کارنامه سه ماه جنگ در خاورمیانه؛ قطب‌بندی بی‌سابقه در بازار‌های جهانی و بازگشت عصر طلایی دلار

به گزارش روزنامه اینترنتی فراز به نقل از رویترز، تداوم درگیری‌ها در ایران باعث جهش ۴۰ درصدی قیمت نفت شده و بشکه‌های طلای سیاه را به بالای مرز ۱۰۰ دلار رسانده است. این جهش قیمتی، دلار آمریکا را بار دیگر به عنوان «سنگر امن» سرمایه‌گذاران تثبیت کرده است. شاخص دلار در برابر سبد ارز‌های جهانی ۱.۵ درصد رشد داشته و حتی از رقبای سنتی خود مانند فرانک سوئیس و ین ژاپن نیز پیشی گرفته است. همزمان، انفجار تقاضا در حوزه هوش مصنوعی به عنوان یک «ضربه گیر» عمل کرده و مانع از سقوط بازار‌های سهام شده است؛ تا جایی که غول‌های تراشه‌سازی نظیر «اس‌کی هاینیکس» کره جنوبی برای نخستین بار به ارزش بازار یک تریلیون دلاری دست یافته‌اند و شاخص‌های بورس در نیویورک و سئول رکورد‌های تاریخی جدیدی را ثبت کرده‌اند.

در جبهه مقابل، کشور‌های آسیایی که پیش از این ۸۰ درصد نفت عبوری از تنگه هرمز را خریداری می‌کردند، اکنون سنگین‌ترین ضربات را متحمل شده‌اند. ارز‌های ملی هند، اندونزی و فیلیپین در برابر دلار به پایین‌ترین سطح تاریخی خود سقوط کرده‌اند و برخی کشور‌ها نظیر سری‌لانکا ناچار به افزایش اضطراری نرخ بهره شده‌اند. در اروپا نیز وضعیت مشابهی حاکم است؛ فعالیت‌های اقتصادی در منطقه یورو و بریتانیا با شدیدترین نرخ انقباض در دو سال و نیم اخیر رو‌به‌رو شده و هزینه‌های بالای انرژی، توان رقابتی صنایع قاره سبز را به شدت فرسوده کرده است. حتی در ایالات متحده که به دلیل خودکفایی انرژی آسیب کمتری دیده، قیمت بنزین به بالاترین حد خود در چهار سال اخیر (۴.۵۶ دلار در هر گالن) رسیده که فشاری مضاعف بر معیشت خانوار‌ها وارد می‌کند.

بخش دیگری از این گزارش به وضعیت بحرانی بازار اوراق قرضه می‌پردازد که عملاً در صف اول بازندگان جنگ قرار گرفته است. بازگشت ترس از تورمِ ناشی از قیمت انرژی، باعث شده تا بازدهی اوراق قرضه ۳۰ ساله خزانه‌داری آمریکا به بالاترین سطح خود از سال ۲۰۰۷ (بالای ۵ درصد) برسد. در آلمان نیز بازدهی اوراق قرضه دولتی به سقف ۱۵ ساله خود رسیده است، چرا که معامله‌گران انتظار دارند بانک مرکزی اروپا برای مقابله با تورم، نرخ بهره را تا پایان سال حداقل دو بار دیگر افزایش دهد. این وضعیت نشان می‌دهد که جهان نه تنها با یک بحران نظامی در خاورمیانه، بلکه با یک تحول بنیادین در هزینه‌های استقراض و ساختار ثروت روبروست که تا ماه‌ها پس از پایان احتمالی درگیری‌ها نیز ادامه خواهد یافت.