تابستان داغ صنایع بورسی؛ درآمد شرکت‌ها از تورم جلو زد!

انتشار گزارش‌های مردادماه شرکت‌های بورسی تقریباً به پایان رسیده و حالا می‌توان تصویری نسبتاً روشن از عملکرد دو ماه نخست تابستان به دست آورد. بررسی گزارش حدود ۴۵۰ شرکت بورسی نشان می‌دهد مجموع درآمد ثبت‌شده آنها در تیر و مرداد به حدود ۲.۵ هزار همت رسیده؛ رقمی که از کل درآمد همین شرکت‌ها در سه ماه بهار فراتر رفته است. این اتفاق در شرایطی رخ داده که محدودیت برق در بخش‌هایی از صنعت همچنان پابرجا بوده و بخشی از ظرفیت تولید شرکت‌ها را تحت فشار قرار داده است.

مردادماه به‌تنهایی نیز ماه قدرتمندی برای صنایع بوده است. مجموع درآمد شرکت‌ها نسبت به مرداد سال گذشته حدود ۱۳۰ درصد رشد کرده و فروش ریالی آنها نسبت به تیرماه نیز حدود ۱۵ درصد افزایش یافته است. در مقیاس پنج‌ماهه، درآمد صنایع بورسی تقریباً به دو برابر مدت مشابه سال قبل رسیده است.

البته این رشد را نمی‌توان فقط حاصل افزایش مقدار تولید و فروش دانست. افزایش نرخ فروش، رشد نرخ ارز، تغییر قیمت‌های جهانی کالا‌ها و در برخی صنایع بهبود مقدار فروش، همگی در شکل‌گیری این اعداد نقش داشته‌اند. به همین دلیل، رشد ۱۳۰ درصدی درآمد لزوماً به معنای رشد همین میزان سودآوری نیست؛ اما برای بازار سرمایه، همین جهش درآمدی نیز علامتی مهم از قدرت اسمی شرکت‌ها در برابر تورم است.

کدام صنایع جلوتر از تورم حرکت کردند؟

نکته مهم‌تر آن است که رشد فروش برخی صنایع حتی از تورم نیز فاصله گرفته است. در مردادماه، فلزات گرانبهای غیرآهنی یکی از درخشان‌ترین عملکرد‌ها را ثبت کردند و درآمد این گروه نسبت به مرداد سال گذشته حدود ۲۱۸ درصد افزایش یافت. رشد قیمت جهانی فلزات در کنار اثر نرخ ارز، مهم‌ترین محرک درآمدی این گروه بوده است.

صنایع دارویی نیز در جمع گروه‌های پیشتاز قرار دارند. افزایش نرخ فروش محصولات و اثر تصمیمات قیمتی، درآمد این صنعت را به شکل محسوسی افزایش داده است. با این حال، بازار سهام بخش مهمی از این بهبود را پیشاپیش در قیمت‌ها منعکس کرده است. شاخص دارویی‌ها از کف امسال حدود ۲۰۰ درصد رشد کرده و نسبت P/E این گروه نیز به محدوده ۱۱ واحد رسیده؛ در حالی که میانه تاریخی آن حدود ۸ واحد بوده است؛ بنابراین جذابیت کدالی دارویی‌ها الزاماً به معنی ارزندگی قیمت فعلی سهام آنها نیست.

در گروه زراعی نیز درآمد مردادماه بیش از ۱۸۰ درصد نسبت به ماه مشابه سال قبل افزایش یافته است. این صنعت هم از رشد نرخ فروش و هم از تورم قیمت محصولات منتفع شده، اما مانند دارویی‌ها، افزایش نسبت P/E باعث شده بخشی از انتظار بازار برای رشد آینده، در قیمت سهام منعکس شود.

در میان صنایع بزرگ، پالایشی‌ها نیز همچنان وضعیت قابل توجهی دارند. بهبود کرک‌اسپرد و رشد قیمت فرآورده‌های نفتی، موتور اصلی افزایش درآمد این شرکت‌ها بوده است. مزیت پالایشی‌ها در شرایط فعلی، تنها رشد درآمد نیست؛ این گروه نسبت به برخی صنایع پرطرفدار بازار با P/E پایین‌تری معامله می‌شود و همین موضوع می‌تواند در تحلیل ارزش‌گذاری آنها اهمیت داشته باشد. البته تداوم این وضعیت کاملاً به شرایط بازار جهانی نفت و فرآورده‌ها وابسته است.

غذایی‌ها، شوینده‌ها و کاشی و سرامیک نیز از دیگر گروه‌هایی هستند که با افزایش نرخ فروش توانسته‌اند رشد درآمدی بالاتر از تورم ثبت کنند. فولادی‌ها هم رشد درآمد داشته‌اند، هرچند شدت این رشد به اندازه برخی گروه‌های پیشتاز نبوده است.

فرصت جبران برای صنایع عقب‌مانده

همه صنایع، اما چنین کارنامه‌ای نداشته‌اند. بخشی از پتروشیمی‌ها و تولیدکنندگان اوره در ماه‌های نخست سال به دلیل محدودیت انرژی، ضعف تولید یا شرایط نرخ ارز نتوانستند متناسب با ظرفیت خود درآمد ایجاد کنند. اکنون نشانه‌هایی از جبران این عقب‌ماندگی دیده می‌شود.

در مردادماه، درآمد تولیدکنندگان اوره حدود ۷۰ درصد بیشتر از تیرماه شده و درآمد پتروشیمی‌ها نیز ۵۲ درصد افزایش یافته است. این جهش ماهانه می‌تواند نشانه‌ای از بازگشت بخشی از ظرفیت درآمدزایی این صنایع باشد، اما برای قضاوت درباره پایدار بودن این روند، هنوز باید چند ماه دیگر منتظر ماند.

رفتار تایرساز‌ها نیز از همین جنس است؛ صنعتی که در ماه‌های گذشته کمتر مورد توجه بازار بود، اما اکنون رشد درآمدی آن بار دیگر در گزارش‌های کدال خودنمایی می‌کند.

با این حال، یک نکته نباید در میان این اعداد گم شود: بازار سهام فقط فروش را نمی‌خرد؛ سود را قیمت‌گذاری می‌کند. رشد ۱۳۰ درصدی درآمد زمانی برای سهامداران معنا پیدا می‌کند که افزایش نرخ فروش بتواند حاشیه سود را حفظ یا تقویت کند. افزایش هزینه مواد اولیه، انرژی، دستمزد، مالی و سایر هزینه‌ها می‌تواند بخشی از این رشد اسمی را خنثی کند.

از سوی دیگر، رشد قیمت سهام در ماه‌های اخیر باعث شده نسبت P/E بازار تهران به بالاترین سطح خود از اوایل خردادماه برسد. بنابراین، بخشی از خبر خوب تابستان ممکن است پیش‌تر در قیمت‌ها لحاظ شده باشد.

کارنامه دو ماه نخست تابستان در نهایت یک پیام روشن دارد: صنایع بورسی از نظر درآمد اسمی، تابستان قدرتمندی را آغاز کرده‌اند؛ اما مرحله بعدی آزمون آنها، تبدیل این درآمد به سود پایدار است. آنجا مشخص خواهد شد کدام شرکت‌ها صرفاً از موج تورم و افزایش نرخ‌ها بهره گرفته‌اند و کدام صنایع واقعاً توانسته‌اند جایگاه بنیادی خود را تقویت کنند.