طرح ۲۸ ماده‌ای آمریکا برای پایان جنگ اوکراین چیست؟ | چرا اروپا با ابتکار صلح واشنگتن همراهی نمی‌کند؟

مذاکرات فشرده در برلین؛ محور گفت‌و‌گو‌ها چیست؟

به گزارش روزنامه اینترنتی فراز در حالی که جنگ روسیه و اوکراین وارد چهارمین سال خود می‌شود، مذاکرات سطح بالایی با حضور ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، و رهبران اروپایی در آلمان در جریان است. این گفت‌و‌گو‌ها همزمان با مذاکرات طولانی هیأت‌های اوکراینی و آمریکایی درباره طرح پیشنهادی واشنگتن برای پایان جنگ برگزار شده است.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده از رسانه‌های بین‌المللی رویترز و الجزیره، یکی از محور‌های اصلی این مذاکرات، نحوه استفاده از دارایی‌های مسدودشده روسیه در اروپا، به‌ویژه در بلژیک، و همچنین ارائه تضمین‌های امنیتی به اوکراین در چارچوب هرگونه توافق احتمالی صلح است.

موضع زلنسکی؛ امنیت در اولویت، نه شتاب برای صلح

ولودیمیر زلنسکی اعلام کرده اوکراین تنها در صورتی حاضر است درباره آینده مناطق تحت کنترل و حتی چشم‌پوشی از عضویت در ناتو گفت‌و‌گو کند که تضمین‌های امنیتی روشن و قابل اتکایی از سوی غرب دریافت کند. به گفته او، هرگونه توافق صلح باید شامل سازوکار نظارت بر آتش‌بس باشد تا از تکرار درگیری‌ها جلوگیری شود.

این موضع در حالی مطرح می‌شود که تجربه تضمین‌های امنیتی گذشته، از جمله پس از استقلال اوکراین در سال ۱۹۹۱، نتوانسته مانع حملات روسیه در سال‌های ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ شود؛ مسئله‌ای که تردید‌های عمیقی در افکار عمومی اوکراین ایجاد کرده است.

نقش آمریکا و اختلاف‌نظر در اروپا

مقام‌های آمریکایی مدعی‌اند طرح ۲۸ ماده‌ای واشنگتن می‌تواند زمینه یک روند «واقعی» صلح را فراهم کند و حتی شامل تضمین‌هایی مشابه ماده ۵ پیمان ناتو برای اوکراین باشد. با این حال، برخی کشور‌های اروپایی نسبت به پیامد‌های سیاسی و امنیتی این طرح نگران‌اند و معتقدند ابتکار آمریکا ممکن است به تضعیف نقش اروپا در آینده امنیتی این قاره منجر شود.

فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، در اظهاراتی گفته است شانس دستیابی به یک روند صلح واقعی اکنون بیش از هر زمان دیگری از آغاز تهاجم گسترده روسیه در سال ۲۰۲۲ افزایش یافته، اما تأکید کرده که تصمیم درباره هرگونه امتیاز ارضی «صرفاً در اختیار اوکراین» خواهد بود.

ادامه درگیری‌ها همزمان با مذاکرات

در حالی که گفت‌و‌گو‌های دیپلماتیک ادامه دارد، درگیری‌های نظامی همچنان جریان دارد. مقام‌های اوکراینی اعلام کرده‌اند روسیه در یک شب بیش از ۱۵۰ پهپاد به سمت اهدافی در خاک اوکراین شلیک کرده است. در مقابل، وزارت دفاع روسیه نیز مدعی شده نیروهایش ده‌ها پهپاد اوکراینی را رهگیری و منهدم کرده‌اند.

جزئیات طرح ۲۸ ماده‌ای آمریکا برای پایان جنگ اوکراین چیست؟

بر اساس اطلاعات منتشرشده از محافل دیپلماتیک و رسانه‌ای، محورهای اصلی طرح ۲۸ ماده‌ای آمریکا شامل موارد زیر است:

تضمین‌های امنیتی بلندمدت برای اوکراین بدون عضویت رسمی در ناتو، اما نزدیک به مفاد ماده ۵

تثبیت خطوط درگیری به‌عنوان مبنای اولیه آتش‌بس، بدون تعیین فوری تکلیف نهایی مناطق مورد مناقشه

نظارت بین‌المللی بر آتش‌بس با مشارکت نهادهای چندملیتی

استفاده مشروط از دارایی‌های مسدودشده روسیه برای بازسازی اوکراین

تعهد آمریکا به حمایت نظامی و اطلاعاتی کنترل‌شده پس از توافق

ارجاع تصمیم‌گیری درباره امتیازات ارضی به دولت اوکراین

باز نگه‌داشتن کانال مذاکره با مسکو برای جلوگیری از تشدید تنش‌ها

این طرح بیش از آنکه یک «پایان قطعی جنگ» باشد، تلاشی برای مدیریت درگیری و جلوگیری از فرسایشی‌تر شدن بحران است؛ مسئله‌ای که دلیل اصلی تردید اروپا نسبت به آن محسوب می‌شود.

📰 آخرین تحولات

در تازه‌ترین تحولات، تمرکز مذاکرات صلح بر سر نوع و دامنه تضمین‌های امنیتی افزایش یافته و اختلاف‌نظر‌ها درباره سرنوشت مناطق مورد مناقشه همچنان پابرجاست. همزمان، بحث استفاده از دارایی‌های مسدودشده روسیه به‌عنوان اهرم فشار یا منبع تأمین مالی بازسازی اوکراین، به یکی از چالش‌های اصلی میان آمریکا و اروپا تبدیل شده است؛ موضوعی که می‌تواند مسیر مذاکرات را در هفته‌های آینده تعیین‌کننده‌تر کند.