نمایندگان مجلس در گفت و گو با فراز می گویند از گرانی قیمت مواد غذایی خبر دارند

افزایش سرسام‌آور قیمت مواد خوراکی از گوشت قرمز و برنج این‌روزها به تخم‌مرغ، ارزان‌ترین پروتئین در دسترس خانوارها رسیده‌است. دولت اما هم‌چنان سعی دارد با راه‌کارهای حمایتی وضع را کنترل کند که در میدان عمل یا اجرا نمی‌شوند و یا در میانه راه متوقف می‌شوند. این درحالی است که تورم هر ماه از ماه گذشته بیش‌تر می‌شود و در سوی دیگر سیاست‌های ارزی و کاهش واردات قیمت کالاهای پرمصرف را بیش از پیش بالا می‌برد. در پی این سیاست‌ها دولت تخصیص ارز به کالاها را نیز محدود کرده و واردات برخی کالاها متوقف و حتی ممنوع شده است.

قیمت ده قلم کالا اساسی افزایش یافته

چندی پیش قیمت مرغ به کیلویی ۱۹ هزار تومان رسیده و باعث شد که خانواده‌هایی که گوشت مرغ را جایگزین گوشت قرمز کرده بودند، از این ماده خوراکی نیز بی‌بهره بمانند. دولت سعی دارد با تعیین کردن نرخ مشخصی برای مرغ، قیمت آن را کاهش دهد، مشاهدات عینی از بازار این کالا اما حاکی از این است که بازار و فروشندگان اما دستور دولت را جدی نمی‌گیرند.

افزایش قیمت لبنیات نیز کار را به جایی رسانده که تحقق یافتن شعار «روزی سه لیوان شیر» بسیار دور و بعید به‌نظر می‌رسد. با افزایش نرخ شیر و رسیدن آن به کیلویی دو هزار و ۹۰۰ تومان قیمت تمام محصولات لبنی دوباره افزایش یافته‌است. از سویی دیگر موانعی که سر راه واردات وجود دارد، شرایط را به‌گونه‌ای رقم زده که هر عدد کره یک گرمی هشت هزار تومان در بازار به فروش برسد. گرانی محصولات لبنی به معنای کم‌تر شدن سهم این گروه کالایی در سفره خانوار و کاهش سرانه مصرف خواهد بود که تا پیش از این نیز پایین‌تر از میانگین جهانی گزارش می‌شد.

حبوبات نیز از گرانی در امان نمانده و قیمت عدس حدودا دو برابر شده است. لوبیا نزدیک به هفت هزار تومان رشد کرده و برنج خارجی تا چهار برابر گران شده است.

در آخرین ضربه گرانی اقلام غذایی، تخم مرغ که از ارزان‌ترین و ساده‌‌ترین خوراکی‌ها به حساب می‌آید به یک‌باره گران شد تا جایی که برخی می‌گفتند قیمت آن به شانه‌ای ۵۰ هزارتومان خواهد رسید. اکنون اما ستاد تنظیم بازار هر کیلوگرم تخم‌مرغ را ۹۵۰۰ تومان و هر شانه ۳۰ عددی را ۲۰ هزار تومان تعیین کرده و باید دید این روش‌های دستوری چه‌قدر نتیجه‌بخش خواهند بود.

نماینده مجلس: اجازه ندارم بگویم مجلس چه طرحی برای کنترل قیمت‌ها دارد

«حسن همتی» نماینده استان آذربایجان غربی در مجلس شورای اسلامی درباره گرانی مواد غذایی و این که آیا از گرانی و افزایش قیمت مواد غذایی باخبر است یا نه به «فراز» می‌گوید: «مگر من ایرانی نیستم؟ من نیز در ایران زندگی می‌کنم و از تورم مواد غذایی خبردارم قیمت مواد خوراکی خیلی گران است و اقشار متوسط و ضعیف در مضیقه قرار دارند».

او با اشاره به این که اصلی‌ترین علت این گرانی‌ها «بی‌تدبیری از سوی دولت» است اضافه می‌کند: «البته نظر من در این باره مهم نیست، از خودشان بپرسید که چرا به وظایف‌شان عمل نکردند و اوضاع به حالت کنونی درآمده ‌است اما برای مثال یکی دیگر از دلایل این است که چند ماه می‌شود مهم‌ترین وزرات‌خانه دولت وزیر ندارد».

این نماینده مجلس اما در پاسخ به این که مجلس چه تصمیمی برای کنترل اوضاع دارد، می‌گوید: «مجلس طرح‌های بسیاری دارد، اما من اجازه بازگو کردن آن‌ها را ندارم و تنها می‌توانم بگویم دولت باید با مجلس شورای اسلامی هم‌کاری کند».

ارزهای ۴۲۰۰تومانی و ماجرای گرانی

رئیس اتاق اصناف تهران اردیبهشت امسال از حدف ارز ۴۲۰۰ برای واردات مواد غذایی خبر داد و گفت: «واردکنندگان از این پس برای خرید مواد اولیه یا واردات کالا باید ارز نیمایی خریداری کنند، همین موضوع قیمت مواد غذایی را در بازار گران خواهد کرد». قیمت ارز در سامانه نیمایی ۱۶ هزار تومان اعلام شده است، یعنی نزدیک به ۴ برابر بیشتر از نرخ ارز دولتی که قرار بود برای واردات کالاهای اساسی و دارو هزینه شود.

سرپرست وزارت صنعت، معدن و تجارت هم حذف تخصیص ارز ۴۲۰۰ تومانی به برخی کالاها از جمله برنج و شکر را تایید کرده و گفته است: «دولت بعد از ارزیابی نظرات مختلف کارشناسان و صاحب نظران در یک جمع بندی و با توجه به محدودیت‌های ارزی که در این حوزه وجود داشت تصمیم گرفت تا ارز ۴۲۰۰ تومانی را برای برخی از اقلام حذف کند».

براساس اعلام وزارت صمت محصولات لبنی، پروتینی و نهادهای دامی هم‌چنان تا پایان سال مشمول دریافت ارز ۴۲۰۰ تومانی می‌شوند. تولیدکنندگان این بخش اما می‌گویند که برای دریافت ارز و واردات با مشکلات عدیده روبه‌رو هستند.

عدم نظارت علت اصلی گرانی

«رحمت‌الله فیروزی پوربادی» نماینده استان اصفهان در مجلس شورای اسلامی نیز از وضعیت نابه‌سامان قیمت مواد غذایی به «فراز» گفت که : «تمام مردم به‌اجبار با مواد خوراکی سروکار دارند و طبیعتا من نیز از قیمت‌های سرسام‌آور باخبرم، افزایش قیمت برخی از گروه‌های مواد غذایی مانند لبنیات خانوارها را با مشکلات جدی مواجه کرده‌‌است».

او با اشاره به این که عدم نظارت را مسبب اوضاع به‌هم‌ریخته کنونی می‌داند، معتقد است: «ارز و مواد اولیه بازار آشفته‌ای را به وجود آوردند که متاسفانه برخی از آب گل‌آلود این بازار ماهی‌ دل‌خواهشان را صید می‌کنند اما باید بدانیم که سرمنشا تمام گرانی‌ها عدم نظارت جدی است».

فیروزی پوربادی درباره راه‌کارهای مجلس یازدهم برای کاهش قیمت‌ها می‌گوید: «برای کنترل گرانی‌ در تمام کالاها جلساتی در کمیسون اقتصادی مجلس برگزار می‌شود و با مقامات مسئول در حال رایزنی‌هایی نیز هستیم که امیدواریم به نتایج خوبی به دست بیاید و قیمت‌ها ثبات یابند، اما طرح مشخصی برای کاهش قیمت مواد غذایی در مجلس وجود ندارد یا اگر وجود دارد من در جریان نیستم».

کرونا مزید بر علت افزایش فقر

پیش از شیوع کرونا و عمیق‌تر شدن رکود اقتصادی هفت دهک نخست بدون حمایت‌های دولتی امکان تامین هزینه‌های معیشت را نداشتند و ۲۳ تا ۴۰ درصد مردم زیر خط فقر زندگی می‌کردند.

کرونا اما هم‌چنان که بر ریزترین جزئیات زندگی اثر می‌گذارد، محورهای اقتصادی جوامع را نیز بی‌نصیب نگذاشته‌است. با شیوع گسترده کرونا بسیاری از مشاغل در آستانه ورشکستگی قرار گرفتند و تبع آن شمار زیادی از کارگران نیز بی‌کار شدند.

بنا بر آمار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی بیش از ۸۰۰ هزار نفر برای دریافت مقرری بیمه بیکاری ثبت‌نام کرده‌اند و حداقل ۳۰ درصد بنگاه‌ها در دو ماه گذشته دست‌کم یک نیروی کار را اخراج کرده‌اند.

از سویی دیگر با دقت بیش‌تر درمی‌یابیم که این موضوع تنها مختص ایران نیست و تمام دنیا در حال دست‌و‌پنجه نرم کردن با تورم اقلام غذایی هستند.

سازمان خواروبار و کشاورزی ملل متحد (فائو) هشدار می‌دهد که قرنطینه ها و افزایش خرید مواد غذایی از ترس ویروس کرونا می‌تواند باعث تورم مواد غذایی در جهان شود حتی اگر ذخایر بالای غلات و دانه‌های روغنی در کشورهای اصلی صادر کننده وجود داشته باشد.

گرانی مواد غذایی ، اثرات بلندمدت بر سلامت

گرانی کالاهای اساسی و در نتیجه کاهش مواد غذایی اصلی در سبد خانوار، به‌تدریج سبب افزایش سوتغذیه در جامعه می‌شود.

برای مثال گران شدن مواد لبنی مثل پنیر، ماست، شیر و کاهش این مواد غذایی در سبد خانوار به مرور سبب کاهش کلسیم در بدن افراد و پوکی استخوان می‌شود.

هم‌چنین مصرف گوشت برای گروه‌های خاص مانند کودکان در حال رشد، زنان باردار و سالمندان الزامی است و نمی‌توان هیچ جایگزینی برای آن انتخاب کرد. پزشکان معتقدند که برای تأمین پروتئین می‌توان تخم مرغ و شیر را جایگزین گوشت کرد اما از منظر تأمین آهن تنها مصرف گوشت را توصیه کنند. اکنون با روی آوردن مردم به خرید گوشت‌های بسیار ارزان یا گوشت‌های چرخ شده بی‌کیفیت، باید هرلحظه منتظر بروز مسمومیت‌هایی غذایی در جامعه باشیم.

گرانی مواد غذایی قطعا در کوتاه‌مدت به اقشار ضعیف‌تر ضربه می‌زند و کودکان، بیماران مزمن و سالمندان از آسیب‌پذیرترین گروه‌ها در این شرایط هستند. نکته قابل‌توجه در این موضوع نیز این است که درباره مسائلی مانند لوازم خانگی یا خودرو و اقلامی از این دست، می‌توان مردم را به قناعت تشویق کرد و از آنان توقع صبر داشت اما برای مسئله حساسی مانند مواد غذایی صحبت از مرگ و زندگی انسان‌هاست.