ادعای نیویورک‌ تایمز درباره بازآرایی هرم قدرت در ایران

علی لاریجانی در کانون تصمیم‌های امنیتی؛ روایت رسانه آمریکایی از نقش جدید در ساختار راهبردی کشور

ادعای نیویورک‌تایمز از بازآرایی هرم قدرت در ایران؛ لاریجانی در کانون تصمیم‌های امنیتی

گزارش منتشرشده در نیویورک‌تایمز با استناد به آنچه «شش مقام ارشد و چند عضو سپاه» خوانده، مدعی است که در ماه‌های اخیر، ساختار تصمیم‌گیری امنیتی ایران دستخوش بازتنظیم شده و نقش علی لاریجانی پررنگ‌تر از گذشته شده است.

به گزارش روزنامه اینترنتی فراز ، این رسانه آمریکایی مدعی شده که رهبر انقلاب، سید علی خامنه‌ای، برای شرایط بحرانی احتمالی، از جمله درگیری نظامی، سازوکار‌های چندلایه جانشینی و مدیریت بحران را طراحی کرده و بخشی از مسئولیت‌های هماهنگی را به لاریجانی سپرده است.

تمرکز بر سناریوی درگیری احتمالی

در این گزارش ادعا شده ایران بر این فرض عمل می‌کند که احتمال تشدید تنش نظامی با آمریکا وجود دارد، هرچند مسیر دیپلماسی همچنان باز است. به نوشته این روزنامه، آمادگی نظامی، استقرار سامانه‌های موشکی و رزمایش‌های اخیر در چارچوب همین سناریو تحلیل شده است.

این رسانه همچنین مدعی شده که در صورت وقوع جنگ، ساختار‌های امنیت داخلی از جمله بسیج و نیرو‌های انتظامی برای کنترل شرایط شهری فعال خواهند شد.

جایگاه لاریجانی در روایت آمریکایی

علی لاریجانی که سابقه ریاست ۱۲ ساله مجلس شورای اسلامی را در کارنامه دارد، در سال‌های اخیر در پرونده‌های کلان راهبردی نقش‌آفرینی کرده است؛ از جمله در مذاکرات توافق ۲۵ ساله با چین و تعاملات منطقه‌ای.

گزارش مدعی است او علاوه بر پیگیری پرونده هسته‌ای، با بازیگرانی، چون ولادیمیر پوتین در روسیه و مقامات منطقه‌ای در قطر و عمان نیز رایزنی‌هایی داشته است.

در همین چارچوب، نام‌هایی مانند محمدباقر قالیباف و حسن روحانی نیز به عنوان چهره‌های احتمالی در سناریو‌های جایگزینی یا مدیریت بحران مطرح شده‌اند.

آن‌سوی تیتر‌ها | نگاه تحلیلگران

ولی نصر، استاد دانشگاه جانز هاپکینز، در گفت‌و‌گو با این روزنامه مدعی شده که رهبری ایران در حال «توزیع قدرت و آماده‌سازی برای تحولات بزرگ احتمالی» است.

از سوی دیگر، ناصر ایمانی، تحلیلگر سیاسی نزدیک به جریان اصولگرا، تأکید کرده که رابطه‌ای قدیمی و مبتنی بر اعتماد میان رهبر انقلاب و لاریجانی وجود دارد و در شرایط پیچیده امنیتی، طبیعی است که از چهره‌های باتجربه استفاده شود.

آنچه این گزارش برجسته می‌کند، نه صرفاً تغییرات احتمالی در ساختار امنیتی، بلکه ارسال پیام بازدارندگی است؛ پیامی که همزمان با ادامه مذاکرات هسته‌ای با واشنگتن منتشر شده است.

برخی تحلیلگران معتقدند چنین گزارش‌هایی در رسانه‌های غربی می‌تواند بخشی از جنگ روایت‌ها در مقطع حساس مذاکرات باشد؛ جایی که همزمان دیپلماسی و تهدید نظامی در ادبیات سیاسی دو طرف دیده می‌شود.

در عین حال، گزارش مذکور بر پایه منابع ناشناس تنظیم شده و هیچ مقام رسمی ایرانی به صورت مستقیم آن را تأیید نکرده است.