دیدار مارکو روبیو با فرمانده لیبیایی؛ واشینگتن برای حل بحران لیبی تلاش می‌کند

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، با یکی از مقامات ارشد «ارتش ملی لیبی» دیدار کرد؛ گروهی که از دولت مستقر در شرق لیبی حمایت می‌کند و برای کسب قدرت با مقامات رسمی و به رسمیت شناخته‌شده بین‌المللی در طرابلس رقابت دارد.

مذاکرات میان روبیو و معاون فرمانده، صدام حفتر، در روز دوشنبه در حالی صورت گرفت که واشینگتن به شکلی فزاینده در تلاش برای حل بحران سیاسی این کشور آفریقای شمالی است.

وزارت امور خارجه آمریکا در بیانیه‌ای اعلام کرد که روبیو و حفتر «درباره تلاش‌های جاری به رهبری لیبی برای یکپارچه‌سازی نهاد‌های نظامی، اقتصادی و سیاسی این کشور» و همچنین «راه‌های ممکن برای همکاری جهت پیشبرد وحدت و صلح در لیبی» گفت‌و‌گو کردند. وزیر امور خارجه از تلاش‌های رهبران لیبی برای غلبه بر اختلافات و حرکت به سوی وحدت قدردانی کرد. این بیانیه افزود: «ایالات متحده همچنان در خط مقدم تلاش‌های دیپلماتیک برای حمایت از وحدت لیبی و ایجاد شرایط برای دولتی که به‌صورت دموکراتیک انتخاب شده باشد تا بتواند لیبی را به جلو هدایت کند، باقی خواهد ماند.»

در ماه آوریل، آمریکا به میانجی‌گری برای توافقی جهت یکپارچه‌سازی هزینه‌ها میان دو دولت رقیب در لیبی کمک کرد. این توافق حقوق کارکنان بخش دولتی و شرکت ملی نفت را پوشش می‌داد. آمریکا همچنین برای ایجاد همکاری نظامی میان دولت‌های شرق و غرب لیبی فشار می‌آورد. سال گذشته، نیرو‌های وفادار به هر دو دولت در تمرینات مشترک با ارتش آمریکا در شهر ساحلی مرکزی سرت شرکت کردند.

لیبی پس از قیام مسلحانه مورد حمایت ناتو در سال ۲۰۱۱ که معمر قذافی، رهبر دیرینه این کشور را سرنگون کرد، در هرج‌ومرج و درگیری‌های داخلی فرو رفت.

حکومت چندپاره کنونی به سال ۲۰۱۴ بازمی‌گردد، زمانی که لیبیایی‌ها مجلس قانون‌گذاری جدیدی را تحت عنوان «مجلس نمایندگان» با مشارکت پایین در میانه درگیری‌های گروه‌های مسلح انتخاب کردند. دادگاهی عالی در طرابلس این مجلس را که پس از تسلط گروه‌های مسلح بر طرابلس به شرق لیبی نقل مکان کرده بود، نامعتبر اعلام کرد. اما این نهاد منحل نشد، بلکه از یک دولت رقیب در شرق حمایت کرد که متعاقباً توسط «ارتش ملی لیبی» به رهبری خلیفه حفتر، پدر صدام، پشتیبانی شد. حفتر بزرگ در دوران قذافی افسر ارشد ارتش بود، اما در سال ۱۹۹۰ پس از اسارت توسط نیرو‌های چاد در جریان نبرد میان چاد و لیبی، تغییر موضع داد و به آمریکا رفت. او از زمان تحکیم قدرت ارتش ملی لیبی در منطقه پس از سال ۲۰۱۶، حاکم دوفاکتوی شرق لیبی بوده است.

در سال ۲۰۱۹، ارتش ملی لیبی عملیاتی را برای تصرف طرابلس آغاز کرد. آنها به پایتخت رسیدند، اما پیشروی‌هایشان به‌سرعت توسط نیرو‌های وفادار به دولتِ به رسمیت شناخته‌شده بین‌المللی عقب رانده شد. آتش‌بس میان دو طرف در سال ۲۰۲۰ حاصل شد، اما کشور میان دو دولت تقسیم ماند و درگیری‌ها به‌طور مرتب در سراسر لیبی رخ می‌دهد.

صدام حفتر، که وارث بلافصل رهبری ارتش ملی لیبی پس از پدرش است، در هفته‌های اخیر با مقامات ارشد در سراسر منطقه و جهان از جمله وزیر دفاع مصر و امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه دیدار کرده است.

دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، تلاش‌های دیپلماتیک واشینگتن در این کشور نفت‌خیز آفریقای شمالی را عمیق‌تر کرده است، به‌طوری که مسعد بولس، مشاور کاخ سفید، ابتکاری را برای یکپارچه‌سازی دو دولت رقیب رهبری می‌کند. بولس روز جمعه به تلویزیون الحدث گفت که اگر توافق نهایی میان طرف‌های لیبیایی حاصل شود، آنها برای امضای توافق در حضور ترامپ به واشینگتن دعوت خواهند شد. بولس در پستی در شبکه‌های اجتماعی نوشت: «ایالات متحده به تلاش‌های خود برای حمایت از مردم لیبی که ۱۵ سال جنگ و تفرقه را تحمل کرده‌اند، ادامه خواهد داد.»