رئیس‌جمهور پزشکیان: ایران هرگز آغازگر جنگ نبوده است

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، روز چهارشنبه در نامه‌ای خطاب به مردم آمریکا از آنها خواست فراتر از ادبیات سیاسی رایج نگاه کنند و واقعیت‌های مربوط به گذشته، حال و آینده ایران را دوباره بررسی کنند؛ آینده‌ای که به گفته او، نه بر پایه تقابل، بلکه بر پایه حقیقت، کرامت و درک متقابل شکل می‌گیرد. او در این نامه گفت که در جهانی با روایت‌های متعارض و تنش‌های ژئوپلیتیک عمیق، رابطه ایران و ایالات متحده یکی از «بیشترین مواردی است که سوءتفاهم درباره آن وجود دارد». او تأکید کرد که ایران در تاریخ معاصر خود هرگز راه تجاوز، توسعه‌طلبی، استعمار یا سلطه را انتخاب نکرده و هیچ جنگی را آغاز نکرده است.

به نام خداوند بخشندهٔ مهربان

به مردم ایالات متحده آمریکا، و به همه کسانی که در میان سیلی از تحریف‌ها و روایت‌های ساخته‌وپرداخته، همچنان در پی حقیقت و زندگی بهترند:

ایران — با همین نام، هویت و شخصیت — یکی از قدیمی‌ترین تمدن‌های پیوسته در تاریخ بشر است. با وجود مزایای تاریخی و جغرافیایی در دوره‌های مختلف، ایران در تاریخ معاصر خود هرگز راه تجاوز، توسعه‌طلبی، استعمار یا سلطه را برنگزیده است. حتی پس از تحمل اشغال، تجاوز و فشار‌های مداوم قدرت‌های جهانی — و با وجود برتری نظامی نسبت به بسیاری از همسایگانش — ایران هرگز جنگی را آغاز نکرده، بلکه فقط حملات انجام‌شده علیه خود را «قاطعانه و شجاعانه» دفع کرده است.

مردم ایران هیچ‌گونه دشمنی ذاتی با ملت‌های دیگر، از جمله مردم آمریکا، اروپا یا کشور‌های همسایه ندارند. حتی در مواجهه با مداخلات خارجی و فشار‌های متعدد در طول تاریخ پرافتخارشان، ایرانیان همواره بین دولت‌ها و مردم تفاوت قائل شده‌اند. این یک اصل عمیق فرهنگی و ذهنی در ایران است — نه یک موضع‌گیری سیاسی مقطعی.

به همین دلیل، تصویرسازی از ایران به‌عنوان یک تهدید، نه با واقعیت تاریخی سازگار است و نه با واقعیت‌های قابل مشاهده امروز. چنین تصویری نتیجه امیال سیاسی و اقتصادی قدرت‌های بزرگ است: نیاز به ساختن یک دشمن برای توجیه فشار، حفظ برتری نظامی، تداوم صنعت تسلیحات و کنترل بازار‌های راهبردی. در چنین فضایی، اگر تهدید واقعی وجود نداشته باشد، «ایجاد» می‌شود.

در همین چارچوب، ایالات متحده بیشترین تعداد نیروها، پایگاه‌ها و ظرفیت‌های نظامی خود را در اطراف ایران مستقر کرده است — کشوری که دست‌کم از زمان بنیان‌گذاری آمریکا، هیچ جنگی را شروع نکرده است. اقدامات اخیر آمریکا که از همین پایگاه‌ها انجام شد، نشان داد که چنین حضور نظامی تا چه حد می‌تواند تهدیدآمیز باشد. طبیعی است که هیچ کشوری در چنین وضعیتی از تقویت توان دفاعی خود صرف‌نظر نمی‌کند. آنچه ایران انجام داده و می‌دهد پاسخی سنجیده و مشروع در چارچوب دفاع از خود بوده، نه آغازگری جنگ.

روابط ایران و آمریکا در ابتدا خصمانه نبود و ارتباطات اولیه مردم دو کشور تنش‌آلود نبود. نقطهٔ عطف این رابطه کودتای ۱۹۵۳ بود — مداخله‌ای غیرقانونی از سوی آمریکا برای جلوگیری از ملی شدن منابع ایران. آن کودتا روند دموکراتیک ایران را مختل و دیکتاتوری را بازگرداند، و در نتیجه بی‌اعتمادی عمیقی نسبت به سیاست‌های آمریکا در میان ایرانیان ایجاد کرد. این بی‌اعتمادی بعد‌ها به دلیل حمایت آمریکا از حکومت پهلوی، حمایت از صدام حسین در جنگ دهه ۱۹۸۰، وضع طولانی‌ترین و جامع‌ترین تحریم‌های تاریخ معاصر، و در نهایت حملات نظامی بدون تحریک قبلی — آن هم دو بار در میانهٔ مذاکرات عمیق‌تر شد.

با این حال، هیچ‌کدام از این فشار‌ها ایران را تضعیف نکرده است. برعکس، کشور در بسیاری زمینه‌ها قوی‌تر شده: نرخ سواد از حدود ۳۰٪ پیش از انقلاب به بیش از ۹۰٪ رسیده؛ آموزش عالی گسترش یافته؛ فناوری‌های نوین پیشرفت کرده؛ خدمات درمانی بهتر شده؛ و زیرساخت‌ها در مقیاسی بی‌سابقه توسعه یافته‌اند. اینها واقعیت‌های قابل سنجش‌اند، نه روایت‌های ساختگی.

با این حال، تأثیر ویرانگر تحریم‌ها، جنگ و حمله نظامی بر زندگی مردم مقاوم ایران را نباید دست‌کم گرفت. ادامه حملات و بمباران‌ها بر زندگی، نگاه و آینده مردم اثر می‌گذارد. این یک حقیقت انسانی است: وقتی جنگ به جان، خانه، شهر و آینده آسیب جدی وارد می‌کند، مردم نسبت به عاملان آن بی‌تفاوت نمی‌مانند.

این پرسش بنیادین را مطرح می‌کند: کدام منافع واقعی مردم آمریکا با این جنگ تأمین می‌شود؟ آیا هیچ تهدید عینی از سوی ایران وجود داشت که چنین رفتار‌هایی را توجیه کند؟ آیا کشتن کودکان بی‌گناه، تخریب مراکز دارویی سرطان، یا به رخ کشیدن امکان بازگرداندن یک ملت به «عصر حجر» هدفی جز تخریب بیشتر اعتبار جهانی آمریکا دارد؟

ایران مذاکره کرد، به توافق رسید و به تمام تعهدات خود عمل کرد. تصمیم به خروج از توافق، حرکت به‌سمت تقابل و انجام دو حمله نظامی در میانه مذاکرات، انتخاب‌هایی مخرب از سوی دولت آمریکا بود — انتخاب‌هایی که به سود توهمات یک بازیگر متجاوز خارجی تمام شد.

حمله به زیرساخت‌های حیاتی ایران — از انرژی گرفته تا صنایع — به‌طور مستقیم مردم را هدف قرار می‌دهد. این اقدامات علاوه بر آنکه جنایت جنگی محسوب می‌شوند، پیامد‌هایی فراتر از ایران دارند: آنها بی‌ثباتی ایجاد می‌کنند، هزینه‌های انسانی و اقتصادی را افزایش می‌دهند و چرخه‌های خصومت را تداوم می‌بخشند. این نمایش قدرت نیست؛ نشانه‌ای از سردرگمی راهبردی و ناتوانی در یافتن یک راه‌حل پایدار است.

آیا این نیز درست نیست که آمریکا این جنگ را به‌جای اسرائیل پیش می‌برد، تحت تأثیر و هدایت آن رژیم؟ آیا اسرائیل با ساختن «تهدید ایران» نمی‌کوشد توجه جهانیان را از اقدامات خود در قبال فلسطینیان منحرف کند؟ آیا اکنون روشن نیست که اسرائیل هدف دارد این جنگ را تا آخرین سرباز آمریکایی و آخرین دلار مالیات‌دهندگان آمریکا پیش ببرد؟

آیا «اول آمریکا» واقعاً اولویت دولت ایالات متحده است؟

من از شما دعوت می‌کنم ورای ماشین عظیم تحریف — که بخشی جدایی‌ناپذیر از این جنگ است — نگاه کنید و با کسانی صحبت کنید که ایران را دیده‌اند. به ایرانیان مهاجر تحصیل‌کرده توجه کنید که در معتبرترین دانشگاه‌ها تدریس می‌کنند یا در پیشرفته‌ترین شرکت‌های فناوری جهان نقش دارند. آیا این واقعیت‌ها با تصویری که از ایران و مردمش ارائه می‌شود همخوانی دارد؟

امروز جهان در بزنگاهی تاریخی ایستاده است. ادامه مسیر تقابل، بی‌ثمرتر و پرهزینه‌تر از همیشه است. انتخاب میان تقابل و تعامل هم واقعی است و هم سرنوشت‌ساز؛ نتیجه آن آینده نسل‌ها را شکل می‌دهد. ایران در طول هزاران سال تاریخ پرافتخار خود از بسیاری متجاوزان عبور کرده است. از آنها تنها نام‌هایی تاریک در تاریخ باقی مانده، اما ایران — مقاوم، باوقار و سربلند — باقی مانده است.

متن نامه به زبان انگلیسی 

In the name of God, the Compassionate, the Merciful

To the people of the United States of America, and to all those who, amid a flood of distortions and manufactured narratives, continue to seek the truth and aspire to a better life:

Iran—by this very name, character, and identity—is one of the oldest continuous civilizations in human history. Despite its historical and geographical advantages at various times, Iran has never, in its modern history, chosen the path of aggression, expansion, colonialism, or domination. Even after enduring occupation, invasion, and sustained pressure from global powers—and despite possessing military superiority over many of its neighbors—Iran has never initiated a war. Yet it has resolutely and bravely repelled those who have attacked it.

The Iranian people harbor no enmity toward other nations, including the people of America, Europe, or neighboring countries. Even in the face of repeated foreign interventions and pressures throughout their proud history, Iranians have consistently drawn a clear distinction between governments and the people they govern. This is a deeply rooted principle in Iranian culture and collective consciousness—not a temporary political stance.

For this reason, portraying Iran as a threat is neither consistent with historical reality nor with present-day observable facts. Such a perception is the product of political and economic whims of the powerful—the need to manufacture an enemy in order to justify pressure, maintain military dominance, sustain the arms industry, and control strategic markets. In such an environment, if a threat does not exist, it is invented.

Within this same framework, the United States has concentrated the largest number of its forces, bases, and military capabilities around Iran—a country that, at least since the founding of the United States, has never initiated a war. Recent American acts of aggression launched from these very bases have demonstrated how threatening such a military presence truly is. Naturally, no country confronted with such conditions would forgo strengthening its defensive capabilities. What Iran has done—and continues to do—is a measured response grounded in legitimate self-defense, and by no means an initiation of war or aggression.

Relations between Iran and the United States were not originally hostile, and early interactions between the Iranian and American people were not marred with hostility or tension. The turning point, however, was the 1953 coup d’état—an illegal American intervention aimed at preventing the nationalization of Iran’s own resources. That coup disrupted Iran’s democratic process, reinstated dictatorship, and sowed deep distrust among Iranians toward U.S. policies. This distrust deepened further with America’s support for the Shah’s regime, its backing of Saddam Hussein during the imposed war of the 1980s, the imposition of the longest and most comprehensive sanctions in modern history, and ultimately, unprovoked military aggression—twice, in the midst of negotiations—against Iran.

Yet all these pressures have failed to weaken Iran. On the contrary, the country has grown stronger in many areas: literacy rates have tripled—from roughly 30% before the Islamic Revolution to over 90% today; higher education has expanded dramatically; significant advances have been achieved in modern technology; healthcare services have improved; and infrastructure has developed at a pace and scale incomparable to the past. These are measurable, observable realities that stand independent of fabricated narratives.

At the same time, the destructive and inhumane impact of sanctions, war, and aggression on the lives of the resilient Iranian people must not be underestimated. The continuation of military aggression and recent bombings profoundly affect people’s lives, attitudes, and perspectives. This reflects a fundamental human truth: when war inflicts irreparable harm on lives, homes, cities, and futures, people will not remain indifferent toward those responsible.

This raises a fundamental question: Exactly which of the American people’s interests are truly being served by this war? Was there any objective threat from Iran to justify such behavior? Does the massacre of innocent children, the destruction of cancer-treatment pharmaceutical facilities, or boasting about bombing a nation back to the Stone Age serve any purpose other than further damaging the United States’ global standing?

Iran pursued negotiations, reached an agreement, and fulfilled all its commitments. The decision to withdraw from that agreement, escalate toward confrontation, and launch two acts of aggression in the midst of negotiations were destructive choices made by the U.S. government—choices that served the delusions of a foreign aggressor.

Attacking Iran’s vital infrastructure—including energy and industrial facilities—directly targets the Iranian people. Beyond constituting a war crime, such actions carry consequences that extend far beyond Iran’s borders. They generate instability, increase human and economic costs, and perpetuate cycles of tension, planting seeds of resentment that will endure for years. This is not a demonstration of strength; it is a sign of strategic bewilderment and an inability to achieve a sustainable solution.

Is it not also the case that America has entered this aggression as a proxy for Israel, influenced and manipulated by that regime? Is it not true that Israel, by manufacturing an Iranian threat, seeks to divert global attention away from its crimes toward the Palestinians? Is it not evident that Israel now aims to fight Iran to the last American soldier and the last American taxpayer dollar—shifting the burden of its delusions onto Iran, the region, and the United States itself in pursuit of illegitimate interests?

Is “America First” truly among the priorities of the U.S. government today?

I invite you to look beyond the machinery of misinformation—an integral part of this aggression—and instead speak with those who have visited Iran. Observe the many accomplished Iranian immigrants—educated in Iran—who now teach and conduct research at the world’s most prestigious universities, or contribute to some of the most advanced technology firms in the West. Do these realities align with the distortions you are being told about Iran and its people?

Today, the world stands at a crossroads. Continuing along the path of confrontation is more costly and futile than ever before. The choice between confrontation and engagement is both real and consequential; its outcome will shape the future for generations to come. Throughout its millennia of proud history, Iran has outlasted many aggressors. All that remains of them are tarnished names in history, while Iran endures—resilient, dignified, and proud.