حامیان ناراضی نتانیاهو، هدف اصلی کارزار انتخاباتی اسرائیل

در شهر دورافتاده دیمونا در صحرای نقب، که مدت‌ها یکی از سنگر‌های حزب لیکود به رهبری بنیامین نتانیاهو بوده است، رأی‌دهندگان ناراضی خانه‌به‌خانه برای رقیب اصلی او تبلیغ می‌کنند و امیدوارند نخست‌وزیر باسابقه اسرائیل را در انتخابات روز سه‌شنبه سرنگون کنند.

این انتخابات نخستین انتخابات اسرائیل از زمان حمله غافلگیرکننده ۷ اکتبر ۲۰۲۳ حماس است؛ حمله‌ای که کشور را تکان داد و منطقه را به آشوب کشاند، زیرا اسرائیل در واکنش به آن علیه این گروه مسلح در غزه و متحدانش در لبنان و ایران وارد جنگ شد.

رخنه امنیتی ۷ اکتبر باعث شد محبوبیت لیکود به‌شدت سقوط کند. نظرسنجی‌ها طی ماه‌ها پیش‌بینی کرده‌اند که ائتلاف نتانیاهو متشکل از احزاب راست‌گرا، راست افراطی و حریدی، اکثریت خود را از دست خواهد داد. اما گادی آیزنکوت، رقیب اصلی و میانه‌روی نتانیاهو، نیز مسیر روشنی برای رسیدن به قدرت ندارد و با نزدیک شدن به انتخابات، رقابت فشرده‌تر شده است.

دیمونا، جایی که در ماه مارس اصابت موشک ایرانی ده‌ها نفر را زخمی کرد، به میدان نبرد سیاسی تبدیل شده است.

یوسی اسایاگ، ۷۴ ساله، که می‌گوید بیشتر عمر خود از لیکود حمایت کرده است، گفت: «ما باید تغییر ایجاد کنیم. بی‌بی باید برود.» او افزود: «بی‌بی برای اسرائیل فاجعه به بار آورده است.»

اسایاگ بخشی از گروهی از ساکنان شهر است که تلاش می‌کنند جامعه خود را متقاعد کنند به حزب یاشارِ آیزنکوت رأی دهد؛ حزبی که در نظرسنجی‌ها شانه‌به‌شانه لیکود حرکت می‌کند.

این کار در دیمونا دشوار است؛ شهری که نیمی از رأی‌دهندگان آن در انتخابات قبلی سال ۲۰۲۲ به لیکود رأی داده بودند.

روتی اوهانا، بازنشسته‌ای که می‌گوید از زمان مهاجرتش از شمال آفریقا به اسرائیل، یعنی بیش از ۶۰ سال پیش، در تمام انتخابات به لیکود رأی داده است، گفت: «من هرگز به لیکود خیانت نمی‌کنم.» او گفت نتانیاهو سر و گردنی از رقبای خود بالاتر است و سرزنش‌هایی که مخالفانش بابت حمله ۷ اکتبر متوجه او می‌کنند، ناعادلانه است.

حزب راست‌گرای لیکود مدت‌ها پیش در میان یهودیان دارای تبار خاورمیانه‌ای و شمال آفریقایی، که به آنها مزراحی گفته می‌شود، پایگاه رأی‌دهندگان اصلی خود را شکل داد؛ گروهی که احساس می‌کردند حزب کارگرِ چپ میانه، با گرایش‌های اروپایی، آنها را نادیده گرفته است؛ حزبی که نسل‌ها بر اسرائیل سلطه داشت.

از آن زمان، حزب کارگر هم‌زمان با حرکت سیاست اسرائیل به سمت راست، به حزبی کوچک و کم‌اهمیت تبدیل شده است و اکنون حدود شش حزب دیگر، از میانه‌رو تا راست افراطی، برای جلب رأی‌دهندگان لیکود رقابت می‌کنند. با این حال، پیوند میان این حزب و حامیان سابقش همچنان قوی است.

اوریا آساف، ۲۵ ساله، رأی‌دهنده سابق لیکود که اکنون از یاشار حمایت می‌کند، گفت: «بیشتر مردم اینجا فقط به لیکود رأی می‌دهند، چون این‌گونه بزرگ شده‌اند.» او افزود: «تغییر زمانی رخ خواهد داد که مردم به جای گذشته والدینشان، درباره آینده فرزندانشان فکر کردن را آغاز کنند.»

