بهار ۱۴۰۵ بانک سینا با علی ابدالی؛ جهش ۴ برابری مطالبات مشکوک‌الوصول و سقوط ۷۰ درصدی درآمد شعب

بانک سینا که متعلق به بنیاد مستضعفان است در سال ۱۳۶۴ با نام موسسه مالی و اعتباری بنیاد تاسیس شد. این بانک در سال ۱۳۸۷ و در دوره ریاست جمهوری احمدی‌نژاد با اخذ مجوز‌های بانک مرکزی، تبدیل به بانک شد و با نماد «وسینا» در بورس تهران عرضه شد. اکنون سهامداران عمده این بانک، صندوق توسعه ملی، بنیاد مستضعفان و بنیادشهید است که به طور غیرمستقیم از طریق شرکت سرمایه‌گذاری پاک اندیشان امین در لیست سهامداری بانک سینا حضور دارد.

اعضای هیئت‌مدیره‌ای که در حال حاضر مسئولیت راهبری بانک سینا را بر عهده دارند، محسن خدابخش، چنگیز مروج، علی ابدالی، هاشم آقازاده و اکبر جلیلی هستند. بنابراین، اعداد و نتایجی که در ادامه این گزارش بررسی می‌شود را باید برآیند تصمیم‌ها و عملکرد مدیریتی این تیم در بانک سینا دانست.

بانک سینا با کمک درآمد‌های غیرعملیاتی، افزایش سود اعلام کرد!

بررسی صورت‌های مالی بهار ۱۴۰۵ بانک سینا، به عنوان سومین بهاری که علی ابدالی سکان هدایت این بانک را برعهده دارد، می‌تواند ارزیابی مناسبی از کارنامه او بدهد. علی ابدالی از اردیبهشت ۱۴۰۳ به مدیرعاملی بانک سینا منصوب شده است. مهم‌ترین و تنها سابقه مدیرعاملی او پیش از بانک سینا، مدیرعاملی بانک قوامین بوده در مهرماه ۱۳۹۸ از سوی بانک سپه به این جایگاه منصوب شده بود. البته حکم ادغام بانک قوامین در سپه از سال ۱۳۹۷ صادر شده بود و حضور ابدالی در این بانک بیشتر نقش اداری و اجرایی برای مراحل ادغام بوده است.

علی ابدالی در بهار ۱۴۰۵ توانست تنها یک درصد سود عملیاتی بانک سینا را اضافه کند. سود عملیاتی بانک سینا که در بهار ۱۴۰۴، ۹۰۳ میلیارد تومان بود، در بهار ۱۴۰۵ با یک درصد افزایش به ۹۱۵ میلیارد تومان رسیده است. در شرایطی که کشور با نرخ تورم ۸۰ درصد مواجه است، افزایش ۱ درصدی سود عملیاتی درواقع به معنای کاهش سود واقعی است.

سود خالص بانک سینا، اما وضعیت بهتری دارد و در ظاهر افزایش ۳۶ درصدی را نشان می‌دهد، اما واقعیت چیست؟

بانک سینا در بهار ۱۴۰۴ هزار و ۱۱ میلیارد تومان سود خالص گزارش کرده بود و در بهار امسال این رقم به هزار و ۳۷۷ میلیارد تومان رسیده است. اما نکته قابل توجه آن است که ۵۰۳ میلیارد تومان از سود خالص بانک سینا، ناشی از درآمد‌های غیرعملیاتی است. از ۵۰۳ میلیارد تومان درآمد غیرعملیاتی بانک سینا نیز، ۴۹۳ میلیارد تومان آن فروش وثایق تملیکی بوده است.

درواقع افزایش سود خالص بانک سینا ریشه در یک اتفاق غیرتکرارشونده دارد که وابسته به حل مسائل اعتباری گذشته است. اگر این فروش وثایق نبود، بانک سینا نه تنها هیچ افزایش سودی را تجربه نمی‌کرد بلکه سود خالص این دوره با کاهش اسمی ۱۵ درصدی نیز مواجه می‌شد؛ کاهش واقعی ناشی از تورم هم بماند.

جهش ۴ برابری مطالبات مشکوک‌الوصول بانک سینای علی ابدالی

بانک سینا تحت مدیریت علی ابدالی، در بهار ۱۴۰۵ با افزایش قابل توجه مانده مطالبات مشکوک‌الوصول نیز مواجه شده است. حجم مانده مطالبات مشکوک‌الوصول بانک سینا در پایان سال ۱۴۰۴ تنها ۲۸۱ میلیارد تومان بود، اما تنها در ۳ ماهه نخست ۱۴۰۵ این شاخص نگران‌کننده با افزایش بیش از ۴ برابری مواجه شده و به هزار و ۱۷۰ میلیارد تومان رسیده است.

این رخداد مهم در صورت‌های مالی بانک سینا تنها به اینجا محدود نمی‌شود.

تسهیلات بانک سینا در بهار ۱۴۰۵، ۹.۳ درصد رشد کرده، اما سپرده‌های مشتریان بااختلاف کمتر از آن و تنها ۵.۶ درصد افزایش داشته است. این داده به خودی خود دارای ایراد نیست، گاهی حتی در یک بانک می‌تواند نشان از استفاده بهتر منابع داشته باشد. اما وقتی آن را در کنار رشد قابل توجه مطالبات غیرجاری از جمله سررسید گذشته و معوق قرار می‌دهیم، واقعیت آشکار می‌شود.

وقتی تنها طی ۳ ماهه بهار مطالبات غیرجاری بانک سینا بیش از ۲۰ درصد افزایش پیدا می‌کند و همزمان نرخ رشد تسهیلات بانک سینا ۶۶ درصد بیشتر از نرخ رشد جذب سپرده است، این سوال مهم مطرح می‌شود که آیا بانک سینا استاندارد‌های اعتباری را نادیده گرفته که این اتفاق رخ داده است؟

این عامل به معنای افزایش درآمد بانک سینا در کوتاه‌مدت و قربانی‌کردن منافع سهامداران و جامعه در بلندمدت است؛ چرا که بانک سینا در کوتاه‌مدت افزایش درآمد ناشی از تسهیلات خواهد داشت، اما وقتی بدهکاران بازپرداخت نکنند، با افزایش مطالبات مشکوک‌الوصول، هزینه‌های سنگینی به بانک و جامعه تحمیل می‌شود. این پرسش مهم نیاز به پاسخگویی و شفاف‌سازی از سوی بانک سینا دارد.

سقوط درآمد شعب بانک سینا!

بررسی موشکافانه صورت‌های مالی بانک سینا، نقاط تاریک دیگری هم از بهار ۱۴۰۵ تحت مدیریت علی ابدالی را افشا می‌کند. برای نمونه بانک سینا در پایان ۱۴۰۴ به طور متوسط به ازای هر شعبه ۴۷ میلیارد تومان درآمد عملیاتی کسب کرده بود، اما سه ماه بعد و در بهار ۱۴۰۵ این شاخص کلیدی به ۱۳ میلیارد تومان رسیده است. شاخص‌های مشابه درآمد کل و سود خالص به ازای هر شعبه نیز شرایط یکسانی دارند.

به عبارتی حتی اگر تورم را نادیده بگیریم، شعب بانک سینا با کاهش حدود ۷۰ درصدی درآمد و سود مواجه شده‌اند. آماری که بیش از هرچیز نحوه مدیریت بانک را نشان می‌دهد.

در نهایت، با وجود تمام این ملاحظات، بانک سینا در بهار ۱۴۰۵ موفق به ثبت رشد ۳۶ درصدی سود خالص شده است؛ هرچند این رشد همچنان از نرخ تورم عقب‌تر است. با این حال، بانک سینا از نظر شبکه ۳۰۹ شعبه‌ای و حضور بیش از ۳ هزار و ۳۰۰ نفر نیروی انسانی، ظرفیت قابل‌توجهی برای بهبود درآمدزایی و سودسازی دارد. علی ابدالی در صورت اصلاح برخی تصمیمات و بهره‌گیری بهتر از این ظرفیت‌ها، می‌تواند عملکرد بانک را بهبود دهد و مسیر حرکت سینا را به سمت جایگاه مطلوب‌تری هدایت کند.