تحریم‌ها، چین را به بزرگترین شریک تجاری ایران بدل کرد

بنابر آمارهای سازمان توسعه تجارت ایران، ۲۰.۸درصد ارزش صادرات غیرنفتی کشور در سال ۹۷ را کالاهای صادراتی به چین تشکیل می‌دهند تا این کشور را به بزرگترین مقصد صادراتی کالاهای ایرانی بدل سازند. ارزش این حجم از صادرات ۹.۲میلیارد دلار اعلام شده است. همچنین بر اساس گزارش اتاق بازرگانی در سال ۹۶ حجم صادرات غیرنفتی ایران به چین ۹.۱میلیارد دلار بوده است. به صورت متقابل نیز در این سال ۱۳.۳میلیارد دلار کالای چینی وارد کشور شده است.

فاطمه مقیمی، عضو اتاق بازرگانی تهران، در گفتگو با «فراز» در این باره می‌گوید: «تغییرات پس از تحریم‌ها شرایطی را به‌وجود آورد که تجار ایرانی امکان حضور در بسیاری از کشورها را نداشتند اما این محدودیت در چین وجود نداشت. در چنین شرایطی فرصت بزرگی برای صادرات کالاهای ایرانی به چین فراهم شد».

مقیمی درباره نقش اتاق بازرگانی در مبادلات تجاری ایران و چین گفت:‌«مرحوم عسگراولادی با مدیریت کلان در اتاق بازرگانی مشترک چین و ایران و ارائه راهکارهایی برای تجارت با چین نقش پررنگی در افزایش صادرات غیرنفتی ایران داشتند. اتاق بازرگانی با شناسایی و معرفی بازارها و اطلاع‌رسانی دقیق و صحیح به افزایش مبادلات تجاری دو کشور کمک کرده است»ّ

چین علاوه بر اینکه بزرگترین بازار کالاهای ایرانی است، بزرگترین واردکننده به ایران است. در سال ۹۷ ارزش واردات ایران از چین ۱۰.۳ میلیارد دلار بوده است. این میزان ۲۴.۲درصد کل واردات ایران است.

آمارهای گمرک ایران نشان می‌دهد از سال ۹۴ تا سال ۹۶ ارزش مبادلات تجاری ایران و چین افزایش یافته است. با این وجود افزایش میزان واردات ایران از چین بیشتر از افزایش میزان صادرات ایران به چین بوده است. بنابر گزارش اتاق بازرگانی ارزش صادرات ایران به چین در سال ۹۶ نسبت به سال ۹۵ هشت درصد افزایش یافته است اما افزایش ارزش واردات ایران از چین ۲۳درصد بوده.

تراز تجاری ایران با چین (بدون در نظر گرفتن نفت خام) همواره منفی بوده اما بیشترین کسری تراز تجاری ایران با چین از سال ۸۶ تا سال ۹۶ مربوط به سال ۹۶ بوده است. کسری تراز تجاری ایران با چین در این سال معادل ۴.۱میلیارد دلار بود.

اگرچه وزن صادرات ایران به چین در سال ۹۶ تقریبا هفت برابر وزن واردات از چین بوده اما در سال‌های اخیر همواره متوسط قیمت اقلام وارداتی ایران از چین بیش از متوسط قیمت کالاهای صادراتی به این کشور بوده است. به طوری که در سال ۹۶ هر تن کالای وارداتی از چین به ایران بیش از ده برابر هر تن کالای وارداتی از ایران به چین ارزش داشت.

در سال ۹۶ از میان گروه‌های کالایی مختلف بیشترین گروه کالایی صادراتی ایران به چین مواد پلاستیکی و اشیا ساخته‌شده از این مواد بوده است. ارزش صادرات این گروه کالایی حدودا ۲.۸میلیارد دلار بوده است. گروه‌های کالایی دیگری که بیشترین سهم در صادرات ایران به چین را داشتند، فرآورده‌های نفتی و محصولات شیمیایی آلی هستند. ارزش صادرات این دو گروه کالا به ترتیب ۱.۹۵ و ۱.۹۳میلیارد دلار است. همچنین در این سال عمده‌ترین کالای صادراتی ایران به چین پروپان مایع‌شده در ظروف یک‌هزار سانتی‌متر مکعبی بود. ارزش صادرات این کالا ۱.۱۴میلیارد دلار بوده است.