میشال المالم ابو، که به عنوان عضو شورای شهر از لیکود انتخاب شده بود و اکنون کارزار انتخاباتی آیزنکوت در دیمونا را رهبری می‌کند، گفت نتانیاهو یک هسته سخت از حامیان دارد که نمی‌توان نظرشان را تغییر داد، اما هدف اصلی، رأی‌دهندگان بلاتکلیفی هستند که «درک می‌کنند ما در وضعیت بحرانی قرار داریم» و آماده متقاعد شدن هستند.

بر اساس داده‌های گردآوری‌شده توسط مرکز خانواده ویتربی برای پژوهش افکار عمومی و سیاست‌گذاری در مؤسسه دموکراسی اسرائیل، حدود ۱۳ درصد از رأی‌دهندگان اسرائیلی هنوز تصمیم نگرفته‌اند چگونه رأی خواهند داد.

از میان کسانی که در سال ۲۰۲۲ به لیکود رأی داده بودند، اکنون تنها ۵۵ درصد می‌گویند روز سه‌شنبه دوباره به این حزب رأی خواهند داد. ۱۵ درصد از احزابی حمایت خواهند کرد که در جبهه مخالف نتانیاهو قرار دارند؛ از جمله ۸ درصد که از یاشار حمایت می‌کنند. ۱۴ درصد به احزاب راست‌گرای رقیب رأی خواهند داد و ۹ درصد هنوز مردد هستند.

آموتص عسا-اِل، دانشمند علوم سیاسی در مؤسسه هارتمن، گفت این دقیقاً در مکان‌هایی مانند دیموناست که آیزنکوت شانس دارد بخشی از پایگاه لیکود را از آن خود کند.

عسا-اِل گفت آیزنکوت ۶۶ ساله، فرزند مهاجرانی مراکشی که در سلسله‌مراتب نظامی ارتقا یافت و به ریاست ستاد کل ارتش رسید، داستان شخصی‌ای از خاستگاه‌های فروتنانه در جامعه مزراحی دارد که «برای بخش بزرگی از رأی‌دهندگان اسرائیلی، به‌ویژه رأی‌دهندگان سنتی لیکود، جذاب است».

در میدان انتخاباتی‌ای که در آن نظامیان سابق متعددی حضور دارند، سوابق امنیتی بی‌رقیب او یک امتیاز محسوب می‌شود. کشته شدن پسرش که در دسامبر ۲۰۲۳ در جریان نبرد در غزه جان باخت، با احساسات رأی‌دهندگان ارتباط برقرار می‌کند.

در جریان یک نشست عمومی در سفر ماه ژوئیه آیزنکوت به دیمونا، ساکنان گفتند از احتمال روی کار آمدن رهبری با تبار مزراحی هیجان‌زده‌اند. دیگران با در آغوش گرفتن او و با چشمانی اشک‌بار، بابت از دست دادن پسرش به او تسلیت گفتند.

اما یک هفته بعد، نتانیاهو رویداد انتخاباتی خود را برگزار کرد و جذابیت قدرتمندش را در نقب سخت و محروم به نمایش گذاشت؛ منطقه‌ای که دولت‌های لیکود مدت‌ها به اختصاص بودجه‌های توسعه‌ای به آن افتخار کرده‌اند.

نتانیاهو گفت: «به اطراف خود نگاه کنید، به جامعه‌تان نگاه کنید، ببینید آن زمان چه چیزی اینجا بود و اکنون چه چیزی اینجاست، و از خود بپرسید کدام دولت‌ها در این تلاش عظیم سرمایه‌گذاری کردند؛ و من این کار را از روی عشق بی‌اندازه انجام می‌دهم.»

لیور کاتساو، شهردار پیشین کریات مالاخی و از اعضای لیکود، گفت نظرسنجی‌های حزب نشان می‌دهد رأی‌دهندگانی که از لیکود رویگردان شده بودند، با نزدیک شدن به انتخابات در حال بازگشت هستند.

با این حال، حتی برخی افرادی که با نتانیاهو همدلی دارند می‌گویند شاید زمان تغییر فرا رسیده باشد. نتانیاهو زمانی که ۳۰ سال پیش برای نخستین بار انتخاب شد، جوان‌ترین نخست‌وزیر اسرائیل بود، اما از آن زمان به طولانی‌ترین نخست‌وزیر این کشور تبدیل شده است. او اکنون ۷۷ سال دارد و طی شش دوره، مجموعاً ۱۸ سال بر اسرائیل حکومت کرده است.

دیوید ایسکالی، مهندس نرم‌افزار اهل دیمونا، گفت: «وقت رفتن او رسیده است. او کار‌های زیادی برای اسرائیل انجام داده، اما این وضعیت نمی‌تواند ادامه پیدا کند. من رأی خود را به کسی که نزدیک به ۸۰ سال دارد نخواهم داد.»