴۰۴ را برای سازمان صداوسیما به روزی حساس و قابل توجه تبدیل کرده است. این سازمان با بودجه ۳۰ هزار میلیارد تومانی و تعداد پرسنل حدود ۴۵ هزار نفر،‌ در زمره سازمان‌های اسراف‌گر قرار می‌گیرد. صداوسیما درحالی حدود ۴۵ هزار نفر پرسنل دارد که رسانه BBC با ۲۵۶۰۰ نفر پرسنل در ۶۰ کشور جهان دفتر یا نمایندگی دارد و به ۴۰ زبان مختلف تولید محتوا می‌کند.

این حجم می‌تواند مصداقی از اسراف در سازمان‌های دولتی باشد. موضوعی که در گذشته نیز رسانه‌ها و افراد مختلفی به آن پرداخته‌اند؛ چرا که بودجه صدا و سیما از محل بودجه عمومی کشور پرداخت می‌شود و دستمزد هر یک پرسنل صداوسیما ارتباط مستقیمی با تورم و معیشت مردم دارد؛ بنابراین افزایش بهره‌وری و کاهش پرسنل مازاد، اقدامی ضروری برای کاهش فشار بر بودجه عمومی کشور است.

از سوی دیگر، تصویب قانون حق پخش فوتبال، فرصت مهمی برای بازنگری در عملکرد مالی سازمان صداوسیما ایجاد می‌کند. در دنیا، بین ۷۰ تا ۹۰ درصد درآمد حق پخش مسابقات به باشگاه‌ها تعلق می‌گیرد، درآمدی که بخش عمده هزینه‌های باشگاه‌ها را پوشش می‌دهد. اما در ایران، طبق مصوبه فعلی، حدود ۷۰ درصد حق پخش در اختیار صداوسیما قرار دارد.

بخوانید:

براساس محاسبات فرهیختگان، در فصل گذشته فوتبال، درآمد سازمان صدا و سیما از مسابقات استقلال و پرسپولیس عددی بین ۳۰ تا ۶۰ هزار میلیارد تومان محاسبه شده است. اگر به این محاسبات، مسابقات تیم‌های پرطرفدار دیگری از جمله تراکتور، سپاهان، گل‌گهر و تیم‌های لیگ برتر را اضافه کنیم، این رقم می‌تواند تا حدود ۱۰۰ هزار میلیارد تومان برآورد شود. اگر این درآمد که حق مسلم باشگاه‌های فوتبال است بین آنان توزیع شود، این باشگاه‌ها از زیان خارج شده، امکان توسعه زیرساخت‌های ورزشی را دارند و با تقویت تیم‌ها، درمسابقات بین‌المللی عملکرد بهتری از خود رقم می‌زنند و پرچم ایران را بالا می‌برند. اما حق پخش آن‌طور در دنیا مرسوم است، در دهه‌های اخیر به باشگاه‌ها تعلق نگرفته است.

درواقع سازمان صداوسیما تنها از محل مسابقات فوتبال، می‌تواند تمام هزینه‌های خود را تامین کند، اما علی‌رغم ظرفیت و پتانسیل‌های بی‌شمار، صداوسیما جزو زیان‌ده‌ترین شرکت‌های دولتی به‌شمار می‌آید. یعنی ما با سازمانی طرف هستیم که دوبرابر رسانه‌های مطرح جهان، تعداد پرنسل دارد و بودجه بالایی نیز دریافت می‌کند و درآمد حق پخش نیز دارد، اما با همه این اوصاف، اولا با کاهش مقبولیت رو به رو بوده است و میانگین مخاطبان برنامه‌های صداوسیما در کشور حدود ۳۰ درصد است، و ثانیا جزو ۵ شرکت زیان‌ده دولتی با زیان ۱۳ هزار میلیارد تومانی قرار دارد.

در ماه‌های آتی که دولت مشغول به تهیه بودجه برای سال ۱۴۰۵ است، بهترین فرصت برای سازمان صداوسیما است تا با الهام از توصیه‌های رهبری، تغییری در عملیات داخلی خود دهد و از اسراف موجود را کاهش دهد. در شرایط فعلی کشور که علاوه بر جنگ اقتصادی، جنگ نظامی دشمن هم شروع شده، بهتر است با کاهش بودجه سازمان‌هایی از جمله صداوسیما، آنان را به افزایش بهره‌وری ملزم کرد.