دلیل نگرانی مقامات آمریکایی از فروش اف-۳۵ به عربستان چیست؟

به گزارش روزنامه اینترنتی فراز، مقامات پنتاگون که این قرارداد را بررسی کرده‌اند، نگرانند که فناوری اف-۳۵ می‌تواند از طریق جاسوسی چین یا همکاری امنیتی چین با عربستان سعودی به خطر بیفتد. این خطرات در گزارش جامعی که توسط آژانس اطلاعات دفاعی، بخشی از وزارت جنگ آمریکا تهیه شده، آمده است.

به نوشته روزنامه نیویورک تایمز، دولت‌های آمریکا و عربستان سعودی در تلاش بوده‌اند تا عناصر نهایی توافقی را تدوین کنند که در آن تولیدکنندگان سلاح آمریکایی ۴۸ فروند جنگنده اف-۳۵ را به ارزش میلیاردها دلار به عربستان سعودی بفروشند.

این منابع گفتند انتظار می‌رود «پیت هگست»، وزیر جنگ آمریکا این توافق را تایید کند و سپس از طریق یک فرآیند بررسی بین سازمانی ادامه یابد.

انتظار می‌رود «محمد بن سلمان»، ولیعهد عربستان سعودی روز سه‌شنبه در کاخ سفید با «دونالد ترامپ» رئیس جمهور آمریکا دیدار کند. مقامات آمریکایی اعلام کردند که مهمترین موارد در دستور کار این دیدار، توافق احتمالی جنگنده‌های اف-۳۵ و توافق دفاعی متقابل است. عربستان سعودی بزرگترین خریدار سلاح‌های آمریکایی محسوب می‌شود.

شاهزاده «خالد بن سلمان»، وزیر دفاع عربستان سعودی روز سه‌شنبه در رسانه‌های اجتماعی نوشت که اخیرا با پیت هگست، وزیر جنگ، وزیر امور خارجه «مارکو روبیو» و «استیو ویتکاف»، فرستاده ترامپ به غرب آسیا دیدار کرده است: «ما روابط عربستان سعودی و ایالات متحده را بررسی کردیم و راه‌هایی را برای تقویت همکاری استراتژیک خود مورد بررسی قرار دادیم.»

ولیعهد عربستان و دستیارانش همچنین ایالات متحده را ترغیب کرده‌اند تا مذاکرات برای تایید کمک به عربستان سعودی در توسعه یک برنامه هسته‌ای غیرنظامی را پیش ببرد؛ تلاشی که مقامات آمریکایی را بر آن داشته تا در مورد اینکه آیا ریاض می‌تواند از آن فناوری هسته‌ای برای تلاش در جهت توسعه سلاح هسته‌ای استفاده کند، بحث کنند.

دولت کنونی آمریکا مانند دولت بایدن، تلاش کرده است تا عربستان سعودی را به عادی‌سازی روابط با اسرائیل وادار کند. اما با توجه به وضعیت کنونی اراضی اشغالی، بعید است که این اتفاق به این زودی‌ها رخ دهد.

علاوه بر نگرانی‌ها در مورد دستیابی چین به فناوری اف-۳۵، فروش‌های پیشنهادی همچنین سوالاتی را در مورد اینکه آیا دولت ایالات متحده برتری نظامی منطقه‌ای اسرائیل را به خطر می‌اندازد، مطرح می‌کند.

کنگره آمریکا نیز می‌گوید ایالات متحده باید تضمین کند که اسرائیل می‌تواند «هرگونه تهدید نظامی متعارف معتبر» را با تحمل «حداقل خسارت و تلفات» شکست دهد.

در سال ۲۰۲۰، دولت وقت ترامپ به عنوان بخشی از توافق برای عادی‌سازی روابط دیپلماتیک امارات متحده عربی با اسرائیل در پیمان ابراهیم، با فروش جنگنده‌های اف-۳۵ به امارات موافقت کرد. برخی از مقامات آمریکایی به دلیل همکاری نزدیک امارات با چین و نگرانی از تضعیف برتری نظامی اسرائیل، با این فروش‌ها مخالفت کردند.

حالا همین نگرانی‌ها در مورد عربستان سعودی نیز مطرح شده است. مقامات آمریکایی در حال بررسی این موضوع هستند که آیا باید برای فناوری اف-۳۵ تدابیر حفاظتی وضع شود یا خیر، هرچند مشخص نیست که در توافق فروش چه مواردی لحاظ خواهد شد و گزارش اطلاعاتی پنتاگون چه پیشنهاداتی را مطرح می‌کند، اگر چنین پیشنهادی وجود داشته باشد.

به نوشته ایسنا، چین و عربستان سعودی روابط نظامی دارند. ارتش چین به عربستان سعودی در ساخت موشک‌های بالستیک و دستیابی به موشک‌های توانمندتر و همچنین بهره‌برداری از آنها کمک می‌کند. قانونگذاران دموکرات این نگرانی‌ها را در نامه‌ای به بایدن جونیور در ژوئن ۲۰۲۲، قبل از اولین سفرش به عربستان شرح داده بودند.

مسؤولان آمریکایی گفتند سعودی‌ها چندین سال است موشک‌های بالستیک کوتاه‌برد از چین خریداری می‌کردند و اخیرا شروع به خرید موشک‌های چینی توانمندتر کرده‌اند که می‌توانند مسافت بیشتری را طی کنند. آنها همچنین شروع به دستیابی به فناوری لازم برای ساخت قطعات خود، راه‌اندازی تاسیسات تولیدی و انجام پرتاب‌های آزمایشی کرده‌اند، با این هدف که بتوانند موشک‌های خود را تولید کنند.

«گرت جنینگز» سردبیر بخش هوانوردی شرکت اطلاعات دفاعی جینز، گفت برای عربستان سعودی، دستیابی به اف-۳۵ که برترین جنگنده آمریکاست، به نیروی هوایی عربستان مزایای عمده‌ای در زمینه پنهان‌کاری می‌دهد و به خلبانان آن کمک می‌کند تا فضای نبرد پیچیده را به شیوه‌ای که ناوگان جنگنده‌های فعلی‌اش قادر به آن نیستند، ارزیابی کنند.

ترامپ به انعقاد قراردادهایش با عربستان سعودیِ نفت‌خیز، به ‌ویژه در زمینه تسلیحات می‌بالد.

وقتی رئیس‌جمهور آمریکا در ماه مه به این کشور عربی سفر کرد، کاخ سفید اعلام کرد که ۶۰۰ میلیارد دلار قرارداد با دولت و شرکت‌های سعودی در آنجا منعقد شده است. بزرگترین بسته شامل ۱۴۲ میلیارد دلار فروش تسلیحات بود